อนาคตภาพของโรงเรียนประถมศึกษาต้นแบบนักเรียนไทยสุขภาพดี สู่เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์และสังเคราะห์แนวคิดของโรงเรียนประถมศึกษาต้นแบบนักเรียนไทยสุขภาพดี และเพื่อนำเสนออนาคตภาพโรงเรียนประถมศึกษาต้นแบบนักเรียนไทยสุขภาพดีสู่เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงอนาคต โดยได้ทำการศึกษา แนวคิดทฤษฎีเกี่ยวกับอนาคตภาพแนวคิดเกี่ยวกับโรงเรียนประถมศึกษาต้นแบบนักเรียนไทยสุขภาพดี แนวคิดเกี่ยวกับการพัฒนาที่ยั่งยืน เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนขององค์การสหประชาชาติ บริบทของโรงเรียนประถมศึกษาสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานและแนวทางการบริหารสถานศึกษาในอนาคตภาพของโรงเรียนประถมศึกษาต้นแบบ การดำเนินการวิจัยแบ่งเป็น 3 ขั้นตอน คือ ขั้นตอนที่ 1 การเตรียมโครงการวิจัยเป็นขั้นตอนในการศึกษาแนวคิด ทฤษฎีและวรรณกรรมที่เกี่ยวข้องกับอนาคตภาพของโรงเรียนประถมศึกษาต้นแบบนักเรียนไทยสุขภาพดีสู่เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนทั้งในและต่างประเทศจากเอกสาร ตำรา ข้อมูล สถิติ ผลงานวิจัย บทความวิชาการ วารสาร วรรณกรรมอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง และเว็บไซต์ต่าง ๆ แล้วนำมากำหนดกรอบแนวคิด การวิจัย กำหนดขั้นตอนการวิจัยและสร้างเครื่องมือวิจัย เสนอโครงการวิจัย เพื่อขออนุมัติโครงการวิจัย ขั้นตอนที่ 2 การดำเนินการวิจัย วิเคราะห์หาองค์ประกอบของอนาคตภาพของโรงเรียนประถมศึกษาต้นแบบนักเรียนไทยสุขภาพดีสู่เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน โดยใช้เทคนิคการวิจัยแบบ EDFR ผู้ให้ข้อมูลสำคัญที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ ได้จากการคัดเลือกแบบเจาะจง จำนวน 17 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสัมภาษณ์และแบบสอบถาม 4 ตัวเลือก วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการหาค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน ความแตกต่างระหว่าง ค่าฐานนิยมและมัธยฐานและค่าพิสัยระหว่างควอไทล์ และขั้นตอนที่ 3 จัดทำรายงานการวิจัยโดยนำเสนออนาคตภาพของโรงเรียนประถมศึกษาต้นแบบนักเรียนไทยสุขภาพดีสู่เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน ผลการวิจัยพบว่าอนาคตภาพของโรงเรียนประถมศึกษาต้นแบบนักเรียนไทยสุขภาพดีสู่เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน ประกอบด้วย 4 ด้าน 30 ตัวแปร ดังนี้ 1) ด้านการบริหารจัดการอย่างมีประสิทธิภาพ ประกอบด้วย 8 ตัวแปร 2) ด้านการส่งเสริมสุขภาพ สุขนิสัยและสิ่งแวดล้อม ประกอบด้วย 8 ตัวแปร 3) ด้านการบูรณาการการเรียนรู้กับสุขภาพ ประกอบด้วย 7 ตัวแปร และ
4) ด้านการมีส่วนร่วมกับชุมชนและเครือข่าย ประกอบด้วย 7 ตัวแปร
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ข้อความและบทความในวารสารนวัตกรรมการบริหารและการจัดการ เป็นแนวคิดของผู้เขียน ไม่ใช่ความคิดเห็นและความรับผิดชอบของคณะผู้จัดทำ บรรณาธิการ กองบรรณาธิการ วิทยาลัยนวัตกรรมการจัดการ และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์
ข้อความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการีพิมพ์ในวารสารนวัตกรรมการบริหารและการจัดการ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารนวัตกรรมการบริหารและการจัดการ หากบุคคลใดหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือกระทำการใดๆ จะต้องได้รับอนุญาติเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสารนวัตกรรมการบริหารและการจัดการก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
กรมอนามัย. (2563). แนวทางการพัฒนาโรงเรียนรอบรู้ด้านสุขภาพ (Health Literate School: HLS). สำนักงานกิจการโรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). แผนการศึกษาชาติ พ.ศ. 2560–2574. พริกหวานกราฟฟิค.
