ปัญหาการหลีกเลี่ยงภาษีมูลค่าเพิ่ม

บทคัดย่อ

บทความนี้ มุ่งศึกษาปัญหาการหลีกเลี่ยงภาษีมูลค่าเพิ่ม และเปรียบเทียบกฎหมายของสหราชอาณาจักร เพื่อหาแนวทางแก้ไขทางด้านกฎหมายให้เหมาะสมกับรูปแบบต่าง ๆ ของการหลีกเลี่ยงภาษีมูลค่าเพิ่มในปัจจุบัน ผลการวิเคราะห์พบว่าการหลีกเลี่ยงภาษีมูลค่าเพิ่มในประเทศไทยและสหราชอาณาจักรที่พบบ่อยมี 3 รูปแบบ ได้แก่ 1. การหลีกเลี่ยงไม่จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม 2. การเก็บภาษีมูลค่าเพิ่มแต่ไม่นำส่งให้แก่หน่วยงานด้านภาษี และ 3. การขายสินค้า หรือให้บริการกันหลาย ๆ ทอด ซึ่งสหราชอาณาจักรกำหนดแนวทางแก้ไขสำหรับรูปแบบการหลีกเลี่ยงดังกล่าว คือ 1. การกำหนดสถานะของผู้มีหน้าที่เสียภาษีมูลค่าเพิ่มชัดเจนและแน่นอน 2. การใช้ระบบให้ผู้ซื้อมีหน้าที่นำส่งภาษีมูลค่าเพิ่มแทนผู้ขาย และ 3. กำหนดบทความรับผิดร่วมกันและแยกกัน จากแนวทางแก้ไขดังกล่าวผู้ศึกษาเห็นว่าจะช่วยลดปัญหาการหลีกเลี่ยงภาษีมูลค่าเพิ่มในสามรูปแบบดังกล่าวได้ดียิ่งขึ้น จึงมีความจำเป็นที่ประเทศไทยจะต้องกำหนดเพิ่มเติมเรื่องสถานะของผู้มีหน้าที่เสียภาษีอย่างผู้ประกอบการให้รวมถึงผู้ประกอบการทางพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์อย่างชัดเจน และเรื่องหน้าที่ในการนำส่งภาษีมูลค่าเพิ่ม โดยให้ผู้ซื้อมีหน้าที่ในการนำส่งภาษีมูลค่าเพิ่มแทนผู้ขายเฉพาะกิจการบางประเภทที่มีความเสี่ยงต่อการหลีกเลี่ยงภาษีมูลค่าเพิ่ม และเรื่องความรับผิดส่วนเบี้ยปรับตามประมวลรัษฎากรมาตรา 89 ให้รวมถึงบุคคลในทอดใดทอดหนึ่งของสายการผลิตเดียวกันรู้ หรือควรจะรู้ถึงการหลีกเลี่ยงภาษีมูลค่าเพิ่มนั้นให้ต้องรับผิดร่วมกันด้วย