การเปิดรับสื่อต่างๆ และข้อความสาระสําคัญ “กินร้อน ช้อนกลาง ล้างมือ”กับการปรับพฤติกรรมในการป้องกันโรคติดต่อจากอาหารและน้ำ

Main Article Content

มลินี สมภพเจริญ
นิรันตา ไชยพาน

บทคัดย่อ

โรคติดต่อจากอาหารและน้ํา ได้แก่ โรคอุจจาระร่วงเฉียบพลัน (โรคอาหารเป็นพิษ และโรคอหิวาตกโรค เป็นสาเหตุการคร่าชีวิต ประชาชนได้ตั้งแต่อดีต และเกิดขึ้นได้ตลอดทั้งปี กระทรวงสาธารณสุข พยายามรณรงค์ให้เกิดพฤติกรรมป้องกันโรคนี้ ด้วยการใช้ข้อความสาระ สําคัญว่า “กินร้อน ช้อนกลาง ล้างมือ” มาโดยตลอด สาเหตุของโรคนี้ มาจากเชื้อโรคที่อยู่ในวัตถุดิบที่นํามาปรุงอาหารตัวผู้ปรุงอาหาร ภาชนะ ที่ใส่อาหาร รวมทั้งสภาพแวดล้อมที่ใช้ในปรุงอาหารที่ไม่สะอาด การวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาอิทธิพลของสื่อต่างๆที่มีต่อ ความรู้และพฤติกรรมป้องกันโรคติดต่อจากอาหารและน้ําของประชาชน รวบรวมข้อมูลด้วยแบบสัมภาษณ์สอบถามจากจํานวนกลุ่มตัวอย่าง 416 คนจากประชาชนทั่วประเทศที่มีอายุตั้งแต่ 20 ปีขึ้นไป ผลการวิจัย พบว่าพฤติกรรมการป้องกันโรคติดต่อจากอาหารและน้ําของกลุ่ม ตัวอย่างสัมพันธ์กับการเปิดรับสื่อรณรงค์ที่สํานักสื่อสารความเสี่ยงและ พัฒนาพฤติกรรมสุขภาพ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุขเผยแพร่ ได้แก่ สื่อสติกเกอร์ที่ให้ประชาชนนําไปติดที่ครัว คู่มือบันทึกการ รับประทานอาหาร นอกจากนี้พฤติกรรมในการป้องกันโรคติดต่อจาก อาหารและน้ํายังสัมพันธ์ตัวแปร การเปิดรับสื่อสิ่งพิมพ์ ได้แก่ แผ่นพับ โปสเตอร์ หนังสือพิมพ์ รวมทั้งสื่อบุคคลได้แก่ เจ้าหน้าที่สาธารณสุข (แพทย์ พยาบาล บุคลากรสาธารณสุข) และคนในชุมชน ได้แก่ อสม. อย่างมีนัยสําคัญทางสถิติเมื่อวิเคราะห์ด้วยสถิติสหสัมพันธ์เพียร์สัน ซึ่งสามารถนําสื่อเหล่านี้มาใช้ในการรณรงค์เผยแพร่ ความรู้และเสริมพฤติกรรมที่เฉพาะเจาะจงที่ประชาชนยัง ไม่ตระหนัก เช่น พฤติกรรมการใช้ช้อนกลาง ที่ต้องเน้น และต้องอาศัยบุคคลอื่นร่วมมือในการปรับพฤติกรรมการ ใช้ช้อนกลางไปพร้อมๆกันด้วย เพื่อให้เป็นบรรทัดฐานที่ คนในสังคมร่วมกันยอมรับต่อไป ทั้งนี้เพื่อขจัดโรคติดต่อ จากอาหารและน้ําให้น้อยลง รวมทั้งยังเป็นการยกระดับ คุณภาพชีวิตของประชาชนด้วย

Article Details

ประเภทบทความ
Articles
ประวัติผู้แต่ง

มลินี สมภพเจริญ

ดร.มลินี สมภพเจริญ ภาควิชาสุขศึกษาและพฤติกรรมศาสตร์ คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

นิรันตา ไชยพาน

นิรันตา ไชยพาน นักวิชาสาธารณสุขชํานาญการ สํานักสื่อสารความเสี่ยงและพัฒนาพฤติกรรมสุขภาพ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข

เอกสารอ้างอิง

ภาษาไทย
คาราสุข คําถุนวิไลวงศ์ นิตยา ไทยาภิรมย์ พิมพาภรณ์ กลั่นกลิ่น. (2554). พฤติกรรมการป้องกันโรคอุจจาระร่วงในทารกของมารดาในประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว พยาบาลสาร. 38
มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. (2551). โรคติดต่อและโรคไม่ติดต่อ. หน่วยที่ 1-8 สาขาวิชาวิทยาศาสตร์สุขภาพ. พิมพ์ครั้งที่ 7.
มาลินี วัฒนากูล, วิลาวัณย์ พิเชียรเสถียร, อมรพรรณ วรรณวิไลย, ศิริธร โฆษคุณวุฒิ (2554) ประสิทธิผลของการส่งเสริมการทําความสะอาดมือของบุคลากรพยาบาลหอผู้ป่วยพิเศษ โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ พยาบาลสาร 38 : 1-16.

ภาษาอังกฤษ
Duff SB, Scott EA, Mafilios MS, Todd EC, Krilov LR, Geddes AM, Ackerman SJ. (2003). Cost-effectiveness of a targeted disinfection program in household kitchens to prevent food borne illnesses in the United States Canada, and the United Kingdom. Journal of Food Protection. ; 66(11): 2103-15.
Hoffman E. Richard, Greenblatt, Matyas, Sharp, Esteban, Hodge, and Liang. (2005) Capacity of State and Territorial Health Agencies to Prevent Food borne Illness. Emerging Infectious Disease. 11(1): 11-16.
Kasl SV, & Le Cobb S. (2002). Preventive Health Behavior. Archives of Environmental Health. 2002:12:246-266
Lapinski M K. et al. (2013). Testing the effects of social norms and behavioral privacy on hand washing: A field experiment. Human Communication Research. 39 21-46
Park, H. S., & Smith, S. (2007). Distinctiveness and influence of subjective norms, personal descriptive and injunctive norms, and societal descriptive and injunctive norms on behavioral intent: A case of two behaviors critical to organ donation. Human Communication Research, 33, 194–218.
Rimal, R. N., & Real, K. (2005). How behaviors are influenced by perceived norms: A test of the theory of normative social behavior. Communication Research, 32, 389–414.
World Health Organization(WHO). (2002). The State of World Health: the World Health Reports a Vision for All. Geneva: World Health Organization. เว็บไซต์ http://www.hiso.or.th/hiso/tonkit/tonkits_66.phphttps://sites.google.com/site/fwd2012plus/141 เมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม 2556 https://sites.google.com/site/fwd2012plus/búlogu OjUñ 20 WOYN199 2556.