กองกิจกรรมทางกายเพื่อสุขภาพ. (2566ก). คู่มือแนวทางการดำเนินงานและหลักเกณฑ์การพิจารณารางวัล “โรงเรียนต้นแบบก้าวท้าใจ”. กองกิจกรรมทางกายเพื่อสุขภาพ.
กองกิจกรรมทางกายเพื่อสุขภาพ. (2566ข). คู่มือแนวทางการดำเนินงานและหลักเกณฑ์การพิจารณารางวัล “โรงเรียนส่งเสริมกิจกรรมทางกาย”. กองกิจกรรมทางกายเพื่อสุขภาพ.
ไกรศร วันละ และเสาวลักษณ์ โกศลกิตติอัมพร. (2564). การขับเคลื่อนเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืนของประเทศไทย. วารสารมจร บาศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์, 7(3), 25–38.
คณะทำงานมาตรฐานระบบการจัดการอาหารและโภชนาการในสถานศึกษา. (2564). คู่มือมาตรฐานระบบการจัดการอาหารและโภชนาการในสถานศึกษา. คณะทำงานมาตรฐานอาหารและโภชนาการในสถานศึกษา.
จตุพล โนมณี. (2567). อนาคตภาพการบริหารโรงเรียนสังกัดเทศบาลในทศวรรษหน้า [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยพะเยา.
จารุวรรณ์ เฉื่อยราษฎร์. (2563). การมีส่วนร่วมของชุมชนในการบริหารสถานศึกษาของโรงเรียนทุ่งศุขลาพิทยา "กรุงไทยอนุเคราะห์" อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยบูรพา.
จุฑามาศ นามโคตร, วิโรจน์ สารรัตนะ และสุพรรณี อุตม์อ่าง. (2563). การบริหารจัดการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานตามพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม: กรณีศึกษาโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 1. ครุศาสตร์ปริทรรศน์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตหนองคาย, 7(1), 1–15.
จุมพล พูลภัทรชีวิน. (2547, 22 ตุลาคม). อนาคตศึกษา: ความรู้และความเข้าใจพื้นฐาน [เอกสารที่ไม่ได้ตีพิมพ์].
การบรรยายเรื่องแนวโน้มสถานการณ์โลกกับอนาคตการศึกษาไทย, มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
เจษฎากร โนอินทร์ และธรณินทร์ เสนานิมิต. (2567). การพัฒนารูปแบบการสร้างเสริมสุขภาพโดยการมีส่วนร่วมของชุมชนในกลุ่มวิสาหกิจชุมชนแปรรูปเกษตรอินทรีย์บางกระทุ่ม. วารสารโรยแก้วสาร (Journal of Roi Kaensarn Academi), 9(6), 200–213.
ชาญชัย จิตเหล่าอาพร, จิดาภา ถิรศิริกุล และสกล สุขส่งเสริมชัย. (2565). มโนทัศน์การพัฒนาเยาวชนของนายกรัฐมนตรีผ่านคำขวัญวันเด็ก. วารสารวิชาการไทยวิจัยและการจัดการ, 3(1), 48–61.
ณัฐกิตติ์ อินทร์สวรรค์, สุวิมล ว่องวาณิช และพิมพันธ์ เดชะคุปต์. (2563). ปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ในจังหวัดนครราชสีมา. วารสารวิจัยทางการศึกษาและสังคม มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์, 11(3), 169–182.
ทนง ทองภูเบศร์, อรพรรณ พรสีมา และสมโภชน์ อเนกสุข. (2562). อนาคตภาพของรูปแบบการประเมินและการประกันคุณภาพการศึกษาภายนอกระดับอุดมศึกษาในทศวรรษหน้า. สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา (องค์การมหาชน).
