สุนทรียจิต : สัมพันธภาพระหว่างการรับรู้ทางจิตวิทยาและความงามสู่กระบวนการสร้างสรรค์ศิลปะบำบัด

Main Article Content

นรินทรา เกโส
ปิติวรรธน์ สมไทย
ศุภฤกษ์ คณิตวรานันท์

บทคัดย่อ

ผู้วิจัยศึกษาสังเคราะห์สหศาสตร์ทางด้านสุนทรียศาสตร์เชิงสัมพันธ์และจิตเวชศาสตร์ทฤษฎีจิตวิเคราะห์สัมพันธภาพระหว่างบุคคลการรับรู้ทางด้านอารมณ์ ความรู้สึก มุมมองต่อโลกและปรัชญาในการสร้างสรรค์ผลงานศิลปะที่ผ่านประสบการณ์ทางประสาทสัมผัสว่ามีวิธีคิด (Thinking Process) เกี่ยวกับประสบการณ์การรับรู้ที่เป็นความจริงตามธรรมชาติอย่างไรและมีวิธีในการถ่ายทอด จนนำไปสู่กระบวนการรื้อองค์ประกอบโครงสร้างขององค์ความรู้ในผลงานศิลปะที่มีนัยยะเชิงสัมพันธ์ของมนุษย์เพื่อนำไปสู่การสร้างสรรค์ผลงานศิลปะเชิงแนวคิด (Conceptual art) และศิลปะการติดตั้ง (Installation art) โดยนําหลักทฤษฎีทางสุนทรียศาสตร์ผ่านขั้นตอนกระบวนการวิเคราะห์ ไปสู่การสังเคราะห์เพื่อก่อให้เกิดองค์ความรู้ใหม่ในทางทฤษฎีรวมถึงลักษณะและคุณค่าทางความงาม นำความรู้ทางด้านจิตวิทยาในการสร้างเครื่องมือผ่านกระบวนการงานศิลปะ เพื่อแก้ปัญหาผลกระทบจากจิตใจ โดยมีการเชื่อมโยงกับประสบการณ์ตรงของผู้วิจัยในการสูญเสียความสัมพันธ์ของคนรัก ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญในการลดความมั่นคงทางอารมณ์ ผู้วิจัยในฐานะผู้ทำงานศิลปะมีความสนใจที่จะศึกษาพัฒนาสร้างสรรค์ผลงานศิลปะ โดยอาศัยหลักการและการทฤษฎีใหม่ที่เกิดจากองค์ความรู้ทางศิลปะด้านสุนทรียศาสตร์เชิงสัมพันธ์และจิตเวชศาสตร์สามารถสร้างเป็นเครื่องมือทางเลือกในการเยียวยารักษา ซึ่งจะเป็นลักษณะการพัฒนาสร้างสรรค์ผลงานศิลปะจากการทดลองทดสอบทางกายภาพซึ่งถือเป็นเครื่องมือรับความคิดหรือวิธีคิดทางกระบวนการความสัมพันธ์ระหว่าง “ศิลปะ” และ “ผู้ป่วยสภาวะจิตในด้านลบ” ที่มีวิธีการเฉพาะใช้สำหรับการสร้างผลงานศิลปะโดยมีองค์ประกอบ (elements of art) ในกระบวนการของประสบการณ์ร่วมในการสร้างปฏิสัมพันธ์ ที่จะช่วยในการเยียวยารักษาสภาวะจิตให้มีความสมดุล

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
เกโส น., สมไทย ป., & คณิตวรานันท์ ศ. (2023). สุนทรียจิต : สัมพันธภาพระหว่างการรับรู้ทางจิตวิทยาและความงามสู่กระบวนการสร้างสรรค์ศิลปะบำบัด. วารสารศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 15(1), 163–186. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/fakku/article/view/254940
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ชาญณรงค์ พรรุ่งโรจน์. (บรรณาธิการ). (2544). ศิลป์: ยิน ยล สัมผัส. กรุงเทพฯ : ฟอร์แมท แอสโซซิเอทส์.

ทวีศักดิ์ สิริรัตน์เรขา. (2550ก). การบำบัดทางเลือก ในเด็กพิเศษ. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.

ทวีศักดิ์ สิริรัตน์เรขา. (2550ข). ศิลปะบำบัด ศาสตร์และศิลป์แห่งการบำบัด. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.

นันทิรา หงส์ศรีสุวรรณ. (2559). ภาวะซึมเศร้า. วารสาร มฉก. วิชาการ, 19(38), 105-110.

ภูพิงค์ เมตตานัยธรรม. (2559). ศิลปะในฐานะเครื่องมือบำบัดเยียวยาความเศร้า: กรณีศึกษา เมตตา สุวรรณศร, และวัชราพร อยู่ดี. วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปมหาบัณฑิต สาขาทฤษฎีศิลป์ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร.

เลิศศิริร์ บวรกิตติ, เทพศักดิ์ ทองนพคุณ, วรรณะ อูนากูล, เจ. เอ. ลองโก, บี. การ์เซีย, และ เอช. ทัปเปอร์. (2548). ศิลปกรรมบำบัด: ความสังเขป. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 14(6), 1051-1054.

สงกรานต์ ก่อธรรมนิเวช. (2552). ศัพท์ทางจิตเวช. กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุชาติ เถาทอง. (2532). ศิลปะกับมนุษย์. กรุงเทพฯ : โอ.เอช.พริ้นติ้ง เฮ้าส์.

อำไพขนิษฐ สมานวงศ์ไทย, และเลิศศิริร์ บวรกิตติ. (2549). ศิลปกรรมบำบัด. ธรรมศาสตร์เวชสาร, 6, 243-247.

Freud, S. (1917). Introductory lectures on psychoanalysis. New York : Norton.