การจัดการทรัพยากรมนุษย์ผู้สูงอายุตามวิถีพุทธ

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิธีการพัฒนาประชากรผู้สูงอายุตามวิถีพุทธให้มีคุณค่าต่อเศรษฐกิจสังคม  ปัจจุบันสังคมไทยกำลังเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ คาดว่าจะเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุโดยสมบูรณ์ในปี พ.ศ. 2570 ที่ประชากรทั้งเพศชายและหญิงอายุมากกว่า 60 ปีขึ้นไปจะมีมากกว่าร้อยละ 20 ของประชากรทั้งประเทศและประชากรอายุตั้งแต่ 65 ปีมีมากกว่าร้อยละ14 ของประชากรทั้งประเทศ สภาพสังคมดังกล่าวเป็นผลมาจากความก้าวหน้าของเทคโนโลยีและระบบสาธารณสุขมีมาตรฐานสูงขึ้น ทำให้อายุเฉลี่ยของประชากรไทยยืนยาวขึ้น ในขณะที่ประชากรวัยแรงงานมีแนวโน้มลดลง การพัฒนาผู้สูงอายุให้มีสภาพเป็นทุนมนุษย์และมีคุณภาพทั้งสุขภาพกายและสุขภาวะจิต เพื่อให้ผู้สูงอายุมีคุณค่าต่อการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของประเทศ  ดังนั้นรัฐบาลควรมีนโยบายให้การศึกษา ฝึกอบรมและการสาธารณสุขแก่ผู้สูงอายุ โดยมีมาตรการพัฒนาความสามารถของผู้สูงอายุสามารถเป็นปัจจัยในการผลิตของระบบเศรษฐกิจตามฐานานุรูป ให้ผู้สูงอายุมีสภาพเป็นทุนมนุษย์ที่ประกอบด้วยทักษะและคุณสมบัติที่เหมาะสมกับลักษณะงานแต่ละประเภทโดยให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาด ส่วนด้านการพัฒนาบุคลิกลักษณะด้านสังคมการให้เป็นคนเข้าสังคมได้ง่ายและมีความสามารถในการติดต่อสื่อสาร มีความฉลาดไหวพริบ ความฉลาดทางอารมณ์  บุคลิกลักษณะที่เหมาะกับลักษณะงาน ความสามัคคีในที่ทำงาน อุปนิสัยมองโลกในแง่ดี ความคิดสร้างสรรค์ เป็นต้น สำหรับคุณภาพสุขภาวะจิตนั้นต้องอาศัยหลักพุทธธรรมในการพัฒนาวิธีคิดและจิตรู้ถึงสภาวะความจริงตามธรรมชาติด้วยหลักพุทธธรรมไตรสิกขา โยนิโสมนสิการ ไตรลักษณ์ เพื่อให้รู้แจ้งเห็นจริงตามกระบวนการปริยัติ ปฏิบัติและปฏิเวธ โดยบูรณาการการทำหน้าที่ของบ้าน วัดและราชการ หรือ “บวร” เป็นกลไกในการพัฒนาทุนมนุษย์ผู้สูงอายุ