การสร้างบัณฑิตวารสารศาสตร์เพื่อตอบสนองตลาดแรงงานในช่วงเปลี่ยนผ่านสู่ดิจิทัล

Main Article Content

อริน เจียจันทร์พงษ์

บทคัดย่อ

บทความวิจัยเรื่อง การสร้างบัณฑิตวารสารศาสตร์เพื่อตอบสนองตลาดแรงงานในช่วงเปลี่ยนผ่านสู่ดิจิทัล มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาว่า ในช่วงเปลี่ยนผ่านสู่ดิจิทัล ตลาดแรงงานต้องการนักวารสารศาสตร์ที่มีคุณลักษณะอย่างไร ใช้แนวคิดวารสารศาสตร์ในยุคดิจิทัล (Digital Journalism) จากการสนทนากลุ่มบัณฑิตซึ่งผ่านการฝึกฝนจากโรงเรียนสอนวารสารศาสตร์ที่ทำงานอยู่ในวงการวิชาชีพ ทั้งสื่อสิ่งพิมพ์ สื่อโทรทัศน์ และสื่อออนไลน์ และสัมภาษณ์เชิงลึกบรรณาธิการซึ่งเป็นผู้ใช้บัณฑิต และผู้เชี่ยวชาญด้านวารสารศาสตร์ที่เป็นผู้บริหารองค์กรสื่อ ระหว่างวันที่ 12 กุมภาพันธ์ - 1 มีนาคม 2563 ผลการศึกษาพบว่า ตลาดแรงงานต้องการนักวารสารศาสตร์ที่มีคุณลักษณะ 3 ด้าน ประกอบด้วย 1) สมรรถนะในการสร้างเนื้อหาที่มีความลุ่มลึก คือ จับประเด็นได้รวดเร็ว คิดวิเคราะห์ได้ รู้ในเรื่องที่จะเล่าอย่างแตกฉาน คิดประเด็นได้แตกต่าง สามารถสืบค้นรวบรวม จัดระบบ และอธิบายข้อมูลได้ สิ่งเหล่านี้เกิดจากการมีความรู้และทักษะทางวารสารศาสตร์ และสหสาขาวิชา 2) ความหลากหลายในการนำเสนอ คือ เขียนลำดับเรื่องออกมาให้เข้าใจได้ง่าย รู้เทคโนโลยีเพื่อเล่าเรื่องได้ทุกรูปแบบ สอดคล้องความต้องการของผู้บริโภค และ 3) คุณภาพการผลิตและเผยแพร่ผลงาน คือ ทำงานได้จริงและทำได้ทันที ปรับตัวให้เข้ามาตรฐานการผลิตชิ้นงานแบบมืออาชีพได้เร็ว และมีความรู้ด้านธุรกิจ การตลาด ทั้งหมดนี้มาคู่กับทัศนคติที่อดทน เปิดกว้าง พร้อมเรียนรู้ และยืดหยุ่น สร้างได้จากการออกแบบการเรียนให้ผู้เรียนกระหายที่จะรู้และอยากหาความรู้เอง การฝึกหนัก การสนับสนุนให้ส่งผลงานเข้าแข่งขัน การมีวิทยากรมาจุดประกาย และวิทยานิพนธ์ที่เน้นแสดงกระบวนการคิดจากการประมวลความรู้และทักษะทั้งหมด 

Article Details

ประเภทบทความ
Articles

เอกสารอ้างอิง

กฤษฏา ศุภวรรธนะกุล. (2555). คนทำสื่อใหม่ถก 'วารสารศาสตร์ตายแล้ว' นักวิชาการชี้หนังสือพิมพ์วูบ-ต้องปรับตัวสู้ สื่อพลเมืองโต-โซเชียลมีเดียชี้นำข่าวสาร. วันที่เข้าถึงข้อมูล 21 เมษายน 2563, แหล่งที่มา https://www.tcijthai.com/news/2012/19/scoop/750

กาญจนา แก้วเทพ. (2555). คู่มือสื่อใหม่ศึกษา. กรุงเทพฯ: ภาพพิมพ์.

จารุกิตติ์ ธีรตาพงศ์. ผู้สื่อข่าว สำนักข่าวไทยพับลิก้าออนไลน์. (16 กุมภาพันธ์ 2563) สัมภาษณ์.

จิรเดช โอภาสพันธ์วงศ์. บรรณาธิการ นิตยสารอะเดย์. (23 กุมภาพันธ์ 2563) สัมภาษณ์.

ชญานิศ จำปีรัตน์. ผู้จัดการด้านเนื้อหา เพจฟิวเจอร์ เทรนด์ ภายใต้บริษัทไลค์ มี. (16 กุมภาพันธ์ 2563) สัมภาษณ์.

ไชยรัตน์ เจริญสินโอฬาร. (2561). วาทกรรมกับอำนาจ. ใน อำนาจไร้พรมแดน ภาษา วาทกรรม ชีวิตประจำวันและโลกที่เปลี่ยนแปลง. กรุงเทพฯ: วิภาษา, 71-137.

ณัชชา เชี่ยวกล. นักออกแบบกราฟิก ฝ่ายประชาสัมพันธ์และการตลาด สำนักพิมพ์มติชน. (16 กุมภาพันธ์ 2563) สัมภาษณ์.

ณัชปกร นามเมือง. (2563). 10 ปี พฤษภา 2553: การเดินทางของความจริงและความยุติธรรม. วันที่เข้าถึงข้อมูล 14 สิงหาคม 2563, แหล่งที่มา https://themomentum.co/justice-10-years-red-shirt-crackdown/

นภพัฒน์จักษ์ อัตตนนท์. บรรณาธิการข่าว เวิร์คพ้อยท์ ออนไลน์. (23 กุมภาพันธ์ 2563) สัมภาษณ์.

ปกป้อง จันวิทย์. (2563). Editor’s Note 2020: ทางรอดของสื่อยุคดิจิทัล “สื่อต้องเป็นสื่อ และกลับคืนสู่มือประชาชน”. วันที่เข้าถึงข้อมูล 28 ตุลาคม 2563, แหล่งที่มา https://www.the101.world/editors-note-2020/

ปณชัย อารีเพิ่มพร. ผู้สร้างสรรค์เนื้อหา เว็บไซต์เดอะสแตนดาร์ด. (16 กุมภาพันธ์ 2563) สัมภาษณ์.

ปาณิส โพธิ์ศรีวังชัย. คอลัมนิสต์และบรรณาธิการสารคดีและบทความ เว็บไซต์ดิวันโอวันดอทเวิลด์. (16 กุมภาพันธ์ 2563) สัมภาษณ์.

ผู้จัดการรายวัน 360 องศา. (2562, 3 ตุลาคม). กสทช.สรุป 5 ปี "ทีวีดิจิทัล" ปิดฉาก 9 ช่อง "เลิกจ้าง" กระทบคนสื่อ-ครอบครัวเกือบ 15,000 คน, 12.

แรนดัล, เดวิด. (2559). คนข่าวฉลาดทำงานศตวรรษ 21 [The Universal Journalist] (สุนันทา แย้มทัพ, ผู้แปล). กรุงเทพฯ: มูลนิธิเพื่อการศึกษาประชาธิปไตยและการพัฒนา (โครงการจัดพิมพ์คบไฟ).

วุฒิพงษ์ วงษ์ชัยวัฒนกุล. เจ้าหน้าที่ยุทธศาสตร์และพัฒนาเนื้อหาข้ามสื่อ สถานีโทรทัศน์ไทยพีบีเอส. (16 กุมภาพันธ์ 2563) สัมภาษณ์.

ศุภาวรรณ คงสุวรรณ์ และภาวรรณ ธนาเลิศสมบูรณ์. (2563). วารสารศาสตร์ต้องรอด. วันที่เข้าถึงข้อมูล 28 เมษายน 2563, แหล่งที่มา https://www.the101.world/journalism-must-survive/

ศูนย์ข้อมูล & ข่าวสืบสวนเพื่อสิทธิพลเมือง (TCIJ). (2559). Ideology & Re-define สื่อทางเลือก. ใน ถอดรื้อมายาคติ เล่ม 2. เชียงใหม่: หจก.วนิดาการพิมพ์, 237-257.

