แนวทางการส่งเสริมการเรียนรู้ของชุมชนเพื่อพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์
คำสำคัญ:
การเรียนรู้ของชุมชน, การท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ของชุมชนบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษาคุณลักษณะ เคราะห์สถานการณ์การเรียนรู้ และนำเสนอแนวทางการส่งเสริม
การท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ของชุมชน ระเบียบวิธีวิจัยเป็นแบบผสมผสาน ตัวอย่าง ได้แก่ 570 ตัวอย่าง จากชุมชน/พื้นที่ที่มีการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ทั้งหมด 57 แห่ง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถาม และเก็บข้อมูลเชิงคุณภาพจากกรณีศึกษา จำนวน 4 ชุมชน โดยใช้การสัมภาษณ์แบบ Snow ball และการสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ
ผลการวิจัยพบว่า 1) คุณลักษณะตามองค์ประกอบการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ของชุมชน ประกอบด้วย 3 องค์ประกอบ ได้แก่ 1.1) ความยั่งยืน 1.2) การเรียนรู้และมีส่วนร่วมในศิลปะ วัฒนธรรม วิถีชีวิต ภูมิปัญญา เอกลักษณ์/
อัตลักษณ์เฉพาะถิ่นระหว่างนักท่องเที่ยวและเจ้าของพื้นที่ และ 1.3) ความผูกพันระหว่างนักท่องเที่ยวและเจ้าบ้าน 2) สถานการณ์การเรียนรู้ของชุมชนฯ พบว่า 2.1) เนื้อหา/องค์ความรู้ เรื่อง การสร้างความภาคภูมิใจและตระหนักรู้ในคุณค่าความเป็นชุมชนเจ้าของวัฒนธรรม เป็นเรื่องที่ชุมชนให้ความสำคัญมากที่สุด (M = 4.37) 2.2) วิธีการเรียนรู้ที่ชุมชนให้ความสำคัญมากที่สุด คือ ประสบการณ์ที่ได้รับจากการทดลองปฏิบัติจริง (M = 4.16) และ 2.3) แหล่งการเรียนรู้ที่ชุมชนให้ความสำคัญมากที่สุด คือ ปราชญ์ชาวบ้าน ครูภูมิปัญญาท้องถิ่น (M = 4.37) และ 3) แนวทางการส่งเสริมการเรียนรู้ของชุมชนเพื่อพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ ได้แก่ การวางแผนร่วมกัน การจัดสรรรายได้ การทำงานเป็นทีม การประชุมร่วมกัน และการทำงานอย่างเป็นระบบ
เอกสารอ้างอิง
รายการอ้างอิง
ภาษาไทย
กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา. (2556). การท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ สัมผัสภูมิปัญญาท้องถิ่น. สืบค้นจาก
https://www.thaicreativetourism.com/detail_tour.php?id=1
การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย. (2546). แผนปฏิบัติการกิจกรรมการท่องเที่ยว: รายงานฉบับสมบูรณ์. กรุงเทพมหานคร: การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย.
การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย. (2558ก). การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยแถลงทิศทางการท่องเที่ยว 2558. กรุงเทพมหานคร: การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย.
การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย. (2558ข). แผนปฏิบัติการ ททท.ประจำปีงบประมาณ 2558. กรุงเทพมหานคร: การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย.
การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย. (2559). นโยบายและแผนการตลาด 2559. กรุงเทพมหานคร: การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย.
การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย. (2560). การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยแถลงทิศทางการท่องเที่ยว 2561. กรุงเทพมหานคร: การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย.
กองกลยุทธ์การตลาด การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย. (2560). สรุปสาระสำคัญแผนการส่งเสริมตลาดประจำปี 2560. กรุงเทพมหานคร: การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย.
คณิต เขียววิชัย. (2555). แหล่งนันทนาการเป็นแหล่งเรียนรู้ที่ช่วยดึงดูดความสนใจของนักท่องเที่ยว. วารสารกระแสวัฒนธรรม, 13(24), 67-74.
ฐิติศักดิ์ เวชกามา. (2557). การท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์: การเตรียมความพร้อมการท่องเที่ยวไทย. วารสารการรบริการและการท่องเที่ยวไทย, 9(1), 64-77.
