จากรักโรแมนติกสู่การเอาตัวรอด: ภาพตัวแทนผู้หญิงในภาพยนตร์ของ GDH

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) วิเคราะห์ภาพตัวแทน ลักษณะทางจิตวิทยา และแรงขับเคลื่อนของตัวละครผู้หญิงในภาพยนตร์ของบริษัท จีดีเอช ห้าห้าเก้า จำกัด (GDH) โดยเน้นการเปลี่ยนผ่านจากพลังแห่งความรักเชิงโรแมนติกไปสู่พลังแห่งการเอาตัวรอดและเศรษฐกิจเชิงอารมณ์ และ 2) วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างการประกอบสร้างตัวละครผู้หญิงกับบริบทสังคมไทย การวิจัยนี้ใช้ระเบียบวิธีเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์ตัวบทและพรรณนาวิเคราะห์ภาพยนตร์กลุ่มตัวอย่างจำนวน 9 เรื่อง แบ่งเป็นสองช่วงเวลา ได้แก่ พ.ศ. 2559-2561 และ พ.ศ. 2567-2568 โดยประยุกต์ใช้กรอบแนวคิดการวิเคราะห์ตัวละครแบบสามมิติ แนวคิดตัวละครเก้าประเภท ทฤษฎีเพศภาวะ และแนวคิดเศรษฐกิจเชิงอารมณ์ ผลการวิจัยพบว่า ภาพตัวแทนผู้หญิงในภาพยนตร์ของ GDH มีพัฒนาการที่สอดรับกับบริบทสังคมอย่างเด่นชัด ในระยะแรก (พ.ศ. 2559-2561) ตัวละครหญิงมักถูกขับเคลื่อนด้วยพลังแห่งความรัก ในฐานะผู้โหยหาความรักและการเติมเต็มความสัมพันธ์ส่วนบุคคล แต่ในระยะหลัง (พ.ศ. 2567-2568) แรงขับเคลื่อนของตัวละครได้ขยับไปสู่พลังแห่งการเอาตัวรอด ตัวละครหญิงต้องแบกรับภาระงานดูแล การต่อสู้กับความเปราะบางทางเศรษฐกิจ ชนชั้น และข้อจำกัดทางกฎหมาย ตัวละครถูกประกอบสร้างในฐานะผู้หญิงที่เผชิญการกดทับหลายชั้น และจำเป็นต้องใช้ความสัมพันธ์และร่างกายเป็นทรัพยากรสำคัญในการต่อรองกับโครงสร้างอำนาจปิตาธิปไตย สรุปได้ว่า ภาพยนตร์ของ GDH ในยุคปัจจุบันมิได้ผลิตซ้ำเพียงภาพยนตร์แนวแฟนตาซีรักโรแมนติก หากยังทำหน้าที่เป็นพื้นที่วิพากษ์สังคมซึ่งชี้ให้เห็นว่า ความรักของผู้หญิงผูกพันอยู่กับการเอาตัวรอดภายใต้โครงสร้างที่จำกัดอิสรภาพและทางเลือกในชีวิตของตนเอง