ศูนย์ข้อมูลและข่าวสืบสวนเพื่อสิทธิพลเมือง. (2562). Media Disruption: EP1 ไทม์ไลน์และพฤติกรรมผู้เสพสื่อที่เปลี่ยนไปในระดับโลก. วันที่เข้าถึงข้อมูล 24 เมษายน 2563, แหล่งที่มาhttps://www.tcijthai.com/news/2019/8/

scoop/9281

______________________________. (2562). Media Disruption: EP8 ผลกระทบต่อ 'สิทธิแรงงาน' คนทำงานสื่อ. วันที่เข้าถึงข้อมูล 24 เมษายน 2563, แหล่งที่มา https://www.tcijthai.com/news/2019/18/scoop/9586

สมาคมโฆษณาแห่งประเทศไทย. (2563). ข้อมูลการใช้งบโฆษณาในเมืองไทย. วันที่เข้าถึงข้อมูล 24 เมษายน 2563, แหล่งที่มา http://www.adassothai.com/index.php/main/ad_expenditure

สมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย. (2562). #นิเทศศาสตร์ Never Die รายงานประจำปี 2562. กรุงเทพฯ: สมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย.

อธิชา สุขจิตสำราญ. อดีตผู้สื่อข่าว สถานีโทรทัศน์พีพีทีวี. (16 กุมภาพันธ์ 2563) สัมภาษณ์.

อนันต์ ลือประดิษฐ์. ผู้อำนวยการและบรรณาธิการบริหาร เดอะพีเพิล. (1 มีนาคม 2563) สัมภาษณ์.

อินทร์แก้ว โอภานุเคราะห์กุล. ผู้สื่อข่าว เวิร์คพ้อยท์ ออนไลน์. (16 กุมภาพันธ์ 2563) สัมภาษณ์.

อุบลรัตน์ ศิริยุวศักดิ์. (2544). พื้นที่สาธารณะใหม่ของประชาชน. ใน ข่าวที่ไม่เป็นข่าว. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์เดือนตุลา, 10-17.

ไอโกะ ฮามาซากิ. (2562). สำรวจชั้นหนังสือ เมื่อ 'นิตยสาร-นสพ.' ทยอยปิดตัว 'หนังสือเล่ม' จะรอดไหม?. วันที่เข้าถึงข้อมูล 24 เมษายน 2563, แหล่งที่มา https://www.tcijthai.com/news/2019/4/scoop/9005

Borchardt, Alexandra. (2018). How to be an excellent leader in news [infographic]. Retrieved April 23, 2020, from https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/risj-review/how-be-excellent-leader-news

Bradshaw, Paul. (2011). The Online Journalism Handbook: Skills to survive and thrive in the digital age. England: Ashford Colour Press Ltd.

Clark, R.P. (2014). The Pyramid of Journalism Competence: what journalists need to know. Retrieved April 21, 2020, from https://www.poynter.org/reporting-editing/2014/the-pyramid-of-journalism-competence-what-journalists-need-to-know/?fbclid=IwAR13A0qfCzK3YQPSrnl_RpauT0PL2TTOaE9XccjsEQydcAo67c1Ozii3iqY

Dominick, J.R. (2011). The Dynamics of Mass Communication: Media in Transition. 11th Edition. New York: McGraw-Hill, Chapter 12.

Kovach, Bill and Rosenstiel, Tom. (2007). The Elements of Journalism. New York: Three Rivers Press.

Marshall, Sarah. (2013). BBC News website editor: Five key digital journalism skills. Retrieved April 23, 2020, from https://www.journalism.co.uk/news/five-must-have-skills-if-you-want-to-work-for-the-bbc-news-website/s2/a551681/

University of Wisconsin–Madison. (2020). REPORTING. Retrieved April 23, 2020, from: https://journalism.wisc.edu/undergraduate/reporting/