เทวีพันธ์ เยาวไสย. (2563). การพัฒนาแนวทางการบริหารส่งเสริมสุขภาวะภายในโรงเรียนเอกชน สังกัดสำนักงานศึกษาธิการจังหวัดกาฬสินธุ์ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
นริศรา คงเพชร และปณิธาน กระสังข์. (2568). ผลของโปรแกรมสร้างการรับรู้ความสามารถตนเองต่อพฤติกรรมการบริโภคอาหารตามหลักโภชนาการของนักเรียนระดับประถมศึกษาตอนปลาย ตำบลลำไทร อำเภอลำลูกกา จังหวัดปทุมธานี. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษา การแพทย์ และสุขภาพ, 10(4), 633–644.
นพดล มณีวงษ์, กัญญ์ชลา มานะวิธูร และภูษิต บุญทองเถิง. (2564). การบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาประถมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต 1. วารสารวิจัยและพัฒนาหลักสูตรและการสอน มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์, 11(2), 150–162.
นรรัชต์ ฝันเซียร. (2563, 23 กันยายน). โรงเรียนแนวคิดใหม่ที่น่าเป็นโรงเรียนแห่งอนาคต. True ปลูกปัญญา. https://www.trueplookpanya.com/education/content/84675
นิรุต หัตถะผะสุ. (2564). กลไกการขับเคลื่อนการดำเนินงานขององค์การภาครัฐเพื่อบรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน กรณีศึกษา กระทรวงมหาดไทย [สารนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
เนติ์ ภู่ประสม. (2565). สถานการณ์ภาวะสุขภาพนักเรียนในประเทศไทย พ.ศ. 2564. สำนักส่งเสริมสุขภาพ กรมอนามัย.
ปาณจิตร สุกุมาลย์. (2560). อนาคตภาพมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัยในทศวรรษหน้า (พ.ศ. 2557–2566) [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยนเรศวร.
พระมหารถศรี อินธิสิทธิ์ (ติกขปัญโญ). (2563). การบริหารโครงการโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. ต้นแบบ กรณีศึกษาโรงเรียนในจังหวัดสกลนคร [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
พระมหาสัมฤทธิ์ อธิจิตโต (ถาพร). (2561). รูปแบบการบริหารการศึกษาเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนของโรงเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น ตำบลห้วยโป่ง อำเภอโคกสำโรง จังหวัดลพบุรี [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พัชรี ถุงแก้ว, วินิรณี ทัศนะเทพ, เสาวรัตน์ ทศศะ และพนาสินธุ์ ศรีวิเศษ. (2563). รายงานการวิจัยฉบับสมบูรณ์ เรื่อง การศึกษาและพัฒนารูปแบบการเสริมสร้างภูมิคุ้มกันทางใจและฟื้นฟูสุขภาพกายใจแบบบูรณาการของครูและบุคลากรทางการศึกษาบนฐานวิถีชีวิตใหม่. สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมสวัสดิการและสวัสดิภาพครูและบุคลากรทางการศึกษา.
พัสฎาพรห์ คำจันทร์. (2565). อนาคตภาพการนิเทศการศึกษา สำหรับศึกษานิเทศก์ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในทศวรรษหน้า: กรณีสาระเทคโนโลยี (วิทยาการคำนวณ) [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยนเรศวร.
มหาวิทยาลัยมหิดล. (2566). สุขภาพคนไทย 2566. อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง.
มลฤดี เพ็งสง่า และมัทนา วังถนอมศักดิ์. (2566). การบริหารสถานศึกษายุคดิจิทัล. วิชาการศึกษาศาสตร์ ศรีนครินทรวิโรฒ, 24(2), 173–174.
มิญช์มนัส วรรณมหินทร์ สลางสิงห์. (2564). การพัฒนารูปแบบการจัดการศึกษาโรงเรียนสุขภาวะ ในโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
มูลนิธิสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย. (2564). รายงานฉบับสมบูรณ์ประเทศไทยในอนาคต Future Thailand มิติที่ 3 การศึกษาไทย. สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย.
รักษ์พงศ์ วงศาโรจน์. (2567). ‘การศึกษายืดหยุ่น’ ฉากทัศน์ใหม่ในอนาคต เปิดทางเลือกที่หลากหลายให้เด็กเข้าถึงการเรียนรู้. กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (EEF). https://www.eef.or.th/article-200524/
วรพล ศรีเทพ, สุกัญญา อังก์สิริทรัพย์ และโมโณย อภิศักดิ์มนตรี. (2568). ผู้บริหารสถานศึกษารุ่นใหม่กับความท้าทายในยุคการศึกษา 5.0. วารสารมนุษยสังคมศิลปาสาร, 7(1), 106–125.
วรางคณา โสมะนันทน์, คาลอส บุญสุภา และพลอยไพลิน กมลนาวิน. (2564). การให้บริการการปรึกษาเชิงจิตวิทยาแบบออนไลน์: มิติใหม่ของการให้บริการปรึกษาเชิงจิตวิทยา. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์, 15(1), 211–222.
วุฒิภูมิ จุฬางกูร. (2565). อนาคตภาพระบบการกำกับคุณภาพการศึกษาของสถาบันอุดมศึกษาไทย พ.ศ. 2573 [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต]. Chula Digital Collection. https://digital.car.chula.ac.th/chulaetd/6750/
วิชัย เทียนถาวร. (2564). ทำอย่างไรให้เกิดการพัฒนาที่ยั่งยืน. มติชนออนไลน์. https://www.matichon.co.th/columnists/news_2649514
วีระศักดิ์ บุญญดิษฐ์, นาวิน สนธยา และพิรพงษ์ สิทธิมงคล. (2565). หลักการและทฤษฎีการเรียนรู้กับการพัฒนาที่ยั่งยืน. วารสารมหาจุฬาตานีปริทรรศน์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 4(7), 57–70.
ศศิภา บุญสิทธิ์ และเชาวนี แก้วมโน. (2568). ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา ยุค AI ในโรงเรียน สังกัดเทศบาลนครหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา. วารสารวิชาการสถาบันพัฒนาพระวิทยากร, 8(1), 80-89.
ศูนย์วิจัยและสนับสนุนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน. (ม.ป.ป.). เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน. SDG Move. https://www.sdgmove.com/intro-to-sdgs/
ศูนย์วิจัยและสนับสนุนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน. (2565, 2 มิถุนายน). SDG Updates | เปิดรายงาน Sustainable Development Report 2022 และ SDG Index 2022. SDG Move. https://www.sdgmove.com/2022/06/02/scdg-updates-sustainable-development-report-sdg-index-2022/
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2563). หลักเกณฑ์และวิธีการคัดเลือกโรงเรียนต้นแบบอาหารกลางวัน ระดับประเทศ ประจำปี 2563. ฝ่ายเลขานุการคณะกรรมการบริหารกองทุนเพื่อโครงการอาหารกลางวันในโรงเรียนประถมศึกษา.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2566, 14 พฤศจิกายน). ประชาสัมพันธ์หลักเกณฑ์การคัดเลือกโรงเรียนต้นแบบนักเรียนไทยสุขภาพดี รุ่นที่ 8 ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567 ภายใต้แนวคิด “72 พรรษา มหาราชา นักเรียนไทยสุขภาพดี ด้วยวิถีจิตอาสา” (ที่ ศธ 04188/ว785).
สำนักงานส่งเสริมสุขภาพ. (2565). โรงเรียนส่งเสริมสุขภาพระดับมาตรฐานสากล ปี พ.ศ. 2565 (Global Standards for Health Promoting School, 2022: GSHPS). กระทรวงสาธารณสุข.
สำนักพัฒนากิจกรรมนักเรียน. (2566). คู่มือดำเนินงาน โครงการอาหารกลางวัน ประจำปีการศึกษา 2566. สำนักพัฒนากิจกรรมนักเรียน.
สำนักโภชนาการ. (2560). คู่มือการดำเนินงานและการติดตามประเมินผลการเจริญตามรอยพระยุคลบาท พัฒนาอาหาร โภชนาการและสุขภาพเด็กในโรงเรียน. สำนักงานกิจการโรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก.
สุภาภรณ์ สังข์ทอง. (2566). การสำรวจภาวะสุขภาพจิตในเด็กวัยเรียนโรงเรียนอนุบาลเทศบาลบางเมือง จังหวัดสมุทรปราการ [วิทยานิพนธ์ปริญญาสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
สุวิชชา สังข์ทอง และประจักร บัวผัน. (2565). ปัจจัยทางการบริหารและปัจจัยแห่งความสำเร็จที่มีผลต่อการพัฒนาโรงเรียนตามมาตรฐานโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพระดับเพชรของบุคลากรทางการศึกษาในเขตสุขภาพที่ 7. วารสารวิจัย มข. (ฉบับบัณฑิตศึกษา), 22(2), 213–225.
สุวิทย์ โรจนศักดิ์โสธร. (2565). การพัฒนาระบบรับ-ส่งต่อผู้ป่วย (Smart Refer) เขตสุขภาพที่ 10. วารสารสุขภาพและสิ่งแวดล้อมศึกษา, 8(1), 125–134.
สุวดี อุปปินใจ, พูนชัย ยาวิราช, ไพโรจน์ ด้วงนคร, ประเวศ เวชชะ, เพ็ญพิศุทธิ์ ใจสนิท, ธิดารัตน์ สุขประภาภรณ์, สรษ แก้วคำฟู, เอกชัย อ้ายม่าน, ดารณีย์ พยัคฆ์กุล และกรรณิการ์ นารี. (2565). ระบบและกลไกการบริหารจัดการคุณภาพการศึกษาของสถานศึกษาขั้นพื้นฐานที่ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงของโลกอนาคต. วารสารศิลปะการจัดการ, 6(3), 1369–1391.
สุวรรณี จันทิมา, ประมวล ทรายแดง และบุญเกิด เอิบไพบูลย์. (2562). ปัจจัยที่ส่งผลต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนในโรงเรียนประถมศึกษาขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา
เขต 5. วารสารวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์, 14(2), 1–14.
สุวัลภา จงพีรเตชานนท์. (2562). อนาคตภาพการพัฒนาด้านเทคโนโลยีสารสนเทศของโรงเรียนสังกัดกรุงเทพมหานครในทศวรรษหน้า [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
องค์การยูนิเซฟ ประเทศไทย. (2568, 11 กันยายน). ยูนิเซฟเผยทั่วโลกมี “เด็กที่เป็นโรคอ้วน” มากกว่า “เด็กผอม”
เป็นครั้งแรก. https://www.unicef.org/thailand/th/press-releases/ยูนิเซฟเผยทั่วโลกมี-เด็กที่เป็นโรคอ้วน-มากกว่า-เด็กผอม-เป็นครั้งแรก
อรชร วรรณสอน. (2563). อนาคตภาพการบริหารงานวิชาการของโรงเรียนในสังกัดเทศบาลเพื่อรองรับการพัฒนาทักษะผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
อำนวย มีราคา และปราณี คนสวย. (2568). ทักษะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. วารสารปัญญาภาวนา, 2(1), 107–120.
เอกชัย กี่สุขพันธ์. (2568, 23 มีนาคม). การผลิตครูยุคการศึกษา 5.0. มติชนออนไลน์. https://www.matichon.co.th/article/news_5056162/
Hill, K. Q., & Fowles, J. (1975). The methodological worth of the Delphi forecasting technique. Technological Forecasting and Social Change, 7(2), 179–192.
Keeves, J. P. (1997). Models and model building. In J. P. Keeves (Ed.), Educational research, methodology and measurement: An international handbook (2nd ed.). Pergamon Press.
Likert, S. (1967). The method of constructing and attitude scale. In M. Fishbein (Ed.), Attitude theory and measurement. Wiley & Son.
Loeb, S., Kalogrides, D., & Béteille, T. (2011). Effective schools: Teacher hiring, assignment, development, and retention (Working Paper No. 17177). National Bureau of Economic Research. http://www.nber.org/papers/w17177
Macmillan, T. T. (1971, May 3–5). The Delphi technique [Paper presentation]. The Annual Meeting of the California Junior Colleges Associations Committee on Research and Development, Monterey, CA, United States.
Solberg, R. B. (2022). Physical activity, physical fitness and academic performance among adolescents: Intervention effects from the School in Motion study – a cluster randomized controlled trial [Doctoral dissertation, Norwegian School of Sport Sciences]. NIH Brage. https://nih.brage.unit.no/nih-xmlui/handle/11250/2996165
