ลิขสิทธิ์ในงานวิชาการยุคเทคโนโลยีดิจิทัล

บทคัดย่อ

ปัจจุบันเทคโนโลยีดิจิทัลเข้ามามีบทบาทอย่างมากในชีวิตประจำวันไม่ว่าในด้านใด การพัฒนาอย่างรวดเร็วของเทคโนโลยีดิจิทัลจึงเป็นกลไกในการขับเคลื่อนระบบเศรษฐกิจและสังคมให้รุดหน้ายิ่งขึ้น ยิ่งมีผู้ใช้งานมากขึ้นจึงทำให้ต้องมีมาตรการเพิ่มขึ้น สร้างความท้าทายต่อการคุ้มครองและส่งเสริมการใช้ประโยชน์จากทรัพย์สินทางปัญญา โดยเฉพาะอย่างยิ่งลิขสิทธิ์ที่มีกฎหมายกำหนดความคุ้มครองงานของผู้สร้างสรรค์ที่จะได้รับความคุ้มครองทันทีที่สร้างสรรค์งาน

ด้วยเหตุที่ความเจริญก้าวหน้าของเทคโนโลยีที่ยังไม่มีขีดจำกัด ย่อมส่งผลต่อทุกด้านในสังคมทั้งด้านบวก และด้านลบ ทว่าผลกระทบทางลบ คือ ทำให้มีโอกาสในการทำซ้ำ ดัดแปลง หรือถ่ายโอนข้อมูลสามารถกระทำได้โดยง่าย จึงก่อให้เกิดปัญหาการละเมิดลิขสิทธิ์ ปัญหาการละเมิดลิขสิทธิ์ในลักษณะเช่นนี้จึงทำให้มีมาตรการทางเทคโนโลยี (Technological Protection Measures : TPM) มาใช้เป็นเครื่องมือในการป้องกันการละเมิดลิขสิทธิ์ ทว่า มาตรการนี้กลับก่อให้เกิดปัญหาในการเข้าถึงข้อมูลอันมีลิขสิทธิ์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้อยู่ในแวดวงวิชาการ การใช้ประโยชน์จากงานอันมีลิขสิทธิ์โดยชอบด้วยกฎหมายต้องถูกจำกัดลงไปจากการใช้มาตรการทางเทคโนโลยีเนื่องจากผู้ใช้งานอันมีลิขสิทธิ์นั้นไม่สามารถเข้าถึงงานได้ หรือไม่สามารถใช้ประโยชน์จากงานอันมีลิขสิทธิ์นั้นโดยไม่ได้รับความยินยอมจากเจ้าของลิขสิทธิ์ แม้การใช้งานนั้นจะเป็นไปโดยชอบด้วยกฎหมายก็ตาม