การออกแบบและพัฒนาผลิตภัณฑ์ของใช้ ของที่ระลึกจากกระจูด เพื่อสร้างอัตลักษณ์กลุ่ม วิสาหกิจชุมชนพื้นที่คาบสมุทรสทิงพระ : กรณีศึกษาวิสาหกิจชุมชนกลุ่มแม่บ้านคลองแดน ตำบลคลองแดน อำเภอระโนด จังหวัดสงขลา

บทคัดย่อ

งานวิจัยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาวิถีชีวิต ภูมิปัญญา งานฝีมือและวัสดุในท้องถิ่นที่ปรากฏในพื้นที่คาบสมุทรสทิงพระ 2) ออกแบบ พัฒนา และศึกษาความพึงพอใจที่มีต่อผลิตภัณฑ์ของใช้ของที่ระลึกจากกระจูด โดยมีแรงบันดาลใจจากวิถีชีวิต ภูมิปัญญาที่ปรากฏในพื้นที่คาบสมุทรสทิงพระ นำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาประยุกต์ใช้ในกระบวนการออกแบบสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ 3) ถ่ายทอดงานออกแบบสร้างสรรค์สู่กลุ่มวิสาหกิจชุมชนกลุ่มแม่บ้านคลองแดน ตำบลคลองแดน อำเภอระโนด จังหวัดสงขลา โดยให้กลุ่มวิสาหกิจชุมชนเกิดกระบวนการเรียนรู้และต่อยอดในเชิงพาณิชย์ได้ กลุ่มตัวอย่างได้แก่ ผู้นำชุมชนพื้นที่คาบสมุทรสทิงพระ 5 คน ผู้ประกอบการวิสาหกิจชุมชนในพื้นที่คาบสมุทรสทิงพระ 25 คน นักท่องเที่ยวในพื้นที่คาบสมุทรสทิงพระ 200 คน ผู้เชี่ยวชาญด้านการออกแบบผลิตภัณฑ์ 3 คน เครื่องมือที่ใช้คือแบบสัมภาษณ์ และแบบสอบถาม ใช้สถิติค่าร้อยละ และค่าเฉลี่ย การวิจัยพบว่า 1. วิถีชีวิตความเป็นอยู่เป็นชุมชนริมฝั่งสองฝั่งเมืองประกอบอาชีพเกษตรกรรม มีวัฒนธรรมด้านภาษา สถาปัตยกรรม นาฏศิลป์ดนตรีพื้นบ้าน ประเพณีท้องถิ่นที่เป็นเอกลักษณ์ ภูมิปัญญาด้านหัตกรรมงานกระจูด 2. การออกแบบและพัฒนาผลิตภัณฑ์ ผู้วิจัยออกแบบลายสานจากอัตลักษณ์ในพื้นที่ คือวิถีชีวิต ประเพณีศิลปวัฒนธรรมภูมิปัญญา และการละเล่น ความเชื่อตำนานหรือเรื่องเล่า ขึ้นรูปเป็นผลิตภัณฑ์ต้นแบบและทดลองตลาด พบว่าความพึงพอใจในภาพรวมเป็นร้อยละ 93.96 3. หลังการจัดกิจกรรมถ่ายทอดองค์ความรู้ กลุ่มวิสาหกิจชุมชนได้รับความรู้ในการนำอัตลักษณ์มาใช้ออกแบบลายสานในรูปแบบใหม่ มีความรู้ด้านการตลาด การสร้างแบรนด์ประชาสัมพันธ์สินค้านำไปต่อยอดในเชิงพาณิชย์ได้ ช่วยเพิ่มโอกาสให้กลุ่มวิสาหกิจชุมชนมีรายได้เพิ่มขึ้นไม่น้อยกว่าร้อยละ 25