การเสริมสร้างเครือข่ายชุมชนในจัดการแหล่งโบราณคดี จังหวัดนครสวรรค์

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่อง การเสริมสร้างเครือข่ายชุมชนในจัดการแหล่งโบราณคดีจังหวัดนครสวรรค์มีวัตถุประสงค์ไว้ 3 ประการ คือ (1) เพื่อจัดทำระบบฐานข้อมูลแหล่งโบราณคดีในจังหวัดนครสวรรค์(2) เพื่อศึกษาการบริหารจัดการโดยชุมชนมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์แหล่งโบราณคดีจังหวัดนครสวรรค์(3) เพื่อส่งเสริมเครือข่ายชุมชนแหล่งความรู้ด้านประวัติศาสตร์โบราณคดี  ในจังหวัดนครสวรรค์การวิจัยครั้งนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยวิธีการเชิงผสมผสาน (Mixed Method Research) โดยใช้แบบแผนเชิงผสมผสานแบบอธิบาย (Explanatory Design) เพื่อให้การวิจัยเรื่อง “การเสริมสร้างเครือข่ายชุมชนในจัดการแหล่งโบราณคดีจังหวัดนครสวรรค์ ” มีสาระครอบคลุมครบถ้วน เหมาะสำหรับนำไปพัฒนาต่อไป

ผลการวิจัยพบว่า

1) จัดทำระบบฐานข้อมูลแหล่งโบราณคดีในจังหวัดนครสวรรค์  แหล่งโบราณคดีในจังหวัดนครสวรรค์  จำนวน  41  แหล่งและมีโบราณคดีที่ได้รับการขึ้นทะเบียนจำนวน 15 แหล่ง บางแหล่งก็ถูกประชาชนบุกรุกครองครองการทำประโยชน์

2) การบริหารจัดการโดยชุมชนมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์แหล่งโบราณคดีจังหวัดนครสวรรค์ จากการสำรวจพบว่าทุกแห่งมีชุมชนเข้าร่วมกิจกรรมในการจัดการไม่ว่าจะมีกิจกรรมใดๆเกี่ยวกับโบราณคดีโดยที่เด่นชัด คือ พิพิธภัณฑ์จันเสน อำเภอตาคลี ที่มียุวมัคคุเทศนำนวยความสะดวกและที่ อำเภอไพศาลี มีการจัดกิจกรรมวัน “ฟ้าสางที่เวสาลี” รำลึกถึงความเป็นมาของโบราณคดี

3) ส่งเสริมเครือข่ายชุมชนแหล่งความรู้ด้านประวัติศาสตร์โบราณคดี  ในจังหวัดนครสวรรค์ มีการวางนโยบายในการส่งเสริมเครือข่ายในแต่ละชุมชนในการให้ขัอมูลข่าวสารเกี่ยวกับกิจกรรมด้านโบราณคดีโดยการสร้างกลุ่มไลน์ กลุ่มเฟรชบุ้ค กิจกรรมหลักๆในแต่ละชุมชนที่ได้ลงพื้นที่วิจัยนั้นได้รับข้อมูลที่เป็นประโยชน์ กล่าวคืออย่างแรกในชุมชนเมืองก็มีประเพณีวัฒนธรรมที่จะประชาสัมพันธ์เชิงวิถีพุทธคือ พิธีตักบาตรเทโวโรหนะวัดวรนาถบรรพต ถือได้ว่าเป็นอีกปรากฏการณ์ด้านวิถีพุทธที่สามารถนำมาเป็นการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมได้เกิดการสร้างรายได้กระจายรายได้อย่างดียิ่ง งานประจำปีวัดจอมคีรีนาคพรตหรือวัดโบสถ์เทวดาสร้างถือเป็นอีกกิจกรรมที่สามารถสร้างเครือข่ายในการท่องเที่ยววิถีพุทธอีกช่องทางหนึ่ง