มายาคติของโฆษณาอาหารและเครื่องดื่มไม่มีแอลกอฮอล์ ทางเฟซบุ๊กและยูทูบ

บทคัดย่อ

การโฆษณาอาหารและเครื่องดื่มไม่มีแอลกอฮอล์มีผลต่อการบริโภคอาหารของเด็ก การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์เนื้อหาโฆษณาอาหารและเครื่องดื่มไม่มีแอลกอฮอล์ ใช้วิธีการวิจัยเอกสาร คัดเลือกอาหารและเครื่องดื่มไม่มีแอลกอฮอล์ที่มีส่วนแบ่งการตลาด ผลประกอบการ รายได้ และกำไรสูง จำนวน 4 สินค้า ทำการสืบค้นและรวบรวมโฆษณาของ 4 ตราสินค้า จากเฟซบุ๊ก ตั้งแต่เดือนกรกฎาคม-กันยายน พ.ศ.2564 และยูทูบ ตั้งแต่เดือนมกราคม พ.ศ.2562 - กันยายน พ.ศ.2564 จากนั้นวิเคราะห์เนื้อหาโดยใช้กรอบแนวคิดมายาคติ ผลการศึกษาพบว่า มายาคติโฆษณาของ 4 ตราสินค้า จัดกลุ่มออกเป็น 7 ประเภท ได้แก่ (1) การบริโภคสินค้าของผู้มีชื่อเสียงและเป็นที่ชื่นชอบของผู้บริโภค (2) การบริโภคสินค้าในขณะทำกิจกรรมต่าง ๆ (3) (ตัว)เป็นสินค้ามีวัตถุดิบและสารอาหารที่ดีเป็นประโยชน์ต่อร่างกายและความสวยความงาม (4) สินค้าบริโภคได้ทุกเพศทุกวัย รับประทานคู่กับอาหารอื่นได้ และรสชาติเหมือนอาหารจริง (5) การบริโภคสินค้าทำให้เกิดอารมณ์และความรู้สึกที่ดี (6) การบริโภคสินค้าทำให้กล้าบอกความในใจ และ (7) การบริโภคสินค้าสร้างความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างคนสำคัญของผู้บริโภคและผู้บริโภค มายาคติเหล่านี้เป็นการอำพรางข้อเท็จจริงเกี่ยวกับตัวสินค้าซึ่งเป็นอาหารและเครื่องดื่มไม่มีแอลกอฮอล์ที่มีน้ำตาล ไขมัน หรือโซเดียมสูง ดังนั้น หน่วยงานเกี่ยวข้องกับการศึกษาควรนำผลการศึกษานี้ไปจัดทำหลักสูตรหรือคู่มือการเรียนการสอนการรู้เท่าทันสื่อ เพื่อเพิ่มทักษะการรู้เท่าทันสื่อให้แก่เด็กไทยต่อไป