คุณลักษณะที่พึงประสงค์ของครูพลศึกษาตามแนวคิดวิศวกรทางสังคม: การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจในทัศนะของนักศึกษาพลศึกษาใน มหาวิทยาลัยราชภัฏภาคเหนือ
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาและสังเคราะห์ความสำคัญและองค์ประกอบของคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของครูพลศึกษาตามแนวคิดวิศวกรทางสังคมในมหาวิทยาลัยราชภัฏภาคเหนือและ 2) วิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของครูพลศึกษาตามแนวคิดวิศวกรทางสังคมในทัศนะของนักศึกษาพลศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏภาคเหนือ การวิจัยแบบผสานวิธี ระยะที่1 การศึกษาและสังเคราะห์ความสำคัญและองค์ประกอบของคุณลักษณะที่พึงประสงค์ฯ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพเก็บข้อมูลจากการสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 10 คน เครื่องมือที่ใช้แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง ระยะที่ 2 การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจคุณลักษณะที่พึงประสงค์ฯ เป็นการวิจัยเชิงปริมาณเก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างที่เป็นนักศึกษาปริญญาตรีในหลักสูตรครุศาสตรบัณฑิตในมหาวิทยาลัยราชภัฏกลุ่มภาคเหนือจำนวน 760 คน โดยใช้แบบสอบถามแบบมาตรประมาณค่า 5 ระดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจ และหมุนแกนองค์ประกอบแบบโพรแมกซ์ ผลการวิจัยพบว่า 1.คุณลักษณะพึงที่ประสงค์ของครูพลศึกษาตามแนวคิดวิศวกรทางสังคมประกอบด้วย 1) การแก้ปัญหาสังคมและพฤติกรรมเสี่ยงในเยาวชน 2) การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของผู้เรียนในทางที่ดี 3) การส่งเสริมสุขภาพทางกายและสุขภาพใจ การควบคุมอารมณ์และสัมพันธ์ภาพในชุมชน 4) การแก้ปัญหาชุมชนด้วยพลังของกีฬาและกิจกรรมสร้างสรรค์ 5) การเป็นแบบอย่างที่ดีให้นักเรียนและชุมชน และ6) การพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน ขณะที่องค์ประกอบคุณลักษณะที่พึงประสงค์มี 4 ด้าน คือ 1) การคิดเชิงระบบ 2) ทักษะการสื่อสาร 3) การทำงานเป็นทีม และ 4) จริยธรรม2. องค์ประกอบเชิงสำรวจคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของครูพลศึกษาตามแนวคิดวิศวกรทางสังคมฯ สามารถสกัดได้ 4 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) จรรยาบรรณวิชาชีพและทักษะในการทำงานร่วมกันในสังคม 2) ทักษะการสื่อสารและถ่ายทอดความรู้ทางพลศึกษา 3) ทักษะการคิดเชิงระบบเพื่อการวางแผนและพัฒนาการเรียนการสอนพลศึกษา และ 4) ทักษะการสร้างนวัตกรรมเพื่อการเปลี่ยนแปลงในสังคมแต่ละองค์ประกอบมีค่า Eigenvalue มากกว่า 1 และทุกองค์ประกอบอธิบายความแปนปรวนได้รวมร้อยละ 73.62
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
นงรัตน์ อิสโร. (2562) โครงการวิศวกรสังคม: การพัฒนาทักษะนักศึกษาในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา.
นงรัตน์ อิสโร. (2564) กระบวนการพัฒนาทักษะวิศวกรสังคมสำหรับนักศึกษา. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา.
พลกฤต แสงอาวุธ, และ บุษยมาศ เหมณี. (2565). การนำนโยบายการพัฒนาทักษะวิศวกรสังคมไปปฏิบัติ: ศึกษาเฉพาะกรณีโครงการยุวชน มรส. สร้างชาติ. วารสารการศึกษาและชุมชน, 15(3), 101–119.
ราชบัณฑิต. (2546). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542. กรุงเทพฯ: ราชบัณฑิตยสถาน.
ศศิพงษ์ ศรีสวัสดิ์ และ ปาริฉัตร พรมสอน. (2567). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมผลสัมฤทธิ์การเรียนวิชาภาษาไทยเพื่อการสื่อสาร โดยใช้แนวคิดจิตตปัญญาศึกษาเสริมด้วยวิศวกรสังคม. วารสารการศึกษา, 10(2), 78–95.
สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา. (2560). รายงานการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2554). ประสบการณ์สนองพระราชดำริ: การเข้าใจ เข้าถึง พัฒนา. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2554). ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง: แนวทางการปฏิบัติ. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ..
สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา. (2551). แนวทางการพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้เรียน. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
สุเทวี คงคูณ. (2568). การเรียนรู้ชุมชนท้องถิ่นโดยใช้กระบวนการวิศวกรสังคม กรณีศึกษา: ตำบลหัวช้าง อำเภออุทุมพรพิสัย จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารวิชาการวิทยาลัยบริหารศาสตร์, 8(3), 50–66
Aiken, L. R. (1989). Personality: Theories, Research, and Applications. New Jersey: Prentice Hall.
Cook, D. J., Mulrow, C. D., & Haynes, R. B. (1997). Systematic Reviews: Synthesis of Best Evidence for Clinical Decisions. Annals of Internal Medicine, 126(5), 376–380.
Jung, K. K. (2004). Values and Ethics in Human Relationships: Understanding Moral Responsibility. New York: Routledge.
Senge, P. M. (1990). The Fifth Discipline: The Art and Practice of the Learning Organization. New York: Doubleday.
Rotter, J. B. (1954). Social Learning and Clinical Psychology. New Jersey: Prentice Hall.
Skinner, B. F. (1971). Beyond Freedom and Dignity. New York: Knopf.