ตลาดทุน แหล่งเงินทุนและรูปแบบการระดมทุนของผู้สร้างภาพยนตร์ ในยุคไทยแลนด์ 4.0

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาแหล่งเงินทุนของผู้สร้างภาพยนตร์ในยุคไทยแลนด์ 4.0 และ 2) เพื่อจัดทำแนวทางการหาตลาดทุน แหล่งทุนและรูปแบบการระดมทุนของผู้สร้างภาพยนตร์ไทยในยุคไทยแลนด์ 4.0 โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ด้วยวิธีการสัมภาษณ์เชิงลึกและการเก็บข้อมูลจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญประเภท 1) ผู้สร้างและผู้ผลิตภาพยนตร์ไทย และ2) บุคคล หน่วยงานหรือองค์กรที่เป็นผู้ให้ทุน หรือมีส่วนเกี่ยวข้องกับนโยบายการให้ทุนในการผลิตภาพยนตร์ไทย การวิจัยเก็บข้อมูลในระหว่างปี 2561-2562 ผลการวิจัย พบว่า ตลาดทุนและแหล่งเงินทุนของผู้สร้างภาพยนตร์ในยุคไทยแลนด์ 4.0 แบ่งออกได้เป็น 2 ประเภทหลักๆ ได้แก่
1. แหล่งเงินทุนของผู้สร้าง ‘ภาพยนตร์กระแสหลัก’ (หนังตลาด) และ 2. แหล่งเงินทุนของผู้สร้าง ‘ภาพยนตร์อิสระ’ (หนังอินดี้) แหล่งเงินทุนของผู้สร้างภาพยนตร์ไทยกระแสหลักมาจากแหล่งทุนสำคัญ 5 ประเภทได้แก่ 1) แหล่งเงินทุนจาก‘นายทุนในระบบสตูดิโอ’ 2) แหล่งเงินทุนจาก‘นายทุนผู้เป็นเจ้าของธุรกิจโรงภาพยนตร์รายสำคัญของประเทศไทย’ 3) แหล่งเงินทุนจาก‘การร่วมทุนกับต่างชาติ’ 4) แหล่งเงินทุนจาก ‘นายทุนอิสระซึ่งเป็นนักธุรกิจและนักการเมืองท้องถิ่น’ 5) แหล่งเงินทุนจาก ‘เจ้าของตราสินค้า’ (แบรนด์) สำหรับแหล่งเงินทุนของผู้สร้างภาพยนตร์อิสระพบว่า มีความหลากหลาย แหล่งเงินทุนสำคัญ ได้แก่ 1) แหล่งเงินทุนส่วนตัว 2) แหล่งเงินทุนจากภาครัฐ 3) แหล่งเงินทุนจากภาคเอกชน 4) แหล่งเงินทุนจากองค์กรอิสระในประเทศไทย และ5) แหล่งเงินทุนจากองค์กรสนับสนุนภาพยนตร์และองค์กรอิสระในต่างประเทศ โดยแต่ละแหล่งเงินทุนมีวิธีการให้ทุนที่แตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับนโยบายของแต่ละแหล่งทุน แนวทางการหาตลาดทุน แหล่งเงินทุนและรูปแบบการระดมทุนสำหรับผู้สร้างภาพยนตร์กระแสหลัก (หนังตลาด) มีรูปแบบใหญ่ๆ อยู่ 2 รูปแบบ คือ 1) นำเสนอโครงการกับนายทุนในระบบสตูดิโอ 2) นายทุนมอบทุนให้สร้างภาพยนตร์ตามนโยบาย สำหรับแนวทางการหาตลาดทุน แหล่งเงินทุนและรูปแบบการระดมทุนสำหรับผู้สร้างภาพยนตร์อิสระ (หนังอินดี้) มีแนวทางสำคัญ 8 รูปแบบได้แก่ 1) การสมัครรับทุนจากประกาศของแหล่งทุนทั่วโลก 2) การขอทุนด้วยการเข้าร่วมแข่งขันในตลาดโครงการหรือ ‘project market’ โดยวิธีการ‘pitching’ 3) การขอทุนจากการนำภาพยนตร์เข้าร่วมฉายในเทศกาลภาพยนตร์ที่มีชื่อเสียง 4) การขอทุนสนับสนุนจากสปอนเซอร์สินค้า 5) การขอทุนสนับสนุนจากภาครัฐ โดยเป็นเงินทุนจากภาษี 6) การขอทุนสนับสนุนจากสถานีโทรทัศน์ 7) การขอทุนสนับสนุนจากกลุ่มเอกชน และเจ้าของธุรกิจรายใหญ่ 8) การขอทุนจากการระดมทุนสาธารณะ (crowdfunding)