การบริหารงานบุคคลในสถานศึกษาตามหลักไตรสิกขา

บทคัดย่อ

กระบวนการจัดการศึกษาในพระพุทธศาสนา โดยการยึดหลึกพุทธวิธีในการบริหารจัดการศึกษานั้น หลักพุทธธรรมที่สำคัญ คือ หลักไตรสิกขา ประกอบ ศีล สมาธิ ปัญญา ซึ่งเป็นการฝึกอบรม (Training) ที่เน้นภาคปฏิบัติมากกว่าจะเป็นการเรียนการสอนในทางทฤษฎี (Teaching)                        หลักไตรสิกขา เป็น กระบวนการพัฒนา 3 ด้าน คือ ศีล เป็นหลักการพัฒนาระดับความสัมพันธ์กับสิ่งแวดล้อมทางสังคม สมาธิ เป็นหลักการพัฒนาจิตใจให้มีสมรรถภาพและประสิทธิภาพในการคิดพิจารณาตัดสินใจกระทำหรือไม่กระทำการใด ๆ ปัญญา เป็นหลักการพัฒนาความรู้ความเข้าใจ รู้จักสิ่งทั้งหลายตามที่มันเป็นและสามารถแยกแยะวิเคราะห์สืบหาสาเหตุของสิ่งทั้งหลายได้ชัดแจ้ง ไตรสิกขาจึงเป็นกระบวนการพัฒนาแบบบูรณาการ  กล่าวคือ หลักการพัฒนาชีวิตเพื่อให้ประสบความสำเร็จเป็นคนสมบูรณ์แบบตามแนวพุทธ ไตรสิกขา จึงจัดอยู่ใน มรรค (ธรรมที่ควรเจริญ) คือ ควรทำให้เกิดมีขึ้น เพื่อใช้เป็นเครื่องมือพัฒนาชีวิต เมื่อเรานำมาบูรณาการกับการบริหารงานบุคคลในสถานศึกษา ซึ่งการจัดการศึกษาให้มีคุณภาพ บุคลากรนับว่ามีความสำคัญเป็นอย่างยิ่ง การบริหารจัดการในสถานศึกษาให้ประสบผลสำเร็จตามเป้าหมายต้องอาศัยทรัพยากรที่จำเป็น 4 อย่าง คือ คน เงิน วัสดุ การจัดการ ซึ่งการใช้ทรัพยากรทั้ง 4 ให้เกิดประโยชน์ต้องคำนึงถึง 3 หลัก คือ หลักความเสมอภาค หลักประสิทธิภาพ และหลักประสิทธิผล การนำหลักไตรสิกขามาใช้นั้นจะช่วยเสริมสร้างวัฒนธรรมองค์กรและบริหารจัดการที่เป็นกัลยาณมิตร สร้างบรรยากาศในการทำงานร่วมกันซึ่งจะส่งเสริมให้สมาชิกมีความสุขในการงาน มีการพัฒนาตนเอง พัฒนางาน พัฒนาผู้อื่น และพัฒนาองค์กรอย่างยั่งยืนได้