การสื่อสารเพื่อขับเคลื่อนสังคมสีเขียว ของสํานักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ

บทคัดย่อ

การศึกษาการสื่อสารเพื่อขับเคลื่อนสังคมสีเขียวของสํานักงาน | คณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) ใช้ ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพจากการศึกษาข้อมูลเอกสารต่างๆ ย้อนหลัง 3 ปี (2553-2555)ร่วมกับการสัมภาษณ์แบบเจาะลึก โดยมีกลุ่มเป้าหมาย คือ ตัวแทนจากสํานักประเมินผลและเผยแพร่การพัฒนาสศช. และภาคี การพัฒนาตาม 7 มิติของสังคมสีเขียว ได้แก่ ภาคเกษตร อุตสาหกรรม การท่องเที่ยว การขนส่งและพลังงาน นวัตกรรมสีเขียว นวัตกรรมทาง สังคม และการรับมือภัยพิบัติภายใต้การเติบโตสีเขียว ผลการวิจัยพบว่า 1) การดําเนินการขับเคลื่อน มี 4 ขั้นตอน คือ 1. สศช. สรุปข้อคิดเห็นและจัดทําร่างข้อเสนอจากภาคีการพัฒนา ตาม 7 มิติเสนอคณะรัฐมนตรีให้ความเห็นชอบ 2.สศช. แต่งตั้งคณะกรรมการและคณะทํางานบริหารการพัฒนาสังคม สีเขียวจากความเห็นชอบของคณะรัฐมนตรี 3. หน่วยงาน เจ้าภาพประสานการดําเนินงานกับหน่วยงาน/ภาคีการพัฒนา ได้แก่ คณะกรรมการระดับชาติ กระทรวง และจังหวัด 4. การติดตามและประเมินผล พบว่าการดําเนินการขับเคลื่อน มีการสื่อสารจากล่างขึ้นบน การเผยแพร่ มี 4 ลักษณะ คือ 1. การที่สศช.เผยแพร่ผ่านช่องทางการสื่อสารที่ หลากหลาย 2. เผยแพร่ผ่านสื่อบุคคลซึ่งเป็นผู้บริหาร ไปร่วมระดมความเห็นในสื่อกิจกรรมที่องค์กรอื่นเป็น ผู้จัด 3. เผยแพร่ผ่านสื่อมวลชน 4. เผยแพร่ในรูปแบบ ของการศึกษาวิจัยในภาคปฏิบัติการทั้งที่ดําเนินการเอง และร่วมกับหน่วยงานอื่น

2) เครือข่ายการทํางาน มี 5 ประเภท ซึ่งช่วยให้สศช. สามารถเลือกการทํางานได้ ได้แก่ 1.เครือข่ายระดับนโยบาย (คณะอนุกรรมการขับเคลื่อนแผนพัฒนาฯ ฉบับที่ 11) 2. เครือข่ายภาคีการพัฒนาตาม 7 มิติของสังคมสีเขียว 3. ภาคีเครือข่ายตามแต่ละภาค (ภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคประชาสังคมและภาควิชาการ) 4. เครือข่ายระดับ ภูมิภาค/พื้นที่ จังหวัดและส่วนท้องถิ่น) 5. คณะกรรมการ และคณะทํางานเพื่อการพัฒนาสังคมสีเขียว

3) การสื่อสารของเครือข่ายเพื่อขับเคