นวัตกรรมการจัดการความเสี่ยงของฝ่ายงานอาคารสถานที่ในสถาบันอุดมศึกษาของรัฐ

Main Article Content

เกริกรัฐ ตั้งวงษ์อุทัย
อธิธัช สิรวริศรา
ศุภวัฒน์ สุขะปรเมษฐ

บทคัดย่อ

บทความวิจัยฉบับนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อพรรณนาถึงบทบาทหน้าที่ของฝ่ายงานอาคารสถานที่ในสถาบันอุดมศึกษา   ของรัฐ 2) เพื่อวิเคราะห์ปัจจัยเสี่ยงของฝ่ายงานอาคารสถานที่ในสถาบันอุดมศึกษาของรัฐ และ 3) เพื่อนำเสนอรูปแบบนวัตกรรมการจัดการความเสี่ยงของฝ่ายงานอาคารสถานที่ในสถาบันอุดมศึกษาของรัฐ โดยเป็นการวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Method Research) ที่มีการวิจัยแบบเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยใช้วิธีการสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interview) จากกลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ตามตำแหน่งที่ดูแลฝ่ายงานอาคารสถานที่ระดับผู้บริหารและระดับหัวหน้างาน จำนวน 14 คน จากมหาวิทยาลัยของรัฐในจังหวัดนครปฐม จำนวน 7 แห่ง โดยการเลือกกลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญแบบเจาะจงด้วยวิธีการกำหนดคุณสมบัติ มีขอบเขตเนื้อหาตามการจัดการความเสี่ยงขององค์กร COSO ERM  แบ่งออกเป็น 5 องค์ประกอบ กับ 20 หลักการ ใช้การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงประเด็น(Thematic Analysis) และการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) สำหรับข้อมูลเชิงคุณภาพ  วิธีการวิจัยเชิงปริมาณ (Quantitative Research) ผู้วิจัยใช้แบบสอบถาม (Questionnaire) เป็นเครื่องมือรวบรวมข้อมูล โดยประชากรศึกษาจำนวน 160 คน ผู้วิจัยใช้ประชากรทั้งหมดในการศึกษา มีขอบเขตด้านเนื้อหาเป็นการวิเคราะห์ปัจจัยเสี่ยงด้านปฏิบัติการ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา           
            ผลการวิจัยพบว่า ฝ่ายงานอาคารสถานที่ในสถาบันอุดมศึกษาของรัฐมีบทบาทและหน้าที่ที่สำคัญในการจัดการความเสี่ยง สามารถนำแนวคิดการจัดการความเสี่ยงองค์กร COSO ERM (2017) ทั้ง 5 องค์ประกอบมาใช้ในหน่วยงาน คือ 1) การกำกับดูแลและวัฒนธรรม 2) กลยุทธและการกำหนดวัตถุประสงค์ 3) ผลการปฏิบัติงาน 4) การสอบทานและการแก้ไขปรับปรุง 5) สารสนเทศการสื่อสารและการรายงานมาประยุกต์ใช้ในหน่วยงาน ปัจจัยเสี่ยงในด้านปฏิบัติงานอยู่ในระดับความเสี่ยงน้อยที่สามารถรับได้      ควรพยายามลดความเสี่ยงให้อยู่ในระดับที่น้อยลงต่อไป และรูปแบบของนวัตกรรมการจัดการความเสี่ยงมีองค์ประกอบที่สำคัญ ดังนี้ คือ 1) นโยบาย (Policy) 2) องค์ความรู้ (Knowledge) และ 3) เทคโนโลยี (Technology) ซึ่งส่งผลทำให้ความเสี่ยงในด้านปฏิบัติงานในภาพรวมอยู่ในระดับความเสี่ยงน้อยที่สามารถยอมรับได้

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

เกียรติคุณ จินตวรและคณะ. (2561). การบริหารความเสี่ยงของสถาบันอุดมศึกษาเอกชนแบบครบวงจรในประเทศไทย. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยธนบุรี. 12(ฉบับพิเศษ), 56-61. จรรยรัศม์ อินนพคุณ และเฉลิมพร เย็นเยือก. (2563). การจัดการความเสี่ยงในหน่วยงานภาครัฐ กรณีศึกษาหน่วยงานราชการ อำเภอเมือง จังหวัดสระบุรี. วารสารรัชต์ภาคย์. 14(33), 91-104.

จิตพนธ์ ชุมเกตุ และนิยดา สวัสดิ์พงษ์. (2558). การจัดการความเสี่ยงเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการองค์กรของหน่วยงานสนับสนุนการศึกษาและบริการวิชาการในสถาบันอุดมศึกษาภาครัฐ. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี. 4(1), 40-49.

จักรกฤษณ์ โปณะทอง. (2560). ปัจจัยเสี่ยงบนความท้าทายของการบริหารจัดการสถาบันอุดมศึกษาในศตวรรษที่ 21. สุทธิปริทัศน์. 31(99), 260-273.

ธงชัย ทองมา. (2558). การพัฒนาเกณฑ์มาตรฐานการประเมินความเสี่ยงในการบริหารจัดการทรัพยากรทางกายภาพอาคารสำนักงาน. (วิทยานิพนธ์หลักสูตรปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต). นครปฐม. มหาวิทยาลัยศิลปากร. นุกูล แดงภูมี. (2564). การบริหารความเสี่ยงทั่วทั้งองค์กร (Enterprise Risk Management : ERM) เครื่องมือบริหารเชิงรุกปัจจัยความสำเร็จขององค์กร. วารสารวิจัยราชภัฏธนบุรีรับใช้สังคม. 7(1), 54-71. ประเสริฐ อัครประถมพงศ์. (2563). การบริหารความเสี่ยงของสถาบันอุดมศึกษา. สถาบันคลังสมองของชาติ.กรุงเทพมหานคร.

เมธา สุวรรณสาร. (2552). แนวทางกรอบคู่มือการบริหารความเสี่ยงขององค์กร. สืบค้น 2 ตุลาคม 2566. จาก https://itgthailand.wordpress.com/2009/03/21/แนวทางกรอบคู่มือการบริ-5/. สมยศ ชี้แจง. (2558). การพัฒนาระบบบริหารความเสี่ยงสำหรับสถาบันอุดมศึกษาไทย. สยามวิชาการ. 16(26), 17-30. สิริลักษณ์ ซื่อสัตย์และคณะ. (2564). กระบวนการบริหารความเสี่ยงทั่วทั้งองค์กรในสถาบันอุดมศึกษาของรัฐ. วารสารนักบริหาร. 41(2). 51-62.

สำนักงบประมาณของรัฐสภา. (2560). การศึกษาวิเคราะห์การจัดสรรงบประมาณให้แก่สถาบันอุดมศึกษาในกำกับของรัฐ. สืบค้น 2 ตุลาคม 2566. จากhttps://www.parliament.go.th/ewtadmin/ewt/parbudget/ewt_dl_link.php?nid=424. สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา. (2558). คู่มือการประกันคุณภาพการศึกษาภายในสถานศึกษา ระดับอุดมศึกษา พ.ศ. 2557. กรุงเทพฯ: ห้างหุ้นส่วนจำกัด ภาพพิมพ์.

COSO-ERM (2017). Integrating with Strategy and Performance Executive Summary. Retrieved 2 October 2023 from https://www.coso.org/_files/ugd/3059fc_61ea5985b03c4293960642fdce408eaa.pdf.