แนวทางการสื่อสารรำโทนนกพิทิดเพื่อการอนุรักษ์และส่งเสริมการท่องเที่ยวชุมชน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประวัติความเป็นมา ความเชื่อ และสถานการณ์ปัจจุบันของการรำโทนนกพิทิด และเพื่อค้นหาแนวทางการสื่อสารรำโทนนกพิทิดเพื่อการอนุรักษ์และส่งเสริมการท่องเที่ยว ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้แบบสัมภาษณ์สัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญในลักษณะลูกบอลหิมะ และแบบสัมภาษณ์การสนทนากลุ่ม เพื่อใช้สนทนากลุ่มแกนนำชุมชน วิสาหกิจชุมชนด้านการท่องเที่ยว และปราชญ์ชาวบ้านรำโทนนกพิทิด
ผลการวิจัยพบว่า รำโทน นกพิทิดได้รับการเผยแพร่วัฒนธรรมมาจากภาคกลางในสมัยจอมพล ป.พิบูลสงคราม ซึ่งอยู่ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง เพื่อเป็นเครื่องบันเทิงใจในยามที่ประเทศประสบปัญหาเศรษฐกิจฝืดเคือง และในช่วงที่มีความขัดแย้งทางการเมือง เมื่อแพร่กระจายมาจากตัวเมืองจังหวัดนครศรีธรรมราชสู่ตำบลกรุงชิง ปราชญ์ชาวบ้านจึงได้คิดท่ารำและเนื้อร้องขึ้นมาเป็น
ร้อย ๆ เพลง โดยอิงธรรมชาติและวิถีชีวิตของชาวบ้าน ทั้งนี้ ท่ารำจะมีลักษณะสอดคล้องกับเนื้อร้อง ลักษณะเนื้อร้องจะสั้น ๆ เพลงนกพิทิด (นกตระกูลนกฮูก นกเค้าแมว) ที่มีท่ารำและเนื้อร้องที่สนุกสนานในลักษณะเกี้ยวพาราสีระหว่างตัวผู้ตัวเมีย เพลงนกพิทิดจึงใช้แสดงทุกงาน จนทำให้การละเล่นนี้ได้รับชื่อว่า “รำโทนนกพิทิด” ดนตรีที่ใช้ประกอบไปด้วย 3 ชิ้น ได้แก่ โทน ฉิ่ง และฉาบ โดยความเชื่อที่ผู้รำโทนนกพิทิดเชื่อถือมากคือ การไหว้ครูก่อนการแสดงทุกครั้ง คล้ายคลึงกับการรำมโนราห์ และในการสืบทอดเชื้อสายการรำก็จะมีความคล้ายคลึงการรำมโนราห์กล่าวคือ มักจะสืบทอดในเครือญาติตระกูลเดียวกัน สถานการณ์ในปัจจุบัน รำโทนนกพิทิดมีเพียงกลุ่มชมรมผู้สูงอายุที่เป็นหลัก จึงมีความต้องการให้เยาวชนหันมาสืบต่อโดยจะฝึกหัดให้ ซึ่งที่ผ่านมาก็จะมีการฝึกหัดในโรงเรียนทั้งจากครูในโรงเรียนเองและจากปราชญ์ชาวบ้าน แต่เมื่อนักเรียนย้ายโรงเรียนเพื่อศึกษาต่อ ก็ไม่ได้ฝึกหัดหรือรำอย่างต่อเนื่อง อย่างไรก็ตาม องค์การบริหารส่วนท้องถิ่นตำบลกรุงชิงและวัฒนธรรมอำเภอนบพิตำเห็นความสำคัญและพยายามที่จะส่งเสริมเพื่อเผยแพร่รำโทนนกพิทิดให้เป็นที่รู้จัก สำหรับแนวทางการสื่อสารการรำโทนนกพิทิดเพื่อการอนุรักษ์และส่งเสริมการท่องเที่ยวชุมชน ผู้ให้ข้อมูลสำคัญส่วนใหญ่เห็นว่าควรมีการสื่อสารทางสื่อออนไลน์ ในลักษณะคลิปวิดีโอ เผยแพร่
สู่ธารณชน มีศูนย์การเรียนรู้ และสื่อแผ่นพับประชาสัมพันธ์ นอกจากนี้ ควรมีเวทีหรือพื้นที่ในการแสดงออกของเยาวชน เพื่อสร้างความมั่นใจและความภาคภูมิใจในการอนุรักษ์และสืบสานศิลปวัฒนธรรมการละเล่นรำโทนนกพิทิดต่อไป
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความทุกเรื่องได้รับการตรวจความถูกต้องทางวิชาการโดยผู้ทรงคุณวุฒิ ทรรศนะและข้อคิดเห็นในบทความ Journal of Global of Perspectives in Humanities and Social Sciences (J-GPHSS) มิใช่เป็นทรรศนะและความคิดของผู้จัดทำจึงมิใช่ความรับผิดชอบของบัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ กองบรรณาธิการไม่สงวนสิทธิ์การคัดลอก แต่ให้อ้างอิงแหล่งที่มา
เอกสารอ้างอิง
Chamnian, M. et al. (2019). phāp ram thōn nokphithit [Picture of Ramtone Nokphithid]. Nakhon Si Thammarat: Nakhon Si Thammarat Rajabhat University.
