ยุทธศาสตร์การวางแผนและการประกันคุณภาพผู้เรียนเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะในศตวรรษที่ 21

บทคัดย่อ

บทความวิชาการฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอแนวทางการบริหารจัดการเชิงยุทธศาสตร์ในการวางแผนและการประกันคุณภาพผู้เรียนระดับมัธยมศึกษา เพื่อตอบสนองต่อพลวัตการเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21 ภายใต้สภาวการณ์โลกที่ผันผวน (VUCA World) ซึ่งส่งผลให้ต้องมีการปรับเปลี่ยนเป้าหมายการจัดการศึกษาจากการเน้นพุทธิพิสัยเชิงเนื้อหาไปสู่การพัฒนาสมรรถนะ (Competency) และคุณลักษณะที่พึงประสงค์ (Character) แบบองค์รวม การวิเคราะห์เนื้อหาแบ่งออกเป็น 4 ส่วน ได้แก่ 1) สภาพปัญหาเชิงโครงสร้างของการประกันคุณภาพปัจจุบัน 2) การบูรณาการทฤษฎีระบบ (System Theory) และวงจร PDCA ร่วมกับภาวะผู้นำทางวิชาการ 3) กระบวนการปฏิบัติการผ่านแผนพัฒนาผู้เรียนรายบุคคล (IDP) การเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) และการวัดประเมินผลตามสภาพจริง และ 4) ปัจจัยความสำเร็จในการสร้างวัฒนธรรมคุณภาพ (Quality Culture) สรุปได้ว่ายุทธศาสตร์ที่มีประสิทธิภาพต้องก้าวข้ามภาระงานเอกสารสู่การสร้างระบบนิเวศที่เอื้อต่อการสร้างอำนาจในตนเองของผู้เรียน (Learner Agency) บทความนี้เสนอแนะให้ปรับเปลี่ยนเกณฑ์การประเมินให้ยืดหยุ่นตามบริบท (Contextual Quality) และสร้างภาคีเครือข่ายความร่วมมือเพื่อประกันความสำเร็จของผู้เรียนอย่างยั่งยืน