การเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระเทพคุณาภรณ์ (พุฒ วุฑฺฒิทตฺโต)

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่อง การเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระเทพคุณาภรณ์(พุฒ วุฑฺฒิทตฺโต) มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในคัมภีร์พระพุทธศาสนาเถรวาท 2) เพื่อศึกษาการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระเทพคุณาภรณ์ (พุฒ วุฑฺฒิทตฺโต) 3) เพื่อวิเคราะห์คุณูปการของการการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระเทพคุณาภรณ์ (พุฒ วุฑฺฒิทตฺโต) การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitetive Research) โดยมีการวิเคราะห์ข้อมูลที่ได้จากการศึกษาภาคเอกสาร (Document Research)  ผลการวิจัยพบว่า  1.การประกาศพระพุทธศาสนาจึงยึดหลักประโยชน์ของมหาชนเป็นที่ตั้ง ซึ่งเป็นหลักการสําคัญของการสื่อธรรมในพระพุทธศาสนา โดยเป็นหลักและนโยบาย ในการเผยแผพระพุทธศาสนาของเหล่าสาวก ทั้งนี้ก็เพื่อประโยชน์สุขแก่มนุษย์ โดยหลักการก็คือให้เกิดประโยชน์สุขตามพุทธประสงค์ 3ประการ คือ 1) ทิฏฐธัมมิกัตถประโยชน์ ประโยชน์ชาตินี้ 2) สัมปรายิกัตถประโยชน์ ประโยชน์ชาติหน้า  3) ปรมัตถประโยชน์ ประโยชน์อยางยิ่ง พุทธพจน์นี้เป็นเครื่องชี้ชัดถึงบทบาทสําคัญในการเผยแผ่พระพุทธศาสนา เพราะพระพุทธองค์ประสงค์ให้เกิดเป็นประโยชน์แก่มหาชน เพราะฉะนั้นประโยชน์ 3 จึงเป็นความชัดเจนในคําสอน พุทธศาสนามุ่งหมายความสุขด้วยข้อปฏิบัติให้เกิดสุข มิใช่บรรลุด้วยความทุกข์หรือทุกคนเป็นอิสระสมบูรณ์จากกิเลสทั้งปวง จึงจะถือว่าเป็นความสุขที่เป็นจุดหมายปลายทางตามจุดมุ่งหมายในพระพุทธศาสนา   2.พระเทพคุณาภรณ์ (พุฒ เจริญศิลป์) มีผลงานด้านการงานพิเศษได้กระทำกิจในหน้าที่ของตนเองมาโดยเต็มความสามารถมีการออกตรวจตามวัดในเขตปกครองพร้อมการอบรมให้กับพระภิกษุสามเณรและประชาชนอีกทั้งโรงเรียนต่างๆ ด้านการก่อสร้างได้เป็นประธานจัดสร้างโรงเรียนภาษาไทยซ้ำหลังโรงเรียนพระปริยัติติทำหนึ่งหลัง สร้างศาลาการเปรียญชื่อว่าน้ำสันติสุขหนึ่งหลังชื่อว่าถึงสันติสุข 9 หลังอุโบสถ 1 หลังหอสมุดสฆ์ 1 หลังได้สร้างกุฎิไว้หลายแห่งสภาบริหารคณะสงฆ์จังหวัดนครสวรรค์หนึ่งหลังได้ทำการสอนทำวินัยด้วยตนเองบ้างหาครูมาประจำสำนักช่วยจัดสอนบ้างได้ปฏิบัติกิจวัตรของพระสงฆ์ตามปกติมีการทำวัดสวดมนต์ลงพระอุโบสถกระทำเป็นกิจวัตร ท่านเป็นพระนักพัฒนาผู้มีเมตตาธรรมอสูง  3.การเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระเทพคุณาภรณ์ (พุฒ วุฑฺฒิทตฺโต) ท่านแสดงธรรมเก่งหลักธรรมที่แสดงบ่อยๆ คือ เมตตาธรรมและงานก่อสร้าง (นวกรรม) หมายถึง งานสาธารณูปการ คืองานที่เกี่ยวกับการก่อสร้าง การบูรณปฏิสังขรณ์ การดูแลจัดการวัดเรื่องเสนาสนะและถาวรวัตถุต่างๆ ภายในวัด รวมถึงการทำให้วัดสะอาดร่มรื่นเป็นต้น เรียกรวมว่างานนวกรรมลักษณะของเสนาสนะที่ดี สมควรแก่สมณะบริโภคใช้สอยโดยแท้ธรรมเนียมทั้งหมดนี้เป็นสิ่งที่ดีหรือเป็นการพัฒนาองค์กรที่ดีงาม ซึ่งพระเทพคุณาภรณ์ (พุฒ เจริญศิลป์) ได้ดำเนินการก่อสร้างวัดวาอารามหลายวัดเมื่อศึกษาจากประวัติของท่านนอกจากจะหางบประมาณมาก่อสร้างแล้วท่านยังควบคุมดูแลด้วยตนเองให้สิ่งปลูกสร้างสำเร็จเรียบร้อยตามวัตถุประสงค์ของเจ้าภาพ งานชิ้นแรกของท่านคือ พ.ศ. 2475 สร้างโรงเรียนภาษาไทยที่วัดหัวดงเหนือยาว 22 เมตรกว้าง 8 เมตรสองชั้นฉลองโรงเรียนได้รับพัดสำนักนายกรัฐมนตรี 1 เล่ม เป็นที่ประจักษ์แก่สังคม และได้สร้างพิพิธภัณฑ์ในการอนุรักษ์สิ่งของโบราณในท้องถิ่นวัดหัวดงเหนือและขอรับบริจาคจากญาติโยม จนมีสิ่งของโบราณที่ล่ำค่ามากมายในพิพิธภัณฑ์วัดหัวดงเหนือ สามารถเป็นแหล่งศึกษาเรียนรู้ทางพระพุทธศาสนาและวัฒนธรรมในอดีตของชุมชนในท้องถิ่นได้เป็นอย่างดียิ่ง