มาตรฐานจริยธรรมในการใช้สื่อออนไลน์ สำหรับหน่วยงานภาครัฐ

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. เพื่อศึกษาข้อมูลเกี่ยวกับมาตรฐานจริยธรรมสื่อออนไลน์ จากในประเทศและต่างประเทศ 2. เพื่อหาแนวทางมาตรฐานจริยธรรมสื่อออนไลน์ที่เหมาะสมสำหรับบุคลากรในหน่วยงานของรัฐของประเทศไทย เป็นการศึกษาเชิงคุณภาพ มีวิธีการวิจัย 2 รูปแบบ คือ 1. การศึกษาและวิเคราะห์เอกสาร (documentary research) ที่เกี่ยวข้องกับแนวทางมาตรฐานจริยธรรมสื่อ ทั้งในประเทศและต่างประเทศ 2. การสนทนากลุ่ม (focus group) กับผู้ให้ข้อมูลหลัก (key informants) ซึ่งเป็นผู้เกี่ยวข้องกับการดูแลสื่อออนไลน์ และผู้ปฏิบัติงานสื่อออนไลน์ 2 ครั้ง ครั้งละ 8 คน ซึ่งผลการศึกษาสามารถสรุปเป็นมาตรฐานจริยธรรมสำหรับผู้ปฏิบัติงานของกรมประชาสัมพันธ์และหน่วยงานภาครัฐ ได้เป็น 4 หลักการสำคัญ ซึ่งประกอบด้วย 33 หัวข้อย่อย คือ 1. ยึดถือความถูกต้องของข้อมูล (Accuracy) มีทั้งสิ้น 10 หัวข้อย่อย 2. คำนึงถึงผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น (Impact) มีทั้งสิ้น 12 หัวข้อย่อย 3. มีความรับผิดชอบต่อเนื้อหาที่นำเสนอ (Responsibility) มีทั้งสิ้น 5 หัวข้อย่อย 4. ยึดถือประโยชน์ของสาธารณะ (Public Interest) มีทั้งสิ้น 6 หัวข้อย่อย จากผลการศึกษา ผู้วิจัยมีข้อเสนอแนะ 3 ประการให้กรมประชาสัมพันธ์ ในฐานะองค์กรหลักด้านการสื่อสารและประชาสัมพันธ์ของประเทศ 1. ควรนำเอามาตรฐานจริยธรรมสื่อออนไลน์นี้ นำไปเผยแพร่ให้แก่หน่วยงานของกรมประชาสัมพันธ์ทั่วประเทศ และจัดการอบรมเชิงปฏิบัติการ ทั้งภายในและภายนอก จากนั้นควรมีการทบทวนและปรับปรุงทุกปี 2. ควรเผยแพร่มาตรฐานจริยธรรมสื่อออนไลน์นี้ ไปยังฝ่ายสื่อสารของหน่วยงานรัฐทุกแห่งทั่วประเทศ รวมถึงสถานศึกษาในระดับมัธยมศึกษา และอุดมศึกษา และควรจัดกิจกรรมร่วมกัน 3. ในการดำเนินการ ควรเป็นการส่งเสริมและไม่เน้นการจับผิด มีความยืดหยุ่น และหัวหน้างานต้องให้คำปรึกษาอย่างใกล้ชิด แต่ต้องหนักแน่นและจริงจังในการไม่กระทำผิดจริยธรรมสื่อ ซึ่งควรเป็นนโยบายโดยตรงจากผู้บริหารระดับสูงในการส่งเสริมให้มาตรฐานนี้นำไปใช้จริง