พัฒนาการของสำเนียงปี่ใต้

บทคัดย่อ

ปี่ใต้เป็นเครื่องดนตรีพื้นบ้านภาคใต้ประเภทดำเนินทำนองใช้สำหรับบรรเลงประกอบการแสดงหนังตะลุงและโนราในรูปแบบดั้งเดิม กระนั้น ยุคแรกไม่ได้มีปี่ประสมอยู่ หากแต่เพิ่มมาในภายหลัง ซึ่งมีพัฒนาการของสำเนียงที่ใช้บรรเลงมาตามลำดับ บทความนี้จึงมุ่งศึกษาพัฒนาการของสำเนียงปี่ใต้ตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบันว่ามีรูปแบบสำเนียงเป็นอย่างไร จากการศึกษา สามารถจำแนกได้ 6 ช่วง ได้แก่ (1) การละเล่นท้องถิ่น ปี่ประดิษฐ์จากวัสดุธรรมชาติอย่างง่าย ไม่มีการเป่าเป็นทำนอง (2) ปี่เลียนแบบภาคกลาง ช่างทำปี่ได้สร้างปี่ใต้เลียนแบบปี่ภาคกลาง มือปี่จะเป่าตามจังหวะทับและกลองโดยไม่มีรูปแบบจังหวะที่แน่นอน (3) นำเพลงปี่พาทย์มาบรรเลง เริ่มนำเพลงไทยเดิมมาบรรเลงจากการเผยแพร่วัฒนธรรมดนตรีภาคกลางในภาคใต้ (4) การเป่าสำเนียงดั้งเดิม รูปแบบสำเนียงการเป่าปี่ใต้ไม่แตกต่างกันมาก (5) จำแนกสำเนียงสงขลาและพัทลุง จากการผสมสำเนียงปี่พาทย์ภาคกลางของสำเนียงสงขลาและการพัฒนาเทคนิคการเป่าแบบสำเนียงดนตรีลูกทุ่งของสำเนียงพัทลุง และ (6) การประสมเครื่องดนตรีสากล ทั้งปี่ใต้และเครื่องดนตรีสากลมีการพึ่งพาอาศัยกัน แต่ถึงอย่างไร ในอนาคตสำเนียงปี่ใต้อาจพัฒนาและปรับเปลี่ยนรูปแบบไปได้ เนื่องจากตามพัฒนาการที่ว่ามานี้ เห็นได้ว่ามีการปรับตัวให้เข้ากับยุคสมัยอยู่โดยตลอด