พุทธวิธีการพัฒนาระบบการจัดการเครือข่าย ของวิสาหกิจชุมชนในท้องถิ่น

บทคัดย่อ

               บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์1) เพื่อศึกษาบริบทชุมชนและสภาพการจัดการของวิสาหกิจชุมชนในท้องถิ่น 2) เพื่อศึกษาพุทธวิธีการพัฒนาระบบการจัดการเครือข่ายของวิสาหกิจชุมชนในท้องถิ่น 3) เพื่อบูรณาการพุทธวิธีการพัฒนาระบบการจัดการเครือข่ายของวิสาหกิจชุมชนในท้องถิ่นการดำเนินการวิจัยใช้รูปแบบการวิจัยเชิงคุณภาพ(Qualitative Research)โดยวิธีการศึกษาเอกสารที่เกี่ยวข้อง การลงภาคสนามในการสัมภาษณ์เชิงลึก และการสนทนากลุ่มย่อย โดยกำหนดกลุ่มตัวอย่างเป็นกลุ่มเจ้าหน้าที่รัฐ 4 คน ผู้นำกลุ่ม 4 รูป/คน ประชาชนในพื้นที่ 14 คน รวมจำนวนกลุ่มตัวอย่าง 22 รูป/คน

               ผลการการวิจัยพบว่า

               1.บริบทชุมชนและสภาพการจัดการของวิสาหกิจชุมชนในท้องถิ่นวิสาหกิจชุมชนวาสนาดอกไม้ประดิษฐ์และของชำร่วยและวิสาหกิจชุมชนกล้วยกวนกะทิสดแม่ลำจวนทั้งสองแห่งมีบริบทโครงสร้างและสภาพการจัดการของกลุ่มคล้ายคลึงกัน มีเครือข่ายที่เป็นเครือญาติกัน มีความเชื่อมโยงเครือข่ายแรงงานการผลิตร่วมกันซึ่งมีสมาชิกบางส่วนในครอบครัวได้กระจายสมาชิกเข้ามาร่วมกลุ่มหรืออยู่ในกลุ่มทำงานอาชีพเสริมทั้งสองแห่งด้วยกัน ส่วนความแตกต่างนั้นวิสาหกิจชุมชนกล้วยกวนกะทิสดแม่ลำจวนจะเป็นการผลิตในรูปแบบแปรรูปผลิตผลทางการเกษตรคือการนำกล้วยมาแปรรูปเป็นอาชีพเสริมของคนในชุมชนท้องถิ่นที่ว่างจากการทำเกษตร กลุ่มวิสาหกิจชุมชนวาสนาดอกไม้ประดิษฐ์และของชำร่วยนั้นผลิตภัณฑ์เป็นหัตถกรรมผลิตดอกไม้ประดิษฐ์โดยเฉพาะดอกไม้จันทน์ที่สร้างรายได้ให้กับกลุ่มมากเป็นอาขีพเสริมกับคนในชุมชนท้องถิ่นเช่นกัน สภาพการบริหารจัดการยังไม่เป็นระบบมากนักทั้งสองกลุ่มวิสาหกิจชุมชน มีการจัดการเครือข่ายคล้ายคลึงกัน คือ มีเครือข่ายด้านการจัดการ เครือข่ายการตลาด เครือข่ายวัตถุดิบ เครือข่ายหน่วยงานราชการ เครือข่ายการเรียนรู้เทคโนโลยี สิ่งสำคัญทั้งสองวิสาหกิจชุมชนมีเครือข่ายทางการตลาดที่กว้างขว้างมากเพราะเป็นที่ยอมรับของตลาดในจังหวัดและต่างจังหวัด

               2.พุทธวิธีการพัฒนาระบบการจัดการเครือข่ายของวิสาหกิจชุมชนในท้องถิ่นโดยการนำหลักธรรม หลักสัปปุริสธรรม 7  หลักฆราวาสธรรม 4 ซึ่งเป็นหลักธรรมที่เหมาะสมในการนำมาพัฒนาระบบการจัดการเครือข่ายของวิสาหกิจชุมชนในท้องถิ่นทั้งสองแห่ง พบว่าในการทำงานของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนวาสนาดอกไม้ประดิษฐ์และของชำร่วย กลุ่มวิสาหกิจชุมชนกล้วยกวนกะทิสดแม่ลำจวน ทั้งสองมีระบบการจัดการที่ดีขึ้นเป็นระบบขึ้นโดยหลักธรรมเป็นพุทธวีธีที่สอดแทรกแฝงอยู่ในการบริหารจัดการ ด้านการผลิต ด้านการตลาด ด้านการเงิน กิจกรรมต่างๆ เหล่านี้ส่งผลให้การพัฒนาระบบการจัดการเครือข่ายวิสาหกิจชุมชน เครือข่ายวัตถุดิบ เครือข่ายการผลิต เครือข่ายการตลาด เครือข่ายเทคโนโลยีการเรียนรู้และเครือข่ายหน่วยราชการ มีความเชื่อมโยงเครือข่ายโดยใช้พุทธวิธีทั้งหมดส่งผลเป็นรูปธรรมที่ชัดเจนคือความเข้มแข็งมั่นคงของสองกลุ่มวิสาหกิจชุมชนในท้องถิ่นอย่างยั่งยืน

               3) เพื่อบูรณาการพุทธวิธีการพัฒนาระบบการจัดการเครือข่ายของวิสาหกิจชุมชนในท้องถิ่น หลักธรรมทางพระพุทธศาสนามีความสำคัญในการบูรณาการพุทธวิธีการพัฒนาระบบการจัดการเครือข่ายวิสาหกิจชุมชนในท้องถิ่นทั้งสองกลุ่ม พบว่ากลุ่มวิสาหกิจชุมชนวาสนาดอกไม้ประดิษฐ์และของชำร่วย กลุ่มวิสาหกิจชุมชนกล้วยกวนกะทิสดแม่ลำจวน เห็นการบูรณาการพุทธวิธีมีความสำคัญต่อการบริหารจัดการกลุ่มวิสาหกิจชุมชน หลักปุริสธรรม 7 ธรรมของคนดี ใช้บูรณาการในการบริหารจัดการเกี่ยวข้องกับคน ซึ่งคนเหล่านั้นก็คือคนในชุมชนท้องถิ่นที่มารวมกลุ่มกันเป็นวิสาหกิจชุมชน ตลอดจนทรัพยากรในท้องถิ่นมาใช้ในการบริหารจัดการเครือข่ายวิสาหกิจชุมชน  การบูรณาการกับหลักการจัดการ คือ ด้านการจัดการ ด้านการผลิต ด้านการตลาด ด้านการเงิน ต้องแฝงหลักธรรมในการบูรณาให้เข้าถึงคนในกลุ่มวิสาหกิจชุมชนของตนจนเกิดการเชื่อมโยงเป็นการพัฒนาระบบเครือข่ายการจัดการวิสาหกิจชุมชนและส่งผลต่อเครือข่ายวัตถุดิบ เครือข่ายการผลิต เครือข่ายการตลาด เครือข่ายเทคโนโลยีและการเรียนรู้ เครือข่ายหน่วยงานราชการ เพราะถ้าสมาชิกในกลุ่มเห็นว่าวิสาหกิจชุมชนของตนก็คือบ้านของเราผู้ครองเรือน หลักฆราวาสธรรม 4 มาบูรณาการเป็นพุทธวิธีเกิดความร่วมมือร่วมใจในการทำงาน มีความซื่อสัตย์ เกิดความไว้วางใจ มีการปฏิบัติงานอย่างทุ่มเท อดทน เสียสละ จริงจัง จะทำให้มีการบริหารจัดการที่ดีเป็นการพัฒนาระบบการจัดการเครือข่ายวิสาหกิจที่ยังยืนได้ แต่ถ้าวิสาหกิจชุมชนทั้งสองแห่งมีการบริหารจัดการที่มีแต่การแข่งขันกันกับกลุ่มอื่นหรือคนในกลุ่มเดียวกันโดยจะแสวงหาแต่กำไร ให้กับสมาชิกภายในกลุ่มหรือองค์กรนั้นก็จะเกิดการแข่งขันแกร่งแย่งกันไม่เกิดความยั่งยืน กระนั้นถ้ากลุ่มวิสาหกิจชุมชนมีหลักการบริหารจัดการโดยนำหลักธรรมที่เหมาะสมมาเป็นพุทธวิธีเพื่อเป็นแนวทางในการพัฒนาระบบการบริหารจัดการเครือข่ายวิสาหกิจชุมชนในท้องถิ่นโดยมาบูรณาการให้เข้ากับหลักการบริหารงานในปัจจุบันจะเป็นการบริหารจัดการที่มีความเข้มแข็งและยั่งยืนมั่นคงตลอดไป