การสร้างสรรค์เพลงสงขลาสถาปัตย์ Music Composition: Architecture of Songkhla
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยสร้างสรรค์นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสถาปัตยกรรมที่พักอาศัยในชุมชนย่านเมืองเก่าสงขลา บริเวณถนนนางงาม ถนนนครใน และถนนนครนอก ในปัจจุบัน และเพื่อสร้างสรรค์เพลงสงขลาสถาปัตย์ ใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยศึกษาเอกสาร ลงพื้นที่และสัมภาษณ์ นำข้อมูลมาสร้างสรรค์บทเพลง และนำเสนอสู่สาธารณชน
ผลการศึกษาพบว่า สถาปัตยกรรมที่พักอาศัยในชุมชนย่านเมืองเก่าสงขลา บริเวณถนนนางงาม ถนนนครใน และถนนนครนอก ที่ยังคงพบเห็นในปัจจุบัน มีการผสมผสานรูปแบบทั้งไทย จีน และฝรั่ง ได้แก่ เรือนไทย ห้องแถวแบบไทย (พาณิชย์) ห้องแถวแบบไทยร่วมสมัย ห้องแถวแบบจีนดั้งเดิม ห้องแถวแบบจีน (พาณิชย์) ห้องแถวแบบชิโน-ยูโรเปียน และห้องแถวแบบร่วมสมัย ความหลากหลายนี้เป็นแรงบันดาลใจไปสู่การสร้างสรรค์เพลงสงขลาสถาปัตย์ โดยสร้างสรรค์บทร้องเป็นกลอนสุภาพ 3 บท บรรยายถึงสถาปัตยกรรมในชุมชนย่านเมืองเก่าสงขลาที่พบเห็นในปัจจุบัน และนำเพลง 新鴛鴦蝴蝶夢 (ซินเยวียนยางหูเตี๋ยเมิ่ง) จากละครซีรีส์ไต้หวันเรื่อง "เปาบุ้นจิ้น" ฉบับปี 1993 มาเป็นทำนองต้นรากและสร้างสรรค์ให้เป็นอัตราจังหวะสามชั้น 2 ท่อน มีทางเปลี่ยนสำเนียงภาษา โดยท่อน 1 เที่ยวแรกทำเป็นทางพื้น เที่ยวเปลี่ยนทำเป็นสำเนียงจีน สื่อถึงสถาปัตยกรรมแบบจีน และท่อน 2 เที่ยวแรกทำเป็นการล้อ-ขัด-เหลื่อม เที่ยวเปลี่ยนทำเป็นสำเนียงฝรั่ง (Marching) สื่อถึงสถาปัตยกรรมแบบฝรั่ง นำเสนอโดยเกริ่นนำด้วยการร้องทำนองหุ่นกระบอก การร้องส่งเพลงสงขลาสถาปัตย์ และออกท้ายด้วยทำนองต้นรากและเพลงจีนซัวเถา ใช้วงเครื่องสายผสมขิมและเครื่องจังหวะตามสำเนียงภาษา งานวิจัยสร้างสรรค์นี้สะท้อนให้เห็นความงามของสถาปัตยกรรมในชุมชนย่านเมืองเก่าสงขลาผ่านมุมมองดนตรีไทย และเป็นแนวทางในการประชาสัมพันธ์และเผยแพร่คุณค่าของเมืองเก่าสงขลาให้เป็นที่รู้จัก อันจะเป็นประโยชน์ต่อการท่องเที่ยวและเศรษฐกิจของจังหวัดสงขลาต่อไป
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลที่ได้รับการเผยแพร่ในวารสารวิพิธพัฒนศิลป์ ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้แต่งเท่านั้น โดยกองบรรณาธิการวารสารไม่มีส่วนรับผิดชอบต่อเนื้อหาหรือข้อคิดเห็นใด ๆ ที่ปรากฏในบทความ
เอกสารอ้างอิง
คณะกรรมการชุมชนย่านเมืองเก่า. (2564). แผนพัฒนาชุมชน ชุมชนย่านเมืองเก่า เทศบาลนครสงขลา ตำบลบ่อยาง อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา. เทศบาลนครสงขลา.https://www.songkhlacity.go.th/2020/files/com_content_community/2021-06_0607c44ba29a2e3.pdf
พิชิต ชัยเสรี. (2566). การประพันธ์เพลงไทย (พิมพ์ครั้งที่ 3). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วิภาดา เถาธรรมพิทักษ์. (2559). เพลง: วรรณกรรมเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยว. วารสารวิชาการนวัตกรรมสื่อสารสังคม, 4(1), 63–72.
ศรีสมร ศรีเบญจพลางกูร. (2544). ประวัติศาสตร์เมืองสงขลา (พิมพ์ครั้งที่ 2). สถาบันราชภัฏสงขลา.
ศรุตม์ เพชรสกุลวงศ์, และ นาถนเรศ อาคาสุวรรณ. (2554). รายงานการวิจัยการศึกษาสถาปัตยกรรมในเขตเมืองเก่าสงขลา ตำบลบ่อยาง อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา เพื่อสะท้อนความเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตชุมชน. คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา.
สมปอง ยอดมณี. (2535). คตินิยมการก่อสร้างที่ปรากฏในสถาปัตยกรรมจีน ในเขตอำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ภาคใต้].
สำนักงานเลขานุการของคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติ. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. 2561–2580 (ฉบับประกาศราชกิจจานุเบกษา). สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. http://nscr.nesdc.go.th/wp-content/uploads/2023/06/NS_PlanOct2018.pdf
อมรา ศรีสุชาติ. (2553). โบราณคดีและประวัติศาสตร์เมืองสงขลา. ใน ณัฐพล ณ สงขลา (บ.ก.), พงศาวดารเมืองสงขลา และโบราณคดีและประวัติศาสตร์เมืองสงขลา (พิมพ์ครั้งที่ 15, น. 120–185). พี. เพรส.
Mrloosen7. (2556, 17 มกราคม). เพลงประกอบละครเปาบุ้นจิ้น [วิดีโอ]. YouTube. https://youtu.be/dRqrE0pVej8
