แนวทางการพัฒนาครูผู้สอนวิชาสังคมศึกษาตามหลักพุทธธรรม เพื่อปลูกฝังคุณธรรมจริยธรรมของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน ปัญหา และอุปสรรคของครูผู้สอนสังคมศึกษาในการปลูกฝังคุณธรรมจริยธรรมแก่ผู้เรียนระดับมัธยมศึกษาตอนต้น โรงเรียนตลิ่งชันวิทยา จังหวัดสุพรรณบุรี 2) ศึกษาทัศนคติและประสบการณ์ของครูในการพัฒนาตนเองตามหลักสัปปุริสธรรม 7 และหลักพรหมวิหาร 4 และ 3) สังเคราะห์แนวทางและพัฒนารูปแบบการพัฒนาครูตามหลักพุทธธรรมที่สามารถประยุกต์ใช้ในระดับชั้นเรียน สถานศึกษา และนโยบาย การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ คัดเลือกผู้ให้ข้อมูลสำคัญแบบเจาะจง จำนวน 25 ราย เก็บข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกกึ่งโครงสร้าง และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) ครูผู้สอนเผชิญปัญหาความไม่สอดคล้องระหว่างนโยบายกับการปฏิบัติงานจริง และขาดแนวทางปลูกฝังคุณธรรมจริยธรรมที่เหมาะสมกับบริบทผู้เรียนยุคดิจิทัล 2) ความเข้าใจและศรัทธาของครูต่อหลักพุทธธรรมมีความสำคัญต่อการประยุกต์ใช้ในการจัดการเรียนรู้ โดยหลักพรหมวิหาร 4 เป็นพื้นฐานในการสร้างความสัมพันธ์ที่เกื้อหนุนต่อการเรียนรู้ และ 3) การปลูกฝังคุณธรรมจริยธรรมอย่างยั่งยืนต้องอาศัยความร่วมมือของบ้าน วัด และโรงเรียน (บวร) ควบคู่กับการพัฒนาครูอย่างเป็นระบบ ผลการสังเคราะห์นำไปสู่การเสนอ SDEC-B Model เป็นกรอบแนวทางการพัฒนาครูจากภายในสู่ภายนอก โดยเชื่อมโยงการพัฒนาตนเอง การจัดการเรียนรู้ และการสนับสนุนเชิงนโยบาย เพื่อส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมของผู้เรียนอย่างยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กชพร เพิ่มพูล และพระครูวินัยธรวุฒิชัย ชยวุฑฺโฒ. (2568). การประยุกต์ใช้สัปปุริสธรรม 7 ในการบริหารงานของผู้บริหารสถานศึกษา. มจร สุรนารีสาร, 3(1), 69–81.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2552). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2564). นโยบายและจุดเน้นการพัฒนาการศึกษา. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
กัญจนา จูเกลี้ยง, เกษม แสงนนท์ และยุทธวีร์ แก้วทองใหญ่. (2568). แนวทางการพัฒนาสมรรถนะครูตามหลักพรหมวิหาร 4 ของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้ จังหวัดเพชรบูรณ์. วารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์, 6(3), 97–109.
จตุพร บัวระภา, สุทธิพงษ์ ศรีวิชัย และมศักดิ์ บุญปู่. (2567). แนวทางการดำเนินงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนตามหลักพรหมวิหาร 4 ของโรงเรียนสังกัด
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต 2. วารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์, 5(2), 331–342.
ธีระศักดิ์ บึงมุม และพรพิพัฒน์ เพิ่มผล. (2560). การพัฒนาบุคลากรตามหลักสัปปุริสธรรม 7 ในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 4. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี, 6(1), 49–60.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2559). พุทธธรรม ฉบับปรับขยาย. (พิมพ์ครั้งที่ 45). กรุงเทพฯ : สหธรรมิก
Chirinang, P., Boonmanit, M., & Phakamach, P. (2025). Application of Buddhist Principles to Develop Leadership in Modern Organizations. Journal of Education and Learning Reviews, 2(3), 221–236.
Creswell, J. W., & Poth, C. N. (2018). Qualitative Inquiry and Research Design: Choosing Among Five Approaches. (4th ed.). California: Sage.
Darling-Hammond, L., Hyler, M. E., & Gardner, M. (2017). Effective Teacher Professional Development. California: Learning Policy Institute.
Fullan, M. (2007). The New Meaning of Educational Change. (4th ed.). New York: Teachers College Press.
Kohlberg, L. (1984). Essays On Moral Development: Vol. 2. The Psychology of Moral Development: Moral Stages, Their Nature and Validity. California: Harper & Row.
Lickona, T. (1991). Educating For Character: How Our Schools Can Teach Respect and Responsibility. New York: Bantam Books.
Mezirow, J. (1997). Transformative Learning: Theory To Practice. New Directions for Adult and Continuing Education, 74, 5–12.
UNESCO. (2015). Education 2030: Incheon Declaration and Framework for Action. Paris: UNESCO Publishing.