การพัฒนาหลักสูตรรายวิชาจิตตศิลป์ เพื่อเสริมสร้างทักษะชีวิตด้วยกิจกรรมการเรียนรู้ ตามแนวคิดจิตตปัญญาศึกษา ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาหลักสูตรรายวิชาจิตตศิลป์เพื่อเสริมสร้างทักษะชีวิตด้วยกิจกรรมการ
เรียนรู้ตามแนวคิดจิตตปัญญาศึกษาของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 2) เพื่อศึกษาทักษะชีวิตของนักเรียนที่เกิดจากการ
ใช้หลักสูตรรายวิชาจิตตศิลป์ ในการเสริมสร้างทักษะชีวิต โดยให้นักเรียนมีผลการประเมินทักษะชีวิตอยู่ในระดับดีขึ้นไป
และ 3) เพื่อศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อหลักสูตรรายวิชาจิตตศิลป์ การวิจัยแบ่งเป็น 4 ระยะ ดังนี้ ระยะที่ 1
การศึกษาข้อมูลพื้นฐาน ศึกษาเอกสารหลักสูตร ปรัชญาการศึกษา เพื่อกำหนดเป้าหมายและขอบเขตในการสร้างหลักสูตร
ระยะที่ 2 สร้างหลักสูตรและตรวจสอบประสิทธิภาพ ระยะที่ 3 การนำหลักสูตรไปใช้ และระยะที่ 4 ประเมินผลการใช้
หลักสูตรและปรับปรุงแก้ไข กลุ่มเป้าหมายที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนป่าหวายวิทยายน
อำเภอบ้านฝาง จังหวัดขอนแก่น จำนวน 11 คน โดยวิธีการเลือกแบบเจาะจง การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณ ใช้ความถี่
ค่าเฉลี่ย และร้อยละ การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า
1) การพัฒนาหลักสูตรรายวิชาจิตตศิลป์ ผลการตรวจสอบคุณภาพจากผู้เชี่ยวชาญร่างหลักสูตรและเอกสาร
ประกอบหลักสูตรมีความเหมาะสมมากที่สุด (ค่าเฉลี่ย 4.71) หลักสูตรมีความเหมาะสมสามารถนำไปใช้ได้
2) ผลการศึกษาทักษะชีวิตของนักเรียนที่เกิดจากการทดลองใช้หลักสูตร การประเมินทักษะชีวิต ภาพรวมมีค่า
เฉลี่ยอยู่ในระดับดี (ค่าเฉลี่ย 4.50) และนักเรียนทุกคนผ่านเกณฑ์การประเมินในระดับดีขึ้นไป การประเมินทักษะชีวิตทั้ง
4 ด้าน ด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุดไปถึงน้อยที่สุดตามลำดับ ได้แก่ ด้านการจัดการอารมณ์และความเครียด อยู่ในระดับดีมาก
(ค่าเฉลี่ย 4.65) ด้านการตระหนักรู้และเห็นคุณค่าในตนเองและผู้อื่น อยู่ในระดับดีมาก (ค่าเฉลี่ย 4.53) ด้านการสร้าง
สัมพันธภาพที่ดีกับผู้อื่น อยู่ในระดับดี (ค่าเฉลี่ย 4.45) และด้านการคิดวิเคราะห์ ตัดสินใจ และแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์
อยู่ในระดับดี (ค่าเฉลี่ย 4.38) ตามลำดับ
3) ความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อหลักสูตรและกิจกรรมการเรียนรู้ พบว่า นักเรียนมีความพึงพอใจระดับ
มากที่สุด (ค่าเฉลี่ย 4.52) นักเรียนมีทัศนคติเชิงบวกกับรายวิชารู้สึกชื่นชอบและสนุกกับกิจกรรมการเรียนรู้ อีกทั้งยังเป็น
ชั่วโมงที่นักเรียนได้แสดงออกถึงความคิด ความรู้สึกได้อย่างอิสระ