นฤมล ลภะวงศ์ และ อนุรักษ์ ปัญญานุวัฒน์. (2557). กระบวนการจัดการเพื่อรักษาอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันุ์ปกาเกอะญอ บ้านหนองมณฑา อำเภอแม่วาง จังหวัด. วารสารวิชาการการท่องเที่ยวไทย นานาชาติ, 10(2), 44-54.
ปิยะ ศักดิ์เจริญ. (2558). องค์ประกอบสำคัญที่ช่วยส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต. วารสารครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 43(2), 141-156.
ระพีพรรณ ทองห่อ, รสิกา อังกูร, นวลละออ แสงสุข, อินทิรา นาคนัตร์, และ นภัสวรรณ เพชรคอน (2549). แนวทางการพัฒนาการท่องเที่ยวภายใต้ศักยภาพและข้อจำกัดของกลุ่มจังหวัดภาคกลางตอนบน. ใน เทิดชาย ช่วยบำรุง. (บ.ก.), รวมบทความวารสารวิชาการการท่องเที่ยวไทยนานาชาติ ปี พ.ศ.2549, (น. 34-52). กรุงเทพมหานคร: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัยและสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาการท่องเที่ยวไทย.
วลัยพร ริ้วตระกูลไพบูลย์. (2551). แนวโน้มพฤติกรรมนักท่องเที่ยวในอนาคต. วารสารวิชาการท่องเที่ยวไทยนานาชาติ, (1), 1-12.
วัฒนา สุนทรธัย และ สุวัฒน์ วัฒนวงศ์. เฟซบุ๊กกับการติวคณิตศาสตร์กลุ่มใหญ่. วารสารนักบริหาร, 32(3), 77-84.
วีระเทพ ปทุมเจริญวัฒนา. (2558) คิดนอกกรอบ: การอบรมเพื่อการเปลี่ยนแปลง. วารสารครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 43(2), 167-176.
ศรีศักร วัลลิโภดม. (2557). ปัญหาการเรียนประวัติศาสตร์ในสังคมไทย จาก “ข้างบน” หรือ “ข้างล่าง” วารสารเมืองโบราณ, 40(4), 7-11.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2555, 11 ธันวาคม). อุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรมสร้างสรรค์หลัก. สืบค้นจาก https://ce.nesdb.go.th/?mod=welcome
สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ. (2555). ยุทธศาสตร์การวิจัยการท่องเที่ยวแห่งชาติ (พ.ศ. 2555-2559). กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2553). รายงานการวิจัยเรื่อง ระบบนวัตกรรมรายสาขาเพื่อพัฒนาระบบ เศรษฐกิจฐานความรู้และเชิงสร้างสรรค์ กรณีศึกษาอุตสาหกรรมท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงศึกษาธิการ.
สุดแดน วิสุทธิลักษณ์, พิเชฐ สายพันธ์, อรอุมา เตพละกุล, และ ธีระ สินเดชารักษ์. (2556.). การท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ (Creative tourism Thailand). กรุงเทพมหานคร: องค์การบริหารพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (องค์การมหาชน).
หทัยรัตน์ ทับพร. (2556). ภูมิปัญญาไทยในวิถีไทย: มิติแห่งการพัฒนาด้วยองค์ความรู้ไทย. วารสารครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 41(1), 243-252.
องค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (องค์กรมหาชน). (2554). รายงานฉบับสมบูรณ์ต้นแบบการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์. คณะสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. องค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (องค์กรมหาชน). สนับสนุนทุนงบประมาณ ประจำปี 2554. ม.ป.ท.
อดุลย์ วังศรีคูณ. (2543). การสังเคราะห์งานวิจัยเกี่ยวกับกระบวนการเรียนรู้ของชุมชนทำให้ชุมชนเข้มแข็ง การวิจัยเชิงชาติพันธุ์วรรณาอภิมาน (วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์). จุฬาลงกรณ์
มหาวิทยาลัย, กรุงเทพมหานคร.
อธิปัตย์ คลี่สุนทร. (ม.ป.ป.). ยุทธศาสตร์การบริหารในยุคโลกาภิวัตน์ มหาวิทยาลัยนอร์ท-เชียงใหม่. สืบค้นจาก https://cyberu.northcm.ac.th/mdata/51/PDF_File/Document%205.pdf
ภาษาอังกฤษ
Richards, G. & Raymond, C. (2000). Creative tourism. ATLAS News, 23(8), 16-20.
United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization [UNESCO]. (2006). Toward sustainable strategies for creative tourism. Discussion Report of the Planning Meeting
for 2008 International Conference on Creative Tourism Santa Fe, New Mexico. U.S.A. October 25-27, 2006.
United Nation World Tourism Organization [UNWTO]. (1998). Guide for local authorities on developing sustainable tourism. Retrieved from https://ebookbrowsee.net/gdoc.
php?id=202753205&url=ccd89b8c7ff5e2f0f41916bd9da91995
United Nation World Tourism Organization. (2010). Tourism 2020 Vision. Retrieved from https://pub.unwto.org/WebRoot/Store/Shops/Infoshop/Products/1189/1189-1.pdf
Wurzburger, R., Aageson, T., Pattakos, A., & Pratt, S. (2009). Creative tourism a global conversation. Santa Fe, NM: Sunstone Press.
ภาษาไทย
กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา. (2556). การท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ สัมผัสภูมิปัญญาท้องถิ่น. สืบค้นจาก
https://www.thaicreativetourism.com/detail_tour.php?id=1
การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย. (2546). แผนปฏิบัติการกิจกรรมการท่องเที่ยว: รายงานฉบับสมบูรณ์. กรุงเทพมหานคร: การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย.
การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย. (2558ก). การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยแถลงทิศทางการท่องเที่ยว 2558. กรุงเทพมหานคร: การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย.
การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย. (2558ข). แผนปฏิบัติการ ททท.ประจำปีงบประมาณ 2558. กรุงเทพมหานคร: การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย.
การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย. (2559). นโยบายและแผนการตลาด 2559. กรุงเทพมหานคร: การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย.
การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย. (2560). การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยแถลงทิศทางการท่องเที่ยว 2561. กรุงเทพมหานคร: การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย.
กองกลยุทธ์การตลาด การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย. (2560). สรุปสาระสำคัญแผนการส่งเสริมตลาดประจำปี 2560. กรุงเทพมหานคร: การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย.
คณิต เขียววิชัย. (2555). แหล่งนันทนาการเป็นแหล่งเรียนรู้ที่ช่วยดึงดูดความสนใจของนักท่องเที่ยว. วารสารกระแสวัฒนธรรม, 13(24), 67-74.
ฐิติศักดิ์ เวชกามา. (2557). การท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์: การเตรียมความพร้อมการท่องเที่ยวไทย. วารสารการรบริการและการท่องเที่ยวไทย, 9(1), 64-77.
นฤมล ลภะวงศ์ และ อนุรักษ์ ปัญญานุวัฒน์. (2557). กระบวนการจัดการเพื่อรักษาอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันุ์ปกาเกอะญอ บ้านหนองมณฑา อำเภอแม่วาง จังหวัด. วารสารวิชาการการท่องเที่ยวไทย นานาชาติ, 10(2), 44-54.
ปิยะ ศักดิ์เจริญ. (2558). องค์ประกอบสำคัญที่ช่วยส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต. วารสารครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 43(2), 141-156.
ระพีพรรณ ทองห่อ, รสิกา อังกูร, นวลละออ แสงสุข, อินทิรา นาคนัตร์, และ นภัสวรรณ เพชรคอน (2549). แนวทางการพัฒนาการท่องเที่ยวภายใต้ศักยภาพและข้อจำกัดของกลุ่มจังหวัดภาคกลางตอนบน. ใน เทิดชาย ช่วยบำรุง. (บ.ก.), รวมบทความวารสารวิชาการการท่องเที่ยวไทยนานาชาติ ปี พ.ศ.2549, (น. 34-52). กรุงเทพมหานคร: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัยและสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาการท่องเที่ยวไทย.
วลัยพร ริ้วตระกูลไพบูลย์. (2551). แนวโน้มพฤติกรรมนักท่องเที่ยวในอนาคต. วารสารวิชาการท่องเที่ยวไทยนานาชาติ, (1), 1-12.
