รูปแบบการพัฒนานักศึกษาในมหาวิทยาลัยราชภัฏกลุ่มภาคกลาง เพื่อรองรับการเข้าสู่ประชาคมอาเซียน

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์การวิจัยเพื่อ 1) พัฒนารูปแบบการพัฒนานักศึกษาในมหาวิทยาลัยราชภัฏกลุ่มภาคกลางเพื่อรองรับการเข้าสู่ประชาคมอาเซียน และ 2) ศึกษาประสิทธิผลของการใช้รูปแบบการพัฒนานักศึกษาในมหาวิทยาลัยราชภัฏกลุ่มภาคกลาง กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ แบ่งเป็น 2 กลุ่ม ได้แก่ ผู้ทรงคุณวุฒิด้านการกำหนดนโยบาย ด้านการบริหารงานพัฒนานักศึกษาระดับมหาวิทยาลัย และด้านการปฏิบัติกิจกรรมพัฒนานักศึกษา จำนวน 53 คน และนักศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฎกลุ่มภาคกลาง 5 มหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยละ 50 คน รวมทั้งสิ้น จำนวน 250 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์ แบบสอบถาม แผนการจัดกิจกรรม และแบบประเมินผล วิธีดำเนินการวิจัย มี 4 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 ศึกษาเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง ระยะที่ 2 ศึกษาสภาพการพัฒนานักศึกษาของมหาวิทยาลัยราชภัฏกลุ่มภาคกลาง ระยะที่ 3 จัดทำร่างรูปแบบการพัฒนานักศึกษาในมหาวิทยาลัยราชภัฏกลุ่มภาคกลางเพื่อรองรับการเข้าสู่ประชาคมอาเซียน และ ระยะที่ 4 พัฒนารูปแบบการพัฒนานักศึกษาในมหาวิทยาลัยราชภัฏกลุ่มภาคกลางเพื่อรองรับการเข้าสู่ประชาคมอาเซียน และวิเคราะห์ประสิทธิผลของรูปแบบการพัฒนานักศึกษาในมหาวิทยาลัยราชภัฏกลุ่มภาคกลางเพื่อรองรับการเข้าสู่ประชาคมอาเซียนการวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์การวิจัยเพื่อ 1) พัฒนารูปแบบการพัฒนานักศึกษาในมหาวิทยาลัยราชภัฏกลุ่มภาคกลางเพื่อรองรับการเข้าสู่ประชาคมอาเซียน และ 2) ศึกษาประสิทธิผลของการใช้รูปแบบการพัฒนานักศึกษาในมหาวิทยาลัยราชภัฏกลุ่มภาคกลาง กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ แบ่งเป็น 2 กลุ่ม ได้แก่ ผู้ทรงคุณวุฒิด้านการกำหนดนโยบาย ด้านการบริหารงานพัฒนานักศึกษาระดับมหาวิทยาลัย และด้านการปฏิบัติกิจกรรมพัฒนานักศึกษา จำนวน 53 คน และนักศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฎกลุ่มภาคกลาง 5 มหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยละ 50 คน รวมทั้งสิ้น จำนวน 250 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์ แบบสอบถาม แผนการจัดกิจกรรม และแบบประเมินผล วิธีดำเนินการวิจัย มี 4 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 ศึกษาเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง ระยะที่ 2 ศึกษาสภาพการพัฒนานักศึกษาของมหาวิทยาลัยราชภัฏกลุ่มภาคกลาง ระยะที่ 3 จัดทำร่างรูปแบบการพัฒนานักศึกษาในมหาวิทยาลัยราชภัฏกลุ่มภาคกลางเพื่อรองรับการเข้าสู่ประชาคมอาเซียน และ ระยะที่ 4 พัฒนารูปแบบการพัฒนานักศึกษาในมหาวิทยาลัยราชภัฏกลุ่มภาคกลางเพื่อรองรับการเข้าสู่ประชาคมอาเซียน และวิเคราะห์ประสิทธิผลของรูปแบบการพัฒนานักศึกษาในมหาวิทยาลัยราชภัฏกลุ่มภาคกลางเพื่อรองรับการเข้าสู่ประชาคมอาเซียน

ผลการวิจัยพบว่า 1. รูปแบบการพัฒนานักศึกษาในมหาวิทยาลัยราชภัฏกลุ่มภาคกลางเพื่อรองรับการเข้าสู่ประชาคมอาเซียน ประกอบด้วย หลักการ ขั้นตอน และกระบวนการ ที่เกี่ยวข้องสัมพันธ์ในการดำเนินงานการพัฒนานักศึกษาในมหาวิทยาลัยราชภัฏกลุ่มภาคกลางเพื่อรองรับการเข้าสู่ประชาคมอาเซียน ดังนี้1) หลักการ ได้แก่ หลักการด้านนโยบายการพัฒนานักศึกษา 5 ด้าน ประกอบด้วย ด้านที่ 1 ส่งเสริมคุณธรรมและจริยธรรม ด้านที่ 2 บำเพ็ญประโยชน์หรือรักษาสิ่งแวดล้อม ด้านที่ 3 กีฬาหรือการส่งเสริมสุขภาพ ด้านที่ 4 คุณลักษณะบัณฑิตที่พึงประสงค์ (กำหนดโดยมหาวิทยาลัย) ด้านที่ 5 ส่งเสริมศิลปะและวัฒนธรรม และหลักการด้านแนวปฏิบัติการพัฒนาทักษะและคุณลักษณะให้นักศึกษามีความพร้อมใน 3 ด้าน คือ ความพร้อมด้านความรู้ ความพร้อมด้านทักษะกระบวนการ และความพร้อมด้านเจตคติ2) ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นตอนในการปฏิบัติตามรูปแบบการพัฒนานักศึกษาเพื่อรองรับการเข้าสู่ประชาคมอาเซียนมี 4 ขั้นตอน คือ ขั้นการแสวงหาความรู้ ขั้นสร้างความตระหนัก ขั้นก่อเกิดค่านิยม และขั้นหลอมรวม เปลี่ยนแปลงตนสู่การเป็นพลเมืองอาเซียน3) กระบวนการ จะแสดงถึงวิธีการในการดำเนินการของแต่ละขั้นตอน ดังนี้    ขั้นตอนที่ 1 ขั้นการแสวงหาความรู้  มีกระบวนการดำเนินการ 5 ระยะ คือ การคิดร่วมกัน การทำงานร่วมกัน การแก้ปัญหาร่วมกัน การขับเคลื่อนร่วมกัน และการเรียนรู้ร่วมกัน ขั้นตอนที่ 2 ขั้นสร้างความตระหนัก มีกระบวนการดำเนินการ 3 ด้าน คือ กระตุ้นการคิดโดยใช้คำถาม ตระหนัก จากการมองเห็นความสำคัญร่วมกัน และปฏิบัติได้ด้วยตนเอง อย่างมีเหตุผล ในสถานการณ์ที่เปลี่ยนไปขั้นตอนที่ 3 ขั้นก่อเกิดค่านิยม มีกระบวนการดำเนินการ 3 ด้าน คือ ค่านิยมส่วนบุคคล ค่านิยมกลุ่ม ค่านิยมทางสังคมหรือชุมชน ขั้นตอนที่ 4 ขั้นหลอมรวม เปลี่ยนแปลงตนสู่การเป็นพลเมืองอาเซียน มีกระบวนการดำเนินการเพื่อการสะท้อนคิดพิจารณาตน ซึ่งเป็นการดำเนินการสุดท้ายที่เกิดจากการผสมผสานกระบวนการทุกขั้นตอน หลอมรวมความรู้ ทักษะ เจตคติ เพื่อการเปลี่ยนแปลงตนสู่ประชาคมอาเซียน 2. ผลการวิเคราะห์ประสิทธิผลของการใช้รูปแบบการพัฒนานักศึกษาของมหาวิทยาลัยราชภัฏกลุ่มภาคกลางเพื่อรองรับการเข้าสู่ประชาคมอาเซียน โดยรวมพบว่า อยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาประสิทธิผลรายด้าน พบว่า ด้านทักษะกระบวนการอยู่ในระดับมากที่สุด ด้านความรู้ ด้านเจตคติ และด้านการเปลี่ยนแปลงตนสู่ประชาคมอาเซียนอยู่ระดับมากตามลำดับ ผลการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน พบว่า ตัวแปรแฝง คือ ทักษะและเจตคติของนักศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏ กลุ่มภาคกลางเพื่อรองรับการเข้าสู่ประชาคมอาเซียน ประกอบด้วยตัวแปรสังเกตได้ 7 ลักษณะตัวบ่งชี้ คือ ความรู้ ความเข้าใจ สามารถนำไปประยุกต์ใช้ ทักษะการพัฒนาตน ทักษะการเป็นพลเมือง ความภาคภูมิใจในความเป็นไทยและความเป็นอาเซียน การยอมรับความแตกต่างทางวัฒนธรรม จิตสำนึกรักษ์สิ่งแวดล้อม และการอยู่ร่วมกันอย่างสันติ โมเดลมีความสอดคล้องกลมกลืนกับข้อมูลเชิงประจักษ์ดีมาก พิจารณาจาก ค่าไค-สแควร์ เท่ากับ 13.58 ค่าองศาอิสระ (Degrees of Freedom: df) เท่ากับ 8 ระดับความน่าจะเป็น (p) เท่ากับ 0.093  ค่าดัชนีเปรียบเทียบความกลืน (Comparative Fit Index : CFI) เท่ากับ 0.998  ค่าดัชนีวัดความกลมกลืน (Goodness of Fit Index : GFI) และค่าดัชนีวัดความกลมกลืนที่ปรับแก้แล้ว (Adjust Goodness of Fit Index: AGFI) มีค่าเท่ากับ 0.992 และ 0.973 ค่ารากของเฉลี่ยกำลังสองของความคลาดเคลื่อนในการประมาณค่า (Root Mean Square Error of Approximation: RMSEA) มีค่าเท่ากับ 0.037 ส่วนค่ามาตรฐานรากของค่าเฉลี่ยกำลังสองของความคลาดเคลื่อน (Standardized Root Mean Square Residual: SRMR) มีค่าเท่ากับ 0.013 จากข้อมูลข้างต้น จะเห็นได้ว่าค่า /df < 2 โดยมีค่าเท่ากับ 1.697 และค่า p มากกว่า 0.05 ซึ่งแสดงให้เห็นว่าโมเดลสมมติฐานมีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ และมีน้ำหนักองค์ประกอบเท่ากับ 0.843, 0.832, 0.929, 0.758, 0.804, 0.738, และ 0.316 เรียงตามลำดับ โดยทักษะการเป็นพลเมือง (POPU) มีค่าน้ำหนักมากที่สุด คือ 0.929 และมีความแปรผันร่วมกับทักษะและเจตคติของนักศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏกลุ่มภาคกลางเพื่อรองรับการเข้าสู่ประชาคมอาเซียน (CFA) ร้อยละ 86.20 (R2 = 0.862) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05