Department of Tourism. (2017). phǣn yutthasāt kānphatthanā lǣng thō̜ngthīeo khō̜ng prathēt Phō̜.Sō̜. sō̜ngphanhārō̜ihoksip - sō̜ngphanhārō̜ihoksipsī [Tourism Development Strategic Plan of Country 2017-2021]. Bangkok: P.W. Printing.
Jirotphan, W., Sakunaphat, P. and Cheuykeewong, K. (2008). mō̜radok thāng watthanatham phāk tai [Treasure of Southern Culture]. Bangkok: Sangdao.
Juthawijit, K. (2005). kānsư̄sān phư̄a kānphatthanā thō̜ngthin [Communication for Local Development]. 3rd ed. Bangkok: Phetkasem Printing.
Kaewmee, A. (2019, March 19). Interview by M. Chamnian [Tape recording]. Nakhon Si Thammarat Rajabhat University: Nakhon Si Thammarat.
Kaewmee, J. (2019, March 19). Interview by M. Chamnian [Tape recording]. Nakhon Si Thammarat Rajabhat University: Nakhon Si Thammarat.
Kaewthep, K. (2014). rư̄ang sư̄sān - kānthō̜ngthīeo [Communication-Tourism]. Bangkok: Pabphim.
Lerdchanrit, T. (2011). kānčhatkān sapphayākō̜n watthanatham [Cultural Resource Management]. Bangkok: Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre (Public Organization).
Nilkan, W. (2009). phǣn yutthasāt kānthō̜ngthīeo chœ̄ng Niwēt khō̜ng ʻongkān bō̜rihānsūantambon krungching tambon krungching ʻamphœ̄nopphitam čhangwat ืnakhō̜n sī tham rāt [Eco-tourism Strategic Plan of Krungching Subdistrict Administration Organization, Khungching Subdistrict, Nopphitam District, Nakhon Si Thammarat Province]. Independent Research, Master of Public Administration, College of Local Administration, Khon Kaen University.
Nintarakit, P. (2019, April 22). Interview by M. Chamnian [Tape recording]. Nakhon Si Thammarat Rajabhat University: Nakhon Si Thammarat.
Phattharathorn, T. (2013). kānthō̜ngthīeo chœ̄ng sāngsan [Creative Tourism]. Bangkok: Designated Areas for Sustainable Tourism (Public Organization).
Phirom, S. (2019, March 19). Interview by M. Chamnian [Tape recording]. Nakhon Si Thammarat Rajabhat University: Nakhon Si Thammarat.
Rattanawonga, W. (2019, March 19). Interview by M. Chamnian [Tape recording]. Nakhon Si Thammarat Rajabhat University: Nakhon Si Thammarat.
Sukkhao, K. (2019, April 22). Interview by M. Chamnian [Tape recording]. Nakhon Si Thammarat Rajabhat University: Nakhon Si Thammarat.
Thepnarong, W. (2019, March 19). Interview by M. Chamnian [Tape recording]. Nakhon Si Thammarat Rajabhat University: Nakhon Si Thammarat.
Tinrong, B. (2019, April 22). Interview by M. Chamnian [Tape recording]. Nakhon Si Thammarat Rajabhat University: Nakhon Si Thammarat.
Tuansuwan, S. (2019, March 19). Interview by M. Chamnian [Tape recording]. Nakhon Si Thammarat Rajabhat University: Nakhon Si Thammarat.
