แนวทางการจัดการความขัดแย้งในด้านทรัพยากรที่ดินและป่าไม้ ในพื้นที่ของชุมชนกะเหรี่ยงบ้านภูเหม็น ตำบลทองหลาง อำเภอห้วยคต จังหวัดอุทัยธานี

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้ เป็นการศึกษาแนวทางการจัดการความขัดแย้งในด้านทรัพยากรที่ดินและป่าไม้ในพื้นที่ของชุมชนกะเหรี่ยงบ้านภูเหม็น ตำบลทองหลาง อำเภอห้วยคต จังหวัดอุทัยธานี              มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบริบททั่วไปของชุมชนกะเหรี่ยงบ้านภูเหม็น ตำบลทองหลาง อำเภอห้วยคต จังหวัดอุทัยธานี เพื่อศึกษาสถานการณ์และการจัดการความขัดแย้งระหว่างรัฐกับชุมชนในเขตพื้นที่ทำกินและที่อยู่อาศัยของชุมชน เพื่อหาแนวทางการจัดการความขัดแย้งด้านทรัพยากรที่ดินและป่าไม้ในพื้นที่ของชุมชนกะเหรี่ยงบ้านภูเหม็น ตำบลทองหลาง อำเภอห้วยคต จังหวัดอุทัยธานี การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้วิธีการวิจัยเอกสาร และการวิจัยภาคสนาม โดยมีผู้ให้ข้อมูลหลัก ประกอบด้วย กลุ่มเจ้าหน้าที่รัฐที่เกี่ยวข้อง กลุ่มผู้นำชุมชน/ผู้อาวุโส กลุ่มประชาชนทั่วไป และกลุ่มนักวิชาการหรือนักพัฒนา ด้วยการสังเกตแบบไม่มีส่วนร่วม และการสัมภาษณ์เชิงลึก และการสัมภาษณ์กลุ่ม

ผลการวิจัยพบว่า ชุมชนกะเหรี่ยงบ้านภูเหม็น เป็นชุมชนที่อาศัยอยู่ดั้งเดิม ประกอบอาชีพเกษตรกรรม ทำไร่หมุนเวียน มีอัตลักษณ์วัฒนธรรมที่สัมพันธ์กับธรรมชาติ จนหน่วยงานของรัฐเข้ามาควบคุมและจัดการทรัพยากร ด้วยการประกาศเป็นพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติ สวนป่า และ ประกาศเป็นวนอุทยานฯ ทับซ้อนพื้นที่ทำกินและที่อยู่อาศัยของชุมชน ทำให้เกิดความขัดแย้งด้านการจัดการทรัพยากรที่ดินและป่าไม้ ระหว่างหน่วยงานของรัฐกับคนในชุมชน กฎหมายขัดแย้งกับกฎจารีตประเพณี แนวทางการจัดการความขัดแย้งในด้านทรัพยากรที่ดินและป่าไม้ พบว่า ทุกภาคส่วนควรยอมรับสิทธิชุมชนตามรัฐธรรมนูญ และควรดำเนินการตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 3 สิงหาคม 2553 สร้างความมั่นคงในที่ดินและที่อยู่อาศัย ร่วมกันจัดการพื้นที่ภายในให้เป็นเขตคุ้มครองทางวัฒนธรรม ให้ยุติการจับกุม และร่วมกันจัดตั้งคณะกรรมการดำเนินการเพื่อแก้ไขปัญหาทรัพยากรที่ดินและป่าไม้ให้ชัดเจน