ข้อเสนอรูปแบบการสร้างหลักประกันความมั่นคงเพื่อการดูแลผู้สูงอายุ ในสังคมสูงวัยของไทยโดยกระบวนการลูกขุนพลเมือง

บทคัดย่อ

บทนำ: กระบวนลูกขุนพลเมืองเป็นเครื่องมือหนึ่งของประชาธิปไตยแบบปรึกษาหารือที่ช่วยให้ผู้กำหนดนโยบายและสาธารณชนมีโอกาสได้รับฟังเสียงที่ผ่านการคิดไตร่ตรองของพลเมืองต่อนโยบายสาธารณะ วัตถุประสงค์: เพื่อนำรูปแบบลูกขุนพลเมือง หรือ Citizens Jury ซึ่งเป็นกระบวนการประชาธิปไตยแบบปรึกษาหารือรูปแบบหนึ่ง มาทดลองใช้จริงกับภาคประชาสังคมและประชาชนทั่วไปของไทย เพื่อหารูปแบบการพัฒนาการสร้างหลักประกันความมั่นคงเพื่อการดูแลผู้สูงอายุในสังคมสูงวัย วิธีการศึกษา: เป็นการศึกษาเชิงคุณภาพโดยใช้ประเด็นการจัดทำข้อเสนอนโยบายด้านการสร้างหลักประกันความมั่นคงในสังคมสูงวัยของไทย กลุ่มผู้เข้าร่วมการศึกษา(ลูกขุนพลเมือง) จำนวน 20 คน คัดเลือกโดยวิธีการสุ่มระดับประชากรตามภูมิภาค จังหวัด พื้นที่ กระจายตามเพศ อายุ และหลักประกันสุขภาพ  การประชุมของคณะลูกขุนพลเมืองจัดขึ้น 4 วัน ระหว่างวันที่ 23 – 26 กันยายน  2561 ที่จังหวัดนนทบุรี

               ผลการศึกษา: ข้อเสนอแนะของคณะลูกขุนพลเมืองที่มีต่อรูปแบบการสร้างหลักประกันความมั่นคงเพื่อการดูแลผู้สูงอายุที่เหมาะสมหลังจากที่ผ่านกระบวนการรับฟังข้อมูลจากผู้เชี่ยวชาญ(พยาน) ซักถาม แลกเปลี่ยนความเห็น และคิดไตร่ตรอง ของทางเลือกที่เป็นไปได้ คณะลูกขุนมีข้อสรุปคือการบริการหรือสิทธิประโยชน์พื้นฐานที่รัฐจัดสรรให้ในการดูแลระยะยาวนั้นควรมาจากการจัดเก็บผ่านระบบภาษี โดยรัฐบาลต้องทำหน้าที่จัดสวัสดิการพื้นฐานให้เพียงพอต่อการความจำเป็น โดยอาจใช้รูปแบบการจัดเก็บภาษีวัตถุประสงค์เฉพาะก็ได้ ซึ่งประชาชนที่ได้รับผลประโยชน์มีการจ่ายสมทบเพิ่มเติมเพื่อให้ได้บริการหรือสิทธิประโยชน์ที่เกินพื้นฐานจากที่รัฐจะจัดสรรให้ได้ซึ่งการจ่ายเพิ่มเติมจะมากหรือน้อยขึ้นอยู่กับลักษณะความต้องการของผู้ใช้บริการ จากการสัมภาษณ์ผู้เข้าร่วมกระบวนการรู้สึกมีประโยชน์และสร้างความเข้มแข็งสู่ความเป็นพลเมืองตื่นรู้ สรุป: กระบวนการลูกขุนพลเมืองสามารถใช้เป็นเครื่องมือของการสร้างความเข้มแข็งสังคมและพลเมือง โดยเปิดโอกาสให้ประชาชนสามารถร่วมตัดสินใจเกี่ยวกับนโยบายสาธารณะได้อย่างมีความหมาย