การประเมินโครงการขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกช่วงวัยอย่างยั่งยืน ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง พื้นที่อำเภอเทิง จังหวัดเชียงราย

บทคัดย่อ

บทนำ : การประเมินโครงการขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกช่วงวัยอย่างยั่งยืน ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง พื้นที่อำเภอเทิง จังหวัดเชียงราย วัตถุประสงค์ของการวิจัย: 1) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันของการดำเนินงานโครงการขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกช่วงวัยอย่างยั่งยืนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง 2) เพื่อประเมินผลการดำเนินงานโครงการขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกช่วงวัยอย่างยั่งยืนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง พื้นที่อำเภอเทิง จังหวัดเชียงราย โดยใช้รูปแบบการประเมิน CIPP Model ระเบียบวิธีวิจัย: เป็นการศึกษาเชิงปริมาณที่มีข้อมูลปลายเปิดประกอบ มีกลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ คณะกรรมการศูนย์อำนวยการฯ (คจพ.อ) และทีมปฏิบัติการรวมจำนวน 196 คน เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสอบถาม ใช้สถิติพรรณนาในการวิเคราะห์ข้อมูล และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัย: พบว่า สภาพปัจจุบันของการดำเนินโครงการพบว่า 1) ด้านภาวะแวดล้อม มีการร่วมวิเคราะห์ TPMAP การดำเนินงานทั้ง 5 มิติ กระจายทั่วทั้งพื้นที่อำเภอเทิง 2) ด้านปัจจัยเบื้องต้น ได้รับความร่วมมือจากภาคีเครือข่ายเป็นอย่างดี แต่การใช้เงินงบประมาณยังไม่เพียงพอในระดับครัวเรือน 3) ด้านกระบวนการ มีความยืดหยุ่นสอดคล้องกับกิจกรรมที่ต่อยอดสู่ความยั่งยืน และ 4) ด้านผลผลิต ประชาชนสามารถเปลี่ยนแปลงเชิงพฤติกรรมโดยรวมในทางที่ดีและมีความพึงพอใจกับการดำเนินโครงการ สำหรับการประเมินผลโครงการพบว่า 1) ด้านภาวะแวดล้อม ประเด็นปัญหา/ตามความต้องการมีปัญหาเชิงโครงสร้าง เช่น ที่ดินทำกิน เงินทุน และความรู้ เป็นอุปสรรคหลักในการพึ่งตนเองของประชาชนในพื้นที่อยู่ในระดับมากที่สุด แต่ประเด็นผู้ปฏิบัติยังมีความเข้าใจในบทบาทของตนเองอยู่ในระดับปานกลาง 2) ด้านปัจจัยเบื้องต้น ประเด็นแผนกลยุทธ์/วิธีดำเนินงาน ประเด็นงบประมาณถูกนำไปใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุดอยู่ในระดับมาก แต่ประเด็นการจัดสรรงบประมาณมีความเหมาะสมและเพียงพออยู่ในระดับปานกลาง 3) ด้านกระบวนการ ประเด็นการดำเนินงานแต่ละกิจกรรมสอดคล้องกับวัตถุประสงค์อยู่ในระดับมากที่สุด แต่ประเด็นมีการประชุมหารือร่วมกันระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอยู่ในระดับปานกลาง และ 4) ด้านผลผลิต ประเด็นความพอใจต่อการดำเนินงานของเจ้าหน้าที่และทีมงานผู้ปฏิบัติอยู่ในระดับมากที่สุด แต่ประเด็นประชาชนมีการเปลี่ยนแปลงเชิงพฤติกรรมอยู่ในระดับมาก สรุป: การขจัดความยากจนที่ใช้หลักเศรษฐกิจพอเพียง ผสานภูมิปัญญาท้องถิ่น และข้อมูลเชิงพื้นที่จาก TPMAP ทำให้วิเคราะห์ปัญหาได้แม่นยำและเข้าถึงกลุ่มเป้าหมายตรงจุด ความสำเร็จเกิดจากบุคลากรที่เข้าใจพื้นที่ การประสานความร่วมมือหลายภาคส่วน และกิจกรรมที่สอดคล้องกับวิถีชุมชน แต่ยังมีข้อจำกัดด้านงบประมาณ วัสดุอุปกรณ์ และการติดตามผล ประเมินด้วย CIPP Model พบว่า ด้านกระบวนการ ภาวะแวดล้อม และผลผลิตอยู่ในระดับสูง ส่วนปัจจัยเบื้องต้นอยู่ในระดับปานกลาง ต้องการเสริมศักยภาพบุคลากรและงบประมาณ ผลลัพธ์ชัดเจนคือ รายได้ประชาชนเพิ่มขึ้น พึ่งพาตนเองได้มากขึ้น โดยระยะสั้นช่วยบรรเทาความเดือดร้อนพื้นฐาน และระยะยาวเน้นพัฒนาอาชีพ การออม และรายได้เสริมเพื่อลดการกู้ยืม