การศึกษาอัตลักษณ์วัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ์ปกาเกอะญอในนิทานพื้นบ้าน

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาอัตลักษณ์วัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ์ปกาเกอะญอที่ปรากฏในนิทานพื้นบ้าน โดยศึกษานิทานพื้นบ้านของกลุ่มชาติพันธุ์ปกาเกอะญอ ของหมู่บ้านหนองเต่า ตำบลแม่ริม อำเภอแม่วาง จังหวัดเชียงใหม่ จากหนังสือนิทานชุด “แม่เป็นปลา พ่อเป็นน้ำ” จำนวน 15 เรื่อง ผลการศึกษาพบว่า นิทานพื้นบ้าน ปกาเกอะญอปรากฏวัฒนธรรมทางด้านที่เกี่ยวกับวัตถุ 5 ประเภทหลัก ได้แก่ 1) เครื่องมือเครื่องใช้ 2) พาหนะ 3) อาหารและเครื่องดื่ม 4) เครื่องดนตรี และ 5) เครื่องแต่งกาย ซึ่งสิ่งเหล่านี้สะท้อนให้เห็นถึงวัฒนธรรมทางวัตถุที่เกิดจากความสามารถ และภูมิปัญญาของกลุ่มชาติพันธุ์ปกาเกอะญอ ดำเนินชีวิตผูกพัน ผสมกลมกลืนกับธรรมชาติ โดยเฉพาะป่าได้เป็นอย่างดีในด้านวัฒนธรรมที่ไม่เกี่ยวข้องกับทางวัตถุ ปรากฏ 4 ประเภทหลัก ได้แก่ 1) ด้านความเชื่อ 2) ด้านภาษา 3) ด้านการเลี้ยงชีพและการดำเนินชีวิต และ 4) ด้านประเพณี ซึ่งทำให้เห็นบริบททางสังคม และภาพสะท้อนทางวัฒนธรรมด้านต่าง ๆ ของกลุ่มชาติพันธุ์ปกาเกอะญอผ่านตัวบทนิทานพื้นบ้านได้อย่างชัดเจน