มาตรการทางกฎหมายในการครอบครองปรปักษ์ที่ดิน

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษามาตรการทางกฎหมายในการครอบครองปรปักษ์ที่ดิน พบว่า การครอบครองปรปักษ์ หมายถึง การที่บุคคลได้กรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินของผู้อื่น โดยการครอบครองตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382 ซึ่งได้บัญญัติว่า “บุคคลใดครอบครองทรัพย์สินของผู้อื่นไว้โดยความสงบและเปิดเผยด้วยเจตนาเป็นเจ้าของ ถ้าเป็นอสังหาริมทรัพย์ได้ครอบครองติดต่อกันเป็นเวลา 10 ปี ถ้าเป็นสังหาริมทรัพย์ได้ครอบครองติดต่อกันเป็นเวลา 5 ปีไซร้ ท่านว่าบุคคลนั้นได้กรรมสิทธิ์” มาตรการทางกฎหมายในการครอบครองปรปักษ์ที่ดินแบ่งออกเป็น 4 ประเด็นดังนี้ ประเด็นที่ 1 การแสดงเจตนาครอบครอง แม้การครอบครองปรปักษ์ซึ่งเป็นไปตามทฤษฎีและหลักการครอบครองปรปักษ์ ก็ตาม แต่ด้วยหลักการครอบครองปรปักษ์นั้น ยังต้องอาศัยองค์ประกอบอื่นๆ อันเป็นปัจจัยสำคัญในการแสดงเจตนาครอบครอง ประเด็นที่ 2 การโต้แย้งสิทธิการครอบครอง ผู้แย่งการครอบครองอาศัยบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งพาณิชย์ มาตรา 1370 มาเป็นหลักเกณฑ์ในการยื่นคำร้องหรือคำฟ้องต่อศาลเพื่อให้ศาลมีคำสั่งหรือพิพากษาให้ผู้แย่งการครอบครองได้สิทธิครอบครองโดยปรปักษ์ครอบครองไปอย่างง่าย ประเด็นที่ 3 อายุความครอบครองปรปักษ์ การจะได้มาซึ่งสิทธิครอบครองโดยปรปักษ์นั้นจะต้องครอบครองเป็นระยะเวลา 10 ปี ระยะเวลาที่กำหนดไว้หากเปรียบเทียบกับกฎหมายในต่างประเทศ ซึ่งกฎหมายไทยกำหนดระยะเวลาที่สั้นกว่าประเทศอื่น ประเด็นที่ 4 การรับตกทอดการครอบครองปรปักษ์ การเข้าไปทำการบุกรุกครอบครองปรปักษ์ตามที่รกล้างต่างๆ ถือว่าเป็นการบุกรุกพื้นที่เข้าไปอยู่อาศัยหรือใช้ประโยชน์จากการบุกรุกถือว่าการนับอายุการครอบครองปรปักษ์นั้นต้องเกิน 10 ปี สงบ และเปิดเผย มีเจตนาครอบครองเป็นของตนเอง และสิทธิครอบครองดังกล่าวนั้นสามารถส่งต่อให้ทายาทได้