การวิเคราะห์อัตลักษณ์ทางดนตรีของสรภัญญ์บ้านฮ่องฮี An Analysis of the Musical Identity of Soraphan Chanting in Ban Hong Hee
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยเรื่อง “การวิเคราะห์อัตลักษณ์ทางดนตรีของสรภัญญ์บ้านฮ่องฮี” เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาทำนองขับร้องสรภัญญ์อีสานของคณะเพชรฮ่องฮี บ้านฮ่องฮี ตำบลยางตลาด อำเภอยางตลาด จังหวัดกาฬสินธุ์ เก็บรวบรวมข้อมูลภาคสนามด้วยวิธีสัมภาษณ์ และสังเกตการณ์การขับร้อง แล้วนำข้อมูลมาวิเคราะห์ และสังเคราะห์เชิงดุริยางคศิลป์
ผลการวิจัยพบว่า คณะเพชรฮ่องฮีมีทำนองสรภัญญ์ 4 ทำนอง ได้แก่ ทำนองกาเต้นก้อน ทำนองลมพัดชายเขา ทำนองลมพัดพร้าว และทำนองนกเขาทอง แต่ละทำนองมีโครงสร้างบันไดเสียง การดำเนินทำนอง และอารมณ์แตกต่างกัน ทำนองกาเต้นก้อน และนกเขาทองใช้บันไดเสียงแบบดอเรียนโมด (Dorian Mode) ให้บรรยากาศเศร้าแฝงความสว่าง และความหวัง ทำนองลมพัดชายเขาใช้บันไดเสียงไมเนอร์ (Minor Scale) มีการเอื้อนเสียง และการดำเนินทำนองที่ยืดหยุ่น สะท้อนอารมณ์โศกอันเป็นลักษณะเฉพาะของการขับร้องอีสาน ส่วนทำนองลมพัดพร้าวใช้บันไดเสียงเมเจอร์ (Major Scale) มีจังหวะสม่ำเสมอไม่เน้นการเอื้อนเสียง ก่อให้เกิดลักษณะอารมณ์ที่มีความกระฉับกระเฉง นิยมใช้กับกลอนที่มีเนื้อหาไม่เศร้าสร้อย
องค์ประกอบทางดุริยางคศิลป์ดังกล่าวสะท้อนอัตลักษณ์เชิงเสียง และความงามทางดนตรีของสรภัญญ์บ้านฮ่องฮีได้อย่างชัดเจน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลที่ได้รับการเผยแพร่ในวารสารวิพิธพัฒนศิลป์ ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้แต่งเท่านั้น โดยกองบรรณาธิการวารสารไม่มีส่วนรับผิดชอบต่อเนื้อหาหรือข้อคิดเห็นใด ๆ ที่ปรากฏในบทความ
เอกสารอ้างอิง
คาน แก้ววิเชียร. (2544). นิยมสรภัญญ์ทันสมัย. คลังนานาธรรม.
ณัชชา พันธุ์เจริญ. (2551). สังคีตลักษณ์และการวิเคราะห์ (พิมพ์ครั้งที่ 4). เกศกะรัต.
เบญจทิพย์ เพชรสม, สุพรรณี เหลือบุญชู, และ ดุษฎี มีป้อม. (2566). การศึกษาทำนองเทศน์ผะเหวดในมิติทางดุริยางคศิลป์. วารสารวิชาการการบริหารการปกครองและนวัตกรรมท้องถิ่น สาขาวิชารัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์, 7(3), 65-80
พระมหาโกวิน โกวิทชโย. (2566). การศึกษาภาษาในบทสวดสรภัญญะ: การผสมผสานระหว่างภาษาบาลีและภาษาถิ่น. วารสารวิชาการ ภาษาและวัฒนธรรม คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณ. ราชวิทยาลัย, 2(1), 36-41
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2556). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์. มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มัลลิกา มาภา, ดวงเด่น บุญปก, และ วาสนา นามพงศ์. (2554). การสวดสรภัญญะของจังหวัดนครพนม: ศึกษาตามแนวชาติพันธุ์วรรณนาแห่งการสื่อสาร. วารสารศรีนครินทรวิโรฒวิจัยและพัฒนา สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 3(6), 45-58.
รุจิรา วงศ์แก้ว. (2533). องค์ประกอบของสรภัญญ์: ศึกษาเฉพาะกรณีอำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม[การศึกษาระดับปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มหาสารคาม.
วิชญ์ บุญรอด. (2564). ดนตรีพื้นบ้านอีสาน: อิทธิพลต่อการเปลี่ยนแปลงมนุษย์. วารสารวิชาการ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนครพนม, 11(1), 360-369.
วิสุทธิ์ บุษยกุล. (2513). คตินิยมอีสาน. โอเดียนสโตร์.
ศุภกร ไชยรงศรี และ มนัส แก้วบูชา. (2560). การจัดการภูมิปัญญาด้านวรรณกรรมพื้นบ้าน บทสวดสรภัญญะ บ้านค้อ ตำบลดอนเงิน อำเภอเชียงยืน จังหวัดมหาสารคาม. วารสารวิชาการ ศิลปกรรมบูรพา มหาวิทยาลัยบูรพา, 20(2), 135-152
