การพัฒนาคุณภาพอาจารย์ในสถาบันอุดมศึกษา: กรณีศึกษามหาวิทยาลัยมหิดล
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากระบวนการพัฒนาคุณภาพอาจารย์ในสถาบันอุดมศึกษา โดยใช้กรณีศึกษามหาวิทยาลัยมหิดลซึ่งเป็นสถาบันที่ได้พัฒนากรอบแนวทางการประเมินหรือเกณฑ์ขึ้นมาเอง เรียกว่า เกณฑ์และวิธีการประเมินระดับคุณภาพการจัดการเรียนการสอนตามเกณฑ์มาตรฐานคุณภาพอาจารย์ของมหาวิทยาลัยมหิดล (Mahidol University Professional Standards Framework : MUPSF) พ.ศ. 2566 เพื่อให้สอดคล้องกับแนวทางของคณะกรรมการมาตรฐานการอุดมศึกษา พ.ศ. 2566 ซึ่งเน้นผลลัพธ์การเรียนรู้ 3 องค์ประกอบ ได้แก่ ความรู้ สมรรถนะ และค่านิยม การศึกษานี้ใช้การวิเคราะห์เอกสารนโยบายและหลักฐานการดำเนินงานภายในของมหาวิทยาลัยมหิดล โดยมุ่งวิเคราะห์เชิงระบบผ่าน 5 แนวทางสำคัญ ได้แก่ การพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมอาจารย์ การใช้เทคโนโลยีเพื่อการสอน การประเมินจากหลายแหล่งข้อมูล การส่งเสริมวัฒนธรรมการเรียนรู้ และการบูรณาการงานวิจัยกับการสอน ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่าการดำเนินการดังกล่าวส่งผลต่อการพัฒนาศักยภาพของอาจารย์อย่างต่อเนื่อง และมีความสอดคล้องกับเป้าหมายของมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษา และแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงของการจัดการศึกษาสมัยใหม่
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม. (2565). กฎกระทรวง มาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษา พ.ศ. 2565. https://www.mhesi.go.th/index.php/en/all-legal/76-ministerial-regulation/7213-2565-5.html
คณะกรรมการมาตรฐานการอุดมศึกษา. (2566). แนวทางการพัฒนาคุณภาพอาจารย์ เพื่อส่งเสริมการบรรลุผลลัพธ์การ เรียนรู้ตามมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษา พ.ศ. 2566. กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม.
กระทรวงศึกษาธิการ สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560 - 2579. https://www.onec.go.th/index.php/book/BookView/1540
Tinto, V. (2015). Through the Eyes of Students. Journal of College Student Retention, 19(3), 254-269. https://doi.org/10.1177/1521025115621917
Brown, J. S., & Adler, R. P. (2008). Minds on fire: Open education, the long tail, and learning 2.0. Educause Review, 43(1), 16–32.
มหาวิทยาลัยมหิดล. (2566). ประกาศมหาวิทยาลัยมหิดล เรื่อง หลักเกณฑ์และวิธีการประเมินระดับคุณภาพการจัดการเรียนการสอน ตามเกณฑ์มาตรฐานคุณภาพอาจารย์ของมหาวิทยาลัยมหิดล (Mahidol University Professional Standards Framework : MUPSF) พ.ศ. 2566. https://shorturl.asia/RPOnZ
กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม. (2565). กฎกระทรวง มาตรฐานการจัดการศึกษาระดับอุดมศึกษา พ.ศ. 2565. https://www.mhesi.go.th/index.php/all-legal/76-ministerial-regulation/7209-2565.html
เมษสุวรรณ เมฑิณี, จันทร์จรัสจิตต์ ศุภรักษ์, และเกตุวงศา กฤตยาวดี. (2562). ความสัมพันธ์ระหว่างการพัฒนาความรู้ต่อเนื่องทางวิชาชีพกับคุณภาพงานบริการที่ให้ความเชื่อมั่นของผู้ประกอบวิชาชีพด้านการสอบบัญชีในประเทศไทย. วารสารการบัญชีและการจัดการ, 11(3), 179–189.
นงณภัทร รุ่งเนย, กฤษณา หงษ์ทอง, เพ็ญแข ดิษฐบรรจง, จันทร์จิรา สีสว่าง, และดวงหทัย ยอดทอง. (2560). ปัจจัยแห่งความสำเร็จในการพัฒนาความรู้ของนักศึกษาพยาบาลเพื่อสอบขึ้นทะเบียนรับใบอนุญาตประกอบวิชาชีพการพยาบาล. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข, 26(3), 170–181.
ศิริวดี วิวิธคุณากร. (2565). การพัฒนาสมรรถนะทางวิชาการของอาจารย์มหาวิทยาลัยราชภัฏ. วารสารสถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 9(2), 39-60.
ปัทมาวรรณ จินดารักษ์. (2560). การพัฒนาสมรรถนะบุคลากรสายวิชาการในสถาบันอุดมศึกษา. วารสารบัณฑิตศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์, 11(1), 221-233.
ปัทมาวรรณ สิงห์ศรี. (2558). การจัดการทุนทางปัญญาและการจัดการความรู้ของสถาบันอุดมศึกษาที่เป็นเลิศในประเทศไทย. [ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยบูรพา.
มนตรี แย้มกสิกร, อมลวรรณ วีระธรรมโม, และวิลาวัลย์ โพธิ์ทอง. (2564). หลักการและระบบปฏิบัติการเพื่อเสริมสร้างจรรยาบรรณวิชาชีพครูผ่านระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ. วารสารสุโขทัยธรรมาธิราช, 41(2), 1-12.
จุรีรัตน์ บุญทอง และ ต้องลักษณ์ บุญธรรม. (2561). ความต้องการจำเป็นการพัฒนาสมรรถนะหลักด้านจริยธรรมและจรรยาบรรณวิชาชีพครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 3 จังหวัดนนทบุรี. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช, 38(3), 15-34.
ลัดดา ศิริวัฒน์. (2552). การบริหารการศึกษาแนวใหม่: ทฤษฎีเชิงระบบและการบริหารแบบมีส่วนร่วม. พิมพ์ดี.
คณะกรรมการมาตรฐานการอุดมศึกษา. (2565). รายละเอียดผลลัพธ์การเรียนรู้ตามมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษา พ.ศ. 2565. สำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม.
Quacquarelli Symonds. (2024). QS World University Rankings: Asia 2025. Top Universities. https://www.topuniversities.com/asia-university-rankings?countries=th
มหาวิทยาลัยมหิดล กองบริหารการศึกษา. (2568). Mahidol University Academic Development Program โครงการพัฒนาศักยภาพอาจารย์มหาวิทยาลัยมหิดล ด้านการศึกษา ปีที่ 5. https://op.mahidol.ac.th/ea/staff/muadp/
มหาวิทยาลัยมหิดล กองบริหารการศึกษา. (2564). ขอใช้พื้นที่ระบบ MUx. https://op.mahidol.ac.th/ea/mux-system/
มหาวิทยาลัยมหิดล กองบริหารการศึกษา. (2564). โครงการวิจัยการสอนออนไลน์. https://op.mahidol.ac.th/ea/research-award/
AUN-TEPL Thematic Network. (2568). Members. https://www.auntepl.com/members
มหาวิทยาลัยมหิดล กองบริหารการศึกษา. (2568). Mahidol University Quality Teaching Awards. https://op.mahidol.ac.th/ea/aanews-030468/