การพัฒนาการจัดการแผนการท่องเที่ยวชุมชนทางวัฒนธรรมพื้นถิ่น : กรณีศึกษาอำเภอเบตง จังหวัดยะลา

Main Article Content

สุวิมล แซ่ก่อง
สุวิมล อิสระธนาชัยกุล
สถาวิทย์ จันจุฬา

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์1.เพื่อศึกษาระดับความต้องการของนักท่องเที่ยวกับการพัฒนาการจัดการแผนการท่องเที่ยวชุมชนทางวัฒนธรรมพื้นถิ่น 2.เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ของปัจจัยส่วนบุคคลกับการพัฒนาการจัดการแผน การท่องเที่ยวชุมชนทางวัฒนธรรมพื้นถิ่น และ3.เพื่อศึกษาข้อเสนอแนะการพัฒนาการจัดการแผนการท่องเที่ยวชุมชน ทางวัฒนธรรมพื้นถิ่น กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษาวิจัย คือ นักท่องเที่ยวที่เข้ามาท่องเที่ยวในอำเภอเบตง                   จำนวน 389 คน วิธีการวิจัยเป็นแบบผสมผสาน เครื่องมือในการวิจัยคือ แบบสอบถาม และกลุ่มตัวอย่างตัวแทนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ผู้ประกอบการ และประชาชนในพื้นที่ เครื่องมือในการวิจัยคือ แบบสัมภาษณ์ การวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าสถิติร้อยละ ค่าเฉลี่ยเลขคณิต ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์ความแปรปรวน และข้อแสนเอแนะ             การพัฒนาการจัดการแผนการท่องเที่ยวชุมชนทางวัฒนธรรมพื้นถิ่นเป็นการวิเคราะห์ข้อมูลใช้การวิเคราะห์เนื้อหา ผลการศึกษาพบว่า 1.การวิเคราะห์ระดับความต้องการของนักท่องเที่ยวกับการพัฒนาการจัดการ              แผนการท่องเที่ยวชุมชนทางวัฒนธรรมพื้นถิ่นโดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด 2.ความสัมพันธ์ของปัจจัยส่วนบุคคลกับการพัฒนาการจัดการแผนการท่องเที่ยวชุมชนทางวัฒนธรรมพื้นถิ่น พบว่า ปัจจัยส่วนบุคคล คือ อายุ อาชีพ และรายได้เฉลี่ยต่อเดือน มีผลต่อการพัฒนาการจัดการแผนการท่องเที่ยวชุมชนทางวัฒนธรรมพื้นถิ่นที่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญที่ 0.05 3.ข้อเสนอแนะการพัฒนาการจัดการแผนการท่องเที่ยวชุมชนทางวัฒนธรรมพื้นถิ่น พบว่า การจัดการ             การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมโดยการส่งเสริมด้านความร่วมมือของภาครัฐ และเอกชนในการพัฒนาการท่องเที่ยว

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กฤษณะ เนียมหอม และ กัมปนาท วงษ์วัฒนพงษ์. (2564). การจัดการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม โดยชุมชน. วารสารร้อยแก่นสาร, 6(11), 350-363.

กองพัฒนาการบริการ กรมการท่องเที่ยว. (2565). แผนพัฒนาการท่องเที่ยว พ.ศ. 2566 – 2570 แผนปฏิบัติการกองพัฒนาการบริการท่องเที่ยว. กรุงเทพมหานคร: ศูนย์ราชการแจ้งวัฒนะ.

กาญจนา สุคัณธสิริกุล และคณะ. (2556). การพัฒนาคุณภาพการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. นครราชสีมา: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี.

กันยารัตน์ คงพร. (2568). การพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมอย่างยั่งยืนในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสารสหศาสตร์การพัฒนาสังคม, 3(4), 123-141.

จุฑาภรณ์ ทองเพ็ง. (2554). ความคิดเห็นของนักท่องเที่ยวที่มีต่อการจัดการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของวัดโสธรวรารามวิหาร จังหวัดฉะเชิงเทรา. หลักสูตรปริญญารัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการจัดการภาครัฐและเอกชน. มหาวิทยาลัยบูรพา.

จำเนียร ชุณหโสภาค และคณะ. (2568). ศักยภาพของชุมชนในการจัดการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมและวิถีชุมชนสองฝั่งคลอง. วารสารเครือข่ายส่งเสริมการวิจัยทางมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์. 8(2). 123-140.

ทศพร มิตรวงศ์. (2560). การพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของชุมชนบางน้ำผึ้ง จังหวัดสมุทรปราการ. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการบริหารการพัฒนาสังคม. สถาบันบัณฑิตพัฒนาบริหารศาสตร์.

นิจพร แสงสุขเอี่ยม. (2566). การส่งเสริมการท่องเที่ยวชุมชนโดยวิสาหกิตเพื่อสังคม กรณีศึกษาชุมชนท่าฉลอม จังหวัดสมุทรสาคร. สารนิพนธ์ สาขาวิชานโยบายสังคม คณะพัฒนาสังคม. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

นริศรา กรุดนาค. (2566). การพัฒนารูปแบบการจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชนบนฐานทุนทางวัฒนธรรม เพื่อเสริมสร้างเศรษฐกิจสร้างสรรค์ “ย่านเมืองเก่า” จังหวัดเพชรบุรี. วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพัฒนาศึกษา. มหาวิทยาลัยศิลปากร.

นุชประวีณ์ ลิขิตศรันย์. (2560). แผนพัฒนาการท่องเที่ยวแบบบูรณาการอย่างยั่งยืน จังหวัดพิจิตร. ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาการจัดการการท่องเที่ยว. มหาวิทยาลัยพะเยา.

บุญเลิศ จิตตั้งวัฒนา. (2548). การพัฒนาการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน. กรุงเทพฯ: บริษัทเพรสแอนด์ดีไซน์จำกัด.

พิพัฒน์ วงศ์วิวัฒน์. (2566). การจัดการการท่องเที่ยวสมัยใหม่: บูรณาการภาครัฐ เอกชน และชุมชน. กรุงเทพ ฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พัชรินทร์ เมธวัฒน์ธรากุล และสรพงษ์ วงศ์ธีระธรณ์. (2566). การสื่อสารภาพลักษณ์เชิงวัฒนธรรมและปัจจัยการมีส่วนร่วมเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวชุมชนท่าฉลอม จังหวัดสมุทรสาคร. วารสารนิเทศศาสตรปริทัศน์, 27(3), 8-15.

วรพงศ์ ผูกภู่, ฐิติจำเริญพร, วุฒิพงษ์ ฉั่วตระกูล, อิสรี แพทย์เจริญ, พินทุสร อ่อนเปี่ยม, จิตรลดา ปิ่นทอง และศุภรัตน์ นามมนตรี. (2564). รูปแบบการพัฒนาชุมชนท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม กรณีศึกษาพื้นที่ต้นแบบชุมชนท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม. กรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม. กรุงเทพ ฯ: กรมส่งเสริมวัฒนธรรม.

วัน เดชพิชัย. (2535). เครื่องมือสำหรับงานวิจัย. สงขลา: วิทยาลัยเมืองหาดใหญ่.

วัลลภ วรรณโอสถ. (2564). รูปแบบการจัดการการท่องเที่ยวโดยชุมชน OTOP นวัตวิถีเพื่การพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน. วิทยานิพนธ์ สาขาการจัดการ. มหาวิทยาลัยศิลปากร.

วาลิกา แสนคำ. (2545). การพัฒนาการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมบ้านเปียงหลวง อำเภอเวียงแหง จังหวัดเชียงใหม่. ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการจัดการอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

ศิริพร ถาวรวิสิทธิ์. (2564). แนวทางการพัฒนาและส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของจังหวัดน่านในฐานะเมืองรอง. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการจัดการการท่องเที่ยว และโรงแรม. มหาวิทยาลัยพะเยา.

ศุลกากรเบตง. (2566). สถิติเดินทางเข้าออกราชอาณาจักรด่านพรมแดนเบตง พ.ศ. 2566. เบตง: ศุลกากรเบตง.

ศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้. (2564). ยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัดชายแดนภาคใต้ พ.ศ. 2563-2565. ยะลา: ศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้.

สมชาย พัฒนวงศ์. (2564). ยุทธศาสตร์การท่องเที่ยวชายแดนใต้: โอกาสและความท้าทาย. สงขลา: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.

สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอเบตง. (2564). ประวัติอำเภอเบตง. เบตง: สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอเบตง.

สุกัญญา วงศ์เจริญชัยกุล. (2561). การศึกษาแนวทางการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม อำเภอเมือง จังหวัดอุทัยธานี. วิทยานิพนธ์การบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยศิลปากร.

อนุรักษ์ ปัญญานุวัตน์. (2542). โครงการศึกษาแผนปฏิบัติพัฒนาการท่องเที่ยวเชียงราย พะเยา แพร่ น่าน. รายงานการวิจัย. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

อรุณี จันทรเสนา. (2565). การท่องเที่ยวโดยชุมชน: แนวคิดสู่การปฏิบัติที่ยั่งยืน. กรุงเทพฯ: สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย.

อานนท์ สีดาเพ็ง. (2559). รูปแบบการท่องเที่ยวเชิงกีฬากอล์ฟโดยการประยุกต์ทฤษฎีการแลกเปลี่ยนทางสังคม. ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิทยาศาสตร์การออกกำลังกายและการกีฬา. มหาวิทยาลัยบูรพา.

Buhalis, D. (2000). Maketing the competitive destination of the future. Tourism Management, 21(1), 97–116.

______. (2022). Smart Tourism Destinations and Ecosystems: The Path to 2025. In Z. Xiang, M. Fuchs, U. Gretzel, & W. Höpken (Eds.), Handbook of e-Tourism . Springer.

Cohen, E. (2021). The new currency of tourism: The importance of health and safety in a post-pandemic world. Annals of Tourism Research.

Cronbach, L. J. (1990). Essentials of psychological testing. (5th ed.). New York : Harper Collins Publishers

Fitts, R. A. & Lei, D. (2000). Strategic Management : Building and Sustaining Competitive. Advantage. (2nd ed). U.S.A.: South-Western.

Goeldner,C.R., and Ritchie, J.R.B. (2003). Tourism: Principles, Practices, Philosophies. Newyork: John Wiley & Sons, Inc.

Jamal, T., & Budke, C. (2020). Tourism in the Anthropocene: A review of collaborative governance frameworks. Journal of Sustainable Tourism, 28(1), 1-28.

Martinez, J. M., et al. (2020). The Co-creation of Value in Tourism: A Systematic Literature Review. Journal of Travel Research, 59(2), 310-325.

Moscardo, G., & Murphy, L. (2021). Using a wellbeing lens to innovate in sustainable tourism research and practice. In Tourism, Wellbeing and Ecosystem Services. Routledge.

Murzyn-Kupisz, M., & Działek, J. (2021). Cultural Heritage as a Catalyst for Local Development in Community-Based Tourism. In Routledge Handbook of Community-Based Tourism (pp. 82-95). Routledge.

Reisinger. (1994). Tourists – Host cintact as a part of cultural tourism. World Leisure and Recreation, Queensland, Australia: Griffith University.

Richards, G. (2021). The new frontiers of cultural tourism. In Cultural Tourism: A Global Perspective. CABI.

______. (2022). The Experience Economy and the Future of Tourism. London: Routledge.

______. (2023). Reimagining the Tourist Experience: Co-creation, Creativity, and Connection. Edward Elgar Publishing.

Ritchie, B. W., & Jiang, Y. (2020). A review of research on tourism risk, crisis and disaster management: Launching the Annals of Tourism Research curated collection on tourism risk, crisis and disaster management. Annals of Tourism Research.

Robert W. Mclntosh and Shashikant Gupta. (1980). TOURISM: PRINCIPLE, PRACTICES, PHILOSOPHEIS. (3rd ed.). U.S.A.: Grid Publishing.