แนวทางการเพิ่มประสิทธิภาพห่วงโซ่คุณค่าสุราพื้นบ้านจากเมล็ดบัควีต วิสาหกิจชุมชนกลุ่มส่งเสริมอาชีพการเกษตรบ้านนากอก ภายใต้แนวคิดเศรษฐกิจ BCG
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษากระบวนการจัดการห่วงโซ่คุณค่าของสุราพื้นบ้านจากเมล็ดบัควีต ของวิสาหกิจชุมชนกลุ่มส่งเสริมอาชีพการเกษตรบ้านนากอก จังหวัดน่าน 2) ระบุจุดแข็ง จุดอ่อน โอกาส และอุปสรรคในแต่ละขั้นตอนของห่วงโซ่คุณค่า และ 3) เสนอแนวทางเพิ่มประสิทธิภาพของห่วงโซ่คุณค่าภายใต้แนวคิดเศรษฐกิจ BCG ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน โดยเก็บข้อมูลเชิงคุณภาพจากการระดมความคิดเห็นและการสังเกตแบบมีส่วนร่วม คัดเลือกผู้ให้ข้อมูลสำคัญโดยวิธีการเลือกแบบเจาะจง จำนวน 12 คน และเก็บข้อมูลเชิงปริมาณจากแบบสอบถามกับผู้มีส่วนเกี่ยวข้องในห่วงโซ่คุณค่าทั้งหมด จำนวน 55 คน ประกอบด้วยสมาชิกวิสาหกิจชุมชน ผู้นำชุมชน ผู้แปรรูป ผู้จำหน่าย ผู้บริโภค และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยวิธีการเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบประชากรทั้งหมด วิเคราะห์ข้อมูล ด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาและสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าเฉลี่ย และค่าร้อยละ
ผลการวิจัยพบว่า 1) ประสิทธิภาพของห่วงโซ่คุณค่าของสุราพื้นบ้านจากเมล็ดบัควีตโดยรวมอยู่ในระดับสูงมาก คิดเป็นร้อยละ 89.16 โดยด้านการประยุกต์แนวคิดเศรษฐกิจ BCG และความยั่งยืนมีค่าประสิทธิภาพสูงที่สุด คิดเป็น ร้อยละ 94.97 2) จุดแข็งสำคัญของกลุ่ม ได้แก่ การมีกลไกความร่วมมือกับผู้จัดหาวัตถุดิบ ผู้ซื้อ และหน่วยงานภาครัฐ รวมถึงการจัดการวัตถุดิบและกระบวนการผลิตที่คำนึงถึงการใช้ทรัพยากรชีวภาพอย่างยั่งยืน ขณะที่จุดอ่อนสำคัญ ได้แก่ การขาดความรู้ด้านการตลาด การควบคุมต้นทุน และการพัฒนาการแปรรูปอย่างต่อเนื่อง แต่ในขณะเดียวกันกลุ่มยังมีโอกาสจากแนวโน้มการเติบโตของตลาดสุราพื้นบ้าน และการสร้างเอกลักษณ์ของผลิตภัณฑ์ชุมชน แม้ต้องเผชิญกับอุปสรรคจากการแข่งขันกับผู้ผลิตรายใหญ่ที่มีอยู่เดิมในตลาด 3) แนวทางเพิ่มประสิทธิภาพของห่วงโซ่คุณค่าภายใต้แนวคิดเศรษฐกิจ BCG ได้แก่ การส่งเสริมองค์ความรู้และเครื่องมือในการแปรรูปเพื่อยกระดับมาตรฐานคุณภาพ พร้อมพัฒนาผลิตภัณฑ์อัตลักษณ์ท้องถิ่นที่เป็นคาร์บอนต่ำเพื่อสร้างความแตกต่างทางการตลาด ซึ่งจะสามารถเสริมสร้างความได้เปรียบทางการแข่งขันและเพิ่มศักยภาพของวิสาหกิจชุมชนสู่ความยั่งยืนอย่างเป็นรูปธรรม
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ข้อความและบทความในวารสารนวัตกรรมการบริหารและการจัดการ เป็นแนวคิดของผู้เขียน ไม่ใช่ความคิดเห็นและความรับผิดชอบของคณะผู้จัดทำ บรรณาธิการ กองบรรณาธิการ วิทยาลัยนวัตกรรมการจัดการ และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์
ข้อความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการีพิมพ์ในวารสารนวัตกรรมการบริหารและการจัดการ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารนวัตกรรมการบริหารและการจัดการ หากบุคคลใดหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือกระทำการใดๆ จะต้องได้รับอนุญาติเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสารนวัตกรรมการบริหารและการจัดการก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
กรมสรรพสามิต. (2560). ประกาศกรมสรรพสามิต เรื่อง การกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการแจ้งราคาขายปลีกแนะนำและราคาค่าบริการ พ.ศ. 2560. ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 135 ตอนพิเศษ 119 ง.
คงศักดิ์ ตุ้ยสืบ และ กนกวรรณ เวชกามา. (พฤษภาคม-สิงหาคม 2566). การพัฒนาห่วงโซ่คุณค่ากาแฟของเกษตรกรรายย่อยในภาคเหนือตอนบน: กรณีศึกษา บ้านป่าเหมี้ยง อำเภอเมืองปาน จังหวัดลำปาง. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ปริทัศน์, 11(2), 150-166.
คณะกรรมาธิการการแก้ปัญหาความยากจนและลดความเหลื่อมล้ำ วุฒิสภา. (2565). รายงานการพิจารณาศึกษา เรื่อง แนวทางการพัฒนาภูมิปัญญาท้องถิ่นด้วยเศรษฐกิจสร้างสรรค์ เพื่อเพิ่มมูลค่าให้กับผลิตภัณฑ์ชุมชน: กรณีศึกษาจังหวัดแพร่. สำนักกรรมาธิการ 3 สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา.
จุฑาธิป ประดิพัทธ์นฤมล, ขนิษฐา ไชยแก้ว, คงเดช พะสีนาม, จิรศิต อินทร, ผกาวดี กู่จันทร์ และ พัสกร ลิ้วศิษฎ์พัฒนา. (มกราคม-มีนาคม 2565). การศึกษาห่วงโซ่คุณค่าของกระบวนการกาแฟเพื่อความเข้มแข็งและคุณภาพชีวิตชุมชนบ้านรักไทย ตำบลชมพู อำเภอเนินมะปราง จังหวัดพิษณุโลก. วารสารเกษตรศาสตร์และเทคโนโลยี, 3(3), 15-27.
นิรันดิ์เกียรติ ลิ่วคุณูปการ. (มกราคม-เมษายน 2565). การจัดการห่วงโซ่คุณค่ากลุ่มวิสาหกิจชุมชนผลิตภัณฑ์เกษตรแปรรูป ในพื้นที่จังหวัดชายแดนใต้. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา, 17(1), 136-146.
บุญญาพร ดวงสา, พงษ์นรินทร์ ปิดจัตุรัส, พรทิพย์ รอดพ้น, พิมพ์นิภา รัตนจันทร์, พรสวัสดิ์ สิงห์ยาม, ฐิติมนต์ ธนกิติเอื้ออังกูร, ปิยมาภรณ์ เทียมจิตร และ ณัชชา ลิมปศิริสุวรรณ. (มกราคม-มีนาคม 2568). ห่วงโซ่คุณค่าและการสร้างมูลค่าเพิ่มผลิตภัณฑ์เครื่องดื่มแอลกอฮอล์จากข้าว: กรณีศึกษากลุ่มวิสาหกิจชุมชนสุราสักทอง จังหวัดแพร่. วารสารการบัญชีและการจัดการ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 17(1), 17–35.
วรรณา ยงพิศาลภพ. (2565). แนวโน้มธุรกิจ/อุตสาหกรรมปี 2565-2567: อุตสาหกรรมเครื่องดื่ม. https://www.krungsri.com/th/research/industry/industry-outlook/food-beverage/ beverage/
io/io-beverage-2022
สำนักงานนโยบายวิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม. (2564). BCG economy model: Thailand’s economic model for inclusive and sustainable growth. สำนักงานนโยบายวิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2564). ร่างแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566 – 2570). สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
Humphrey, A. S. (2005). SWOT analysis for management consulting. SRI Alumni Newsletter, 1.
Nunnally, J. C. (1978). Psychometric theory (2nd ed.). McGraw-Hill.
Porter, M. E. (1985). Competitive advantage: Creating and sustaining superior performance. Free Press.