วัฒนา สุนทรธัย และ สุวัฒน์ วัฒนวงศ์. เฟซบุ๊กกับการติวคณิตศาสตร์กลุ่มใหญ่. วารสารนักบริหาร, 32(3), 77-84.
วีระเทพ ปทุมเจริญวัฒนา. (2558) คิดนอกกรอบ: การอบรมเพื่อการเปลี่ยนแปลง. วารสารครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 43(2), 167-176.
ศรีศักร วัลลิโภดม. (2557). ปัญหาการเรียนประวัติศาสตร์ในสังคมไทย จาก “ข้างบน” หรือ “ข้างล่าง” วารสารเมืองโบราณ, 40(4), 7-11.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2555, 11 ธันวาคม). อุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรมสร้างสรรค์หลัก. สืบค้นจาก https://ce.nesdb.go.th/?mod=welcome
สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ. (2555). ยุทธศาสตร์การวิจัยการท่องเที่ยวแห่งชาติ (พ.ศ. 2555-2559). กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2553). รายงานการวิจัยเรื่อง ระบบนวัตกรรมรายสาขาเพื่อพัฒนาระบบ เศรษฐกิจฐานความรู้และเชิงสร้างสรรค์ กรณีศึกษาอุตสาหกรรมท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงศึกษาธิการ.
สุดแดน วิสุทธิลักษณ์, พิเชฐ สายพันธ์, อรอุมา เตพละกุล, และ ธีระ สินเดชารักษ์. (2556.). การท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ (Creative tourism Thailand). กรุงเทพมหานคร: องค์การบริหารพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (องค์การมหาชน).
หทัยรัตน์ ทับพร. (2556). ภูมิปัญญาไทยในวิถีไทย: มิติแห่งการพัฒนาด้วยองค์ความรู้ไทย. วารสารครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 41(1), 243-252.
องค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (องค์กรมหาชน). (2554). รายงานฉบับสมบูรณ์ต้นแบบการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์. คณะสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. องค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (องค์กรมหาชน). สนับสนุนทุนงบประมาณ ประจำปี 2554. ม.ป.ท.
อดุลย์ วังศรีคูณ. (2543). การสังเคราะห์งานวิจัยเกี่ยวกับกระบวนการเรียนรู้ของชุมชนทำให้ชุมชนเข้มแข็ง การวิจัยเชิงชาติพันธุ์วรรณาอภิมาน (วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์). จุฬาลงกรณ์
มหาวิทยาลัย, กรุงเทพมหานคร.
อธิปัตย์ คลี่สุนทร. (ม.ป.ป.). ยุทธศาสตร์การบริหารในยุคโลกาภิวัตน์ มหาวิทยาลัยนอร์ท-เชียงใหม่. สืบค้นจาก https://cyberu.northcm.ac.th/mdata/51/PDF_File/Document%205.pdf
ภาษาอังกฤษ
Richards, G. & Raymond, C. (2000). Creative tourism. ATLAS News, 23(8), 16-20.
United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization [UNESCO]. (2006). Toward sustainable strategies for creative tourism. Discussion Report of the Planning Meeting
for 2008 International Conference on Creative Tourism Santa Fe, New Mexico. U.S.A. October 25-27, 2006.
United Nation World Tourism Organization [UNWTO]. (1998). Guide for local authorities on developing sustainable tourism. Retrieved from https://ebookbrowsee.net/gdoc.
php?id=202753205&url=ccd89b8c7ff5e2f0f41916bd9da91995
United Nation World Tourism Organization. (2010). Tourism 2020 Vision. Retrieved from https://pub.unwto.org/WebRoot/Store/Shops/Infoshop/Products/1189/1189-1.pdf
Wurzburger, R., Aageson, T., Pattakos, A., & Pratt, S. (2009). Creative tourism a global conversation. Santa Fe, NM: Sunstone Press.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
2019-09-30
รูปแบบการอ้างอิง
ศิริโรจน์ ก., หงส์วิทยากร อ., & ศิลาน้อย ล. (2019). แนวทางการส่งเสริมการเรียนรู้ของชุมชนเพื่อพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์. วารสารครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 47(3), 1–24. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/EDUCU/article/view/218802
ฉบับ
ประเภทบทความ
Articles
