ความเป็นมาและองค์ประกอบการรำยั่วโนรา สายขุนอุปถัมภ์นรากร The History and Dance Elements of the Ram Yua Pi (Flirting Dance with the Nora Oboe) in the Khun Uppatham Narakorn Lineage

Main Article Content

นนทวัฒน์ ขาวคง
ณรงค์ฤทธิ์ เชาว์กรรม
จินตนา สายทองคำ

บทคัดย่อ

งานวิจัยเรื่อง “ความเป็นมาและองค์ประกอบการรำยั่วปี่โนรา สายขุนอุปถัมภ์นรากร”เป็นการศึกษาวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research)  มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประวัติความเป็นมา และองค์ประกอบการรำยั่วปี่โนรา สายขุนอุปถัมภ์นรากรโดยใช้วิธีการเก็บข้อมูลจากเอกสาร ตำราทางโบราณคดี การสัมภาษณ์เชิงลึกกับครูโนรารุ่นเก่า ผู้สืบทอดศิลปะโนรา นักวิชาการด้านนาฏศิลป์ และผู้ที่เกี่ยวข้อง รวมถึงการสังเกตการณ์การฝึกซ้อมและการแสดงจริงของโนราในสายขุนอุปถัมภ์นรากร ตลอดจนการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยแนวทางมานุษยวิทยาและศิลปะการแสดงเพื่อให้ได้ข้อค้นพบที่ถูกต้องและครอบคลุมผลการศึกษาพบว่า กระบวนการรำยั่วปี่ในโนราสายขุนอุปถัมภ์นรากร มีรากฐานมาจากประเพณีการรำโนราของชาวใต้ซึ่งได้รับอิทธิพลจากความเชื่อทางศาสนาและพิธีกรรมท้องถิ่น โดยกระบวนการรำยั่วปี่มีบทบาทสำคัญในการแสดงโนรา เพราะเป็นการเชิญชวนให้ผู้ชมมีส่วนร่วมและสร้างบรรยากาศของการแสดงให้มีความเข้มขลัง สนุกสนาน และสมบูรณ์ยิ่งขึ้น นอกจากนี้ กระบวนการรำยั่วปี่ในสายขุนอุปถัมภ์นรากรได้รับอิทธิพลจากทั้งปัจจัยทางสังคมและวัฒนธรรม กล่าวคือ การรำยั่วปี่ในอดีตมักเกี่ยวข้องกับพิธีกรรมเพื่อความเป็นสิริมงคล และถูกใช้เป็นสื่อในการบอกเล่าเรื่องราวทางประวัติศาสตร์และคติความเชื่อของคนในท้องถิ่น อย่างไรก็ตาม ในปัจจุบันกระบวนการรำยั่วปี่ได้ถูกปรับเปลี่ยนให้เหมาะสมกับเวทีการแสดงมากขึ้น แต่ยังคงรักษาเอกลักษณ์ของท่วงท่าที่สืบทอดมาตามแนวทางของโนราสายขุนอุปถัมภ์นรากร ข้อค้นพบจากงานวิจัยนี้ชี้ให้เห็นว่า กระบวนการรำยั่วปี่เป็นองค์ประกอบสำคัญของการแสดงโนราในสายขุนอุปถัมภ์นรากร และเป็นส่วนหนึ่งของมรดกวัฒนธรรมที่ควรค่าแก่การอนุรักษ์และส่งเสริมในฐานะศิลปะการแสดงพื้นบ้านของไทย ซึ่งการศึกษาครั้งนี้นอกจากจะช่วยให้เกิดความเข้าใจที่ลึกซึ้งเกี่ยวกับกระบวนการรำยั่วปี่แล้ว ยังสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอนด้านนาฏศิลป์ไทย ตลอดจนสามารถนำไปใช้ในการสืบทอดและถ่ายทอดองค์ความรู้ให้กับเยาวชนรุ่นใหม่ที่สนใจศิลปะการแสดงโนราต่อไป

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ขาวคง น., เชาว์กรรม ณ., & สายทองคำ จ. (2026). ความเป็นมาและองค์ประกอบการรำยั่วโนรา สายขุนอุปถัมภ์นรากร: The History and Dance Elements of the Ram Yua Pi (Flirting Dance with the Nora Oboe) in the Khun Uppatham Narakorn Lineage. วิพิธพัฒนศิลป์, 6(2), 50–65. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/WIPIT/article/view/278013
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรมส่งเสริมวัฒนธรรม.(2565). ภูมิปัญญาศิลปะการแสดงโนรา. กรุงเทพฯ : สถาบันวัฒนธรรมศึกษา

จินตนา อนุวัฒน์(2564).รำสิบสองท่า : โนราขั้นพื้นฐาน (พิมพ์ครั้งที่ 2)

กรุงเทพฯ:โอ.เอส. พริ้นติ้ง เฮ้าส์ จำกัด.

จินตนา อนุวัฒน์.(2566). การรำถวายครูในพิธีกรรมโนราโรงครู. วิทยาลัยนาฏศิลป์ สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์.

จุติกา โกศลเหมมณี.(2553). พัฒนาการของการแสดงโนราสายขุนอุปถัมภ์นรากร (พุ่มเทวา).วิทยานิพนธ์ ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ชวน เพชรแก้ว(2523).พุ่มเทวา ที่ระลึกงานเชิดชูเกียรติศิลปินภาคใต้ : ขุนอุปถัมภ์นรากร. โรงพิมพ์กรุงสยามการพิมพ์.

ชวน เพชรแก้ว.(2540) โนรา:การอนุรักษณ์และพัฒนา. คณะมนุษย์ศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษธานี.

ธรรมนิตย์ นิคมรัตน์ และคณะ.(2527). การแสดงโนราพื้นฐานสำหรับเยาวชน. นครศรีธรรมราช: อาศรมวัฒนธรรมวลัยลักษณ์ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์.

ธรรมนิตย์ นิคมรัตน์.(2539). โนรา:การประสมท่าแบบตัวอ่อน. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต สาขานาฏยศิลป์ไทย คณะศิลปกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ธรรมนิตย์ นิคมรัตน์.(2540). โนราตัวอ่อน. สงขลา : สำนักศิลปวัฒนธรรม สถาบันราชภัฎสงขลาโนราพื้นฐานสายตระกูลขุนอุปถัมภ์นรากร.(2561). เพชรบุรี: เพชรภูมิการพิมพ์.

ธรรมนิตย์ นิคมรัตน์.(2561). โนรา รำพื้นฐาน สายตระกูลขุนอุปถัปกันรากร (พุ่ม เทวา). เพชรบุรี:เพชรภูมิ การพิมพ์.

ธรรมนิตย์ นิคมรัตน์.(2565). บทความวิชาการเรื่องโนราในสถานศึกษา : วารสารศิลปวัฒนธรรมสวนสุนันทา สำนักศิลปะวัฒนธรรม.

บุษกร บิณฑสันต์.(2554). ดนตรีภาคใต้ ศิลปิน การถ่ายทอดความรู้ พิธีกรรมและความเชื่อ. กรุงเทพฯ:สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พัทธานันท์ สมานสุข.(2559). คุณค่าโนรา Nora velue. คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พรรัตน์ ดำรง และ โลเวล สการ์.(2563). โนรา: ศิลปะการร้องรำ ที่ผูกพันกับชีวิต. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด.

ภิญโญ จิตต์ธรรม.(2527). โนรา อนุสรณ์ งานพระราชทานเพลิงศพ ขุนอุปถัมภ์นรากร (พุ่ม เทวา) สงขลา : เทมส์การพิมพ์.

มรดกใต้ดอทคอม.(2565). สืบค้น 27 สิงหาคม 2567.

http://www.moradokthai.com

สาโรช นาคะวิโรจน์.(2539). บุญโนรายังมี. เอกสารการฝึกอบรมโนรา กองทุนสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติพระบรมราชินีนาถ.

สุธิวงศ์ พงษ์ไพบูลย์.(2548). โนรา. สารานุกรมวัฒนธรรมภาคใต้ 8.

สุนทรียศาสตร์ ปัญหาเบื้องต้นในปรัชญาศิลปะและความงาม. (2540). กรุงเทพฯ: ศูนย์เทคโนโลยีทางการศึกษา มหาวิทยาลัยรังสิต

อภินันท์ บัวหภักดี.(2523). อนุสาร อ.ส.ท. การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย. กรุงเทพฯ: อมรินทรพริ้นติ้ง กรุ๊ป จำกัด.

อุดม หนูทอง(2536). โนรา สงขลา : มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ภาคใต้.

อัณณ์อากร แสงแก้ว.(2560). การรำเพลงปี่ สายโนรายก ชูบัว ศิลปินแห่งชาติ. มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา.