รูปแบบภูมิปัญญาท้องถิ่นหมอพื้นบ้าน ด้านสมุนไพรจังหวัดมหาสารคาม

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพภูมิปัญญาหมอพื้นบ้านด้านสมุนไพร จังหวัดมหาสารคาม    1) ศึกษาสภาพภูมิปัญญาหมอพื้นบ้านด้านสมุนไพร จังหวัดมหาสารคาม พบว่า หมอพื้นบ้าน 2) ศึกษาลักษณะและกระบวนการภูมิปัญญาหมอพื้นบ้านด้านสมุนไพร จังหวัดมหาสารคาม 3) เพื่อศึกษารูปแบบภูมิปัญญาหมอพื้นบ้านด้านสมุนไพร จังหวัดมหาสารคาม กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยเชิงคุณภาพ จำนวน 5 คน การสัมภาษณ์เชิงลึก (In- Depth Interview) หมอพื้นบ้านด้านสมุนไพร โดยการเฝ้าสังเกตวิธีการรักษาการปฏิบัติตัวของหมอพื้นบ้านด้านสมุนไพรเพื่อให้ได้ข้อมูลที่น่าเชื่อถือมากที่สุด ครอบคลุมกับวัตถุประสงค์การวิจัย ผลการวิจัยพบว่า             

               1) สภาพภูมิปัญญาท้องถิ่นหมอพื้นบ้านด้านสมุนไพร จังหวัดมหาสารคาม มาจากการสืบทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นมาจากบรรพบุรุษและสั่งสมประสบการณ์เพื่อรักษาความเจ็บป่วยให้แก่ชาวบ้านในชุมชนท้องถิ่นและชุมชนใกล้เคียง                                                                                                                                         

               2) ลักษณะและกระบวนการภูมิปัญญาท้องถิ่นหมอพื้นบ้านด้านสมุนไพร จังหวัดมหาสารคาม ขึ้นอยู่กับสภาพภูมิปัญญาหมอพื้นบ้านด้านสมุนไพรจังหวัดมหาสารคาม ซึ่งสืบทอดกันมาด้วยการนำสมุนไพรซึ่งมีลักษณะหลายชนิดกันมาใช้เป็นยาโดยผ่านกระบวนการเตรียมยา การปรุงยา และการรักษา

               3) รูปแบบภูมิปัญญาท้องถิ่นหมอพื้นบ้านด้านสมุนไพร จังหวัดมหาสารคาม ขึ้นอยู่กับองค์ประกอบของสภาพภูมิปัญญาหมอพื้นบ้านด้านสมุนไพร จังหวัดมหาสารคาม ซึ่งสืบทอดมาและประสบการณ์การรักษาความเจ็บป่วยให้แก่ชาวบ้านในชุมชนท้องถิ่นและชุมชนใกล้เคียงด้วยรูปแบบยาฝน ยาต้ม ยาลูกกลอน และยาทา พร้อมกับคาถา