บนความเสี่ยงในโลกดิจิทัล: สถานการณ์ความรอบรู้และพฤติกรรม การป้องกันตนเองจากสื่อการพนันออนไลน์ของชาวดิจิทัลไทย

Main Article Content

พิชฌ์นิพัทธ์ วิชัยโน
สายชล ปัญญชิต

บทคัดย่อ

การหลั่งไหลของข้อมูลบนโลกดิจิทัลได้นำมาสู่ความเสี่ยงทางสังคมและสุขภาพในการรับสื่อที่ไม่ปลอดภัยและไม่สร้างสรรค์ ซึ่งบทความนี้ได้สังเคราะห์ความรู้ในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับการพนันออนไลน์โดยใช้วิธีการทางสังคมวิทยา โดยมีวัตถุประสงค์คือ 1) สำรวจสถานการณ์ความรอบรู้และพฤติกรรมของชาวดิจิทัลไทยในการป้องกันตนเองจากสื่อการพนันออนไลน์ 2) วิเคราะห์ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการป้องกันตนเองจากสื่อการพนันออนไลน์ของชาวดิจิทัลไทย และ 3) พัฒนาข้อเสนอแนะในการเฝ้าระวังสื่อพนันออนไลน์ของชาวดิจิทัลไทย สำหรับการศึกษาวิจัยแบบผสานวิธีครั้งนี้ได้เก็บข้อมูลทั้งการสำรวจผ่านแบบสอบถาม การสังเกตการณ์พฤติกรรมบนสื่อออนไลน์ และแบบสอบถามสัมภาษณ์จากกลุ่มตัวอย่างที่เป็นชาวดิจิทัลไทย จำนวน 427 คน ต่อจากนั้นได้อาศัยการวิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติและการวิเคราะห์เนื้อหาเพื่อให้สามารถสังเคราะห์องค์ความรู้ได้ ผลการศึกษาพบว่า 1) ชาวดิจิทัลไทยส่วนใหญ่มีความรอบรู้ด้านสื่อดิจิทัลในระดับสามารถป้องกันตนเองจากความล่อแหลมทางสื่อ รวมทั้งความรอบรู้เกี่ยวกับการพนันออนไลน์ในระดับสามารถป้องกันตนเองจากการพนันออนไลน์ และสามารถป้องกันตนเองจากการรับสื่อการพนันออนไลน์ได้ในระดับปกติ 2) ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการป้องกันตนเองจากสื่อการพนันออนไลน์ของชาวดิจิทัลไทย ประกอบด้วย ปัจจัยระดับบุคคล ปัจจัยระดับเครือข่ายโลกดิจิทัล และปัจจัยระดับสังคมภายนอกโลกดิจิทัล และ 3) การเฝ้าระวังสื่อพนันออนไลน์ของชาวดิจิทัลไทยจะต้องอาศัยการบูรณาการร่วมกันระหว่างบุคคล เครือข่ายทางสังคม และสถาบันทางสังคมที่เกี่ยวข้องในการพัฒนารูปแบบกิจกรรมและแนวทางการป้องกันตนเองจากสื่อการพนันออนไลน์ต่อไป

Article Details

ประเภทบทความ
Articles

เอกสารอ้างอิง

จุลนี เทียนไทย และคณะ. (2563). การสร้างความเข้าใจในคุณลักษณะ พฤติกรรม และทัศนคติในอนาคตของชาวดิจิทัลไทย. กรุงเทพฯ: สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.).

จุลนี เทียนไทย และคณะ. (2563). อัตลักษณ์ วิธีคิด และชีวิต 4.0 ของชาวดิจิทัลไทย: การสังเคราะห์ผลการวิจัยสู่การใช้ประโยชน์เชิงนโยบาย. เชียงใหม่: แผนงานบูรณาการด้านยุทธศาสตร์เป้าหมาย (Spearhead) ด้านสังคมคนไทย 4.0 สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.).

ภัทรพร ทำดี. (2564). ผลกระทบของสื่อสังคมออนไลน์ที่มีต่อประชากรต่างรุ่นในครอบครัวจากมุมมองของประชากรชาวดิจิทัลไทย. วารสารประชากรศาสตร์, 37(2), 1-20.

วสันต์ ปัญญาแก้ว, และคณะ. (2559). ฟุตบอลไทยพรีเมียร์ลีก: ความเป็นชาย วัยรุ่น และวัฒนธรรมบริโภคนิยม. กรุงเทพฯ: ศูนย์ศึกษาปัญหาการพนัน จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

วิทยากร เชียงกูล. (2562). สำรวจ/สรุป องค์ความรู้เรื่องจิตวิทยาของการพนันแบบมีปัญหา. กรุงเทพฯ: ศูนย์ศึกษาปัญหาการพนัน จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ศูนย์ศึกษาปัญหาการพนัน. (2564). สถานการณ์การพนันในสังคมไทย ปี 2564. กรุงเทพฯ: ศูนย์ศึกษาปัญหาการพนัน จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สายชล ปัญญชิต. (2555). สังคมวิทยาการพนัน: จากข้อถกเถียงทางสังคมวิทยาถึงการแก้ไขปัญหาเยาวชนเล่น พนันฟุตบอล. วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 15, 93-104.

Abbitt, M., and et.al. (2018). Conceptual Framework of Harmful Gambling: An International Collaboration. Ontorio: Gambling Research Exchange Ontario (GREO).

Beck, U. (1992). Risk Society: Towards a New Modernity. London: SAGE Publications.

Binde, P., and Romild, U. (2020). Risk of problem gambling among occupational groups: A population and registry study. Nordic Studies on Alcohol and Drugs, 37(3), 262-278.

Khazanie, R. (1996). Statistics in a World of Applications (4th Edition). New York: HarperCollins College Publishers.

Zin, J. O. (2008). Social Theories of Risk and Uncertainty: An Introduction. Victoria: Blackwell Publishing.