อัตลักษณ์ชุมชนและการมีส่วนร่วมของชุมชน เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเมืองรอง อ.บ้านไร่ จ.อุทัยธานี
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาอัตลักษณ์ของชุมชนเมืองรองที่เป็นจุดแข็งในการแข่งขันทางการตลาด และการมีส่วนร่วมของชุมชนเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยว ใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้เชี่ยวชาญจำนวน 10 ท่าน ผลการศึกษาพบว่าอัตลักษณ์ที่สามารถจับต้องได้ แบ่งได้เป็น อัตลักษณ์แหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติและวิถีชุมชนเกษตรได้แก่ ต้นไม้ยักษ์ สวนพฤกษศาสตร์แก่นมะกรูด ถ้ำพุหวาย น้ำตกผาร่มเย็น ฝายกั้นน้ำปางสวรรค์ อัตลักษณ์ด้านโบราณสถานที่ผูกพันกับวิถีชีวิตทางศาสนา ได้แก่ วัดบ้านไร่ วัดถ้ำเขาวง วัดผ่าทั่ง และอัตลักษณ์ด้านสถานที่ท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม ได้แก่ พิพิธภัณฑ์เรือนผ้าย่า - ยาย ศูนย์ผ้าทอลายโบราณบ้านผาทั่ง (แม่ทองลี้) และตลาดซาวไฮ่ นอกจากนี้อัตลักษณ์ที่ไม่สามารถจับต้องได้ ได้แก่ อัตลักษณ์ลายผ้าลาวครั่งโบราณ ภูมิปัญญาด้านอาหาร ประเพณีและวัฒนธรรม และชาติพันธุ์ การมีส่วนร่วมของชุมชนเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยว จะต้องอาศัยความร่วมมือจากชุมชนที่เป็นเจ้าของพื้นที่โดยเน้นอัตลักษณ์เฉพาะถิ่น เช่น อนุรักษ์ศิลปะวัฒนธรรมของตนเอง ดูแลความสะอาดความเป็นระเบียบของชุมชน ดูแลอำนวยความสะดวกสามารถแนะนำหรือให้ข้อมูลแก่นักท่องเที่ยวได้ ให้ความช่วยเหลือและสอดส่องดูแลด้านความปลอดภัยให้แก่นักท่องเที่ยว รวมถึงการเป็นเจ้าบ้านที่ดี และเปิดโอกาสให้นักท่องเที่ยวมีส่วนร่วมในประเพณีชุมชน ส่วนการมีส่วนร่วมของหน่วยงานภาครัฐ คือการผลักดันอย่างเป็นรูปธรรมผ่านนโยบายและงบประมาณการพัฒนาด้านต่าง ๆ ที่จำเป็นสำหรับการท่องเที่ยว ซึ่งมีหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น กระทรวงวัฒนธรรม กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย กรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืช สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดอุทัยธานี และหน่วยงานบริหารส่วนท่องถิ่น
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กาญจนา แก้วเทพ. (2538). เครื่องมือการทำงานแนววัฒนธรรมชุมชน. สภาคาทอลิคแห่งประเทศไทยเพื่อการพัฒนา.
การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย. (2562). สรุปแผนปฏิบัติการส่งเสริมการท่องเที่ยวประจำปี 2562. ฝ่ายวางแผน การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย.
กุลธิดา รัตนโกศล. (2558). การพัฒนากระบวนการเรียนรู้โดยใช้แนวคิดการเสริมสร้างพลังอำนาจชุมชนบนฐานทุนทางสังคมเพื่อสร้างอัตลักษณ์ชุมชน [วิทยานิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
จุติพร ปริญโญกุล. (2560). กลยุทธ์การสื่ออสารการตลาดของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยเพื่อสนับสนุนนโยบาย “ปีท่องเที่ยววิถีไทย 2558”. Journal of Communication Arts, 35(1), 101-117.
เทศบาลตำบลบ้านไร่. (2561). แผนพัฒนาท้องถิ่นสี่ปี (พ.ศ. ๒๕๖-๒๕๖๔) เพิ่มเติม/เปลี่ยนแปลง (ฉบับที่ ๑). เทศบาลตำบลบ้านไร่ อำเภอบ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานี.
วิณัฐฏาภรณ์ ศิริโสม. (26 กันยายน 2561). ลดเหลื่อมล้ำด้วยท่องเที่ยว ‘เมืองรอง’ เสน่ห์รอค้นพบ. วันที่เข้าถึงข้อมูล 20 มกราคม2563 แหล่งที่มา https://www.matichon.co.th/prachachuen/prachachuen-scoop/news_1151245
วิริยา วิฑูรย์สฤษฏ์ศิลป์. (2548). การศึกษาอัตลักษณ์คนชั้นกลางไทยผ่านการเล่าเรื่องในสื่อหนังสือบันทึกการเดินทาง. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สุพัตรา คำแหง และคณะ. (2561). การสร้างผู้ประกอบการใหม่ภายใต้อัตลักษณ์ ชุมชน| Creating New Entrepreneurs Under the Community Identity. วารสารศาสตร์การศึกษาและการพัฒนามนุษย์, 2(2), 121-130.
สำนักงานจังหวัดอุทัยธานี. (2565). แผนพัฒนาจังหวัดอุทัยธานีพ.ศ. ๒๕๖๑ – ๒๕๖๕ (ฉบับทบทวน). สำนักงานจังหวัดอุทัยธานี.
สำนักงบประมาณของรัฐสภา สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. (2564). ข้อเสนอแนวทางการส่งเสริมท่องเที่ยวเมืองรองเพื่อกระจายรายได้จากการท่องเที่ยว. สำนักการพิมพ์สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.
สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี. (2564, 1 มิถุนายน). คำแถลงประกอบงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี แถลงต่อสภาผู้แทนราษฎร. รัฐบาลไทย.
สิทธิชัย สมานชาติ. (2553). การย้อมสีครั่ง ของชาวลาวครั่งในประเทศไทย: วิทยาศาสตร์ธรรมชาติและความเชื่อ. มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี.
สินธุ์ สโรบล. (2546). การท่องเที่ยวโดยชุมชนแนวคิดและประสบการณ์พื้นที่ภาคเหนือ. โครงการประสานงานวิจัยและพัฒนาเครือข่ายการท่องเที่ยวและชุมชน. วนิดา เพรส.
โสวรรณ คงสวัสดิ์. (2545). การสื่อสารกับการสร้างอัตลักษณ์ของเด็กและเยาวชนสถานสงเคราะห์เด็กหญิงบ้านราชวิถี [วิทยานิพนธ์ปริญญานิเทศศาสตรมหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อรนุช ศิลป์มณีพันธ์. (2547). ลักษณะชายฝั่งทะเลที่พึงประสงค์ของนักท่องเที่ยว บริเวณชายฝั่งทะเลประเทศไทย. มหาวิทยาลัยศรีนครินทร์วิโรฒประสานมิตร.
อินทิรา พงษ์นาค. (2557). อัตลักษณ์ชุมชนเมืองโบราณอู่ทองเพื่อพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมจังหวัดสุพรรณบุรี [วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อุทุมพร จามรมาน. (2531). การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณลักษณะ (Qualitative Data Analysis). ฟันนี่พับบลิชชิ่ง.
เอกลักษณ์ โภคทรัพย์ไพบูลย์. (2562). การออกแบบมาสคอตเพื่อสื่อสารอัตลักษณ์ชุมชนโดยใช้แนวคิดคาวาอี [วิทยานิพนธ์ศิลปกรรมศาสตรดุษฎีบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Davis, J. L., Love, T. P., & Fares, P. (2019). Collective social identity: Synthesizing identity theory and social identity theory using digital data. Social Psychology Quarterly, 82(3), 254-273.
Giddens, A. (1984). Elements of the theory of structuration. Routledge.
Hogg, M. A. (2016). Social identity theory. In Understanding peace and conflict through social identity theory (pp. 3-17). Springer International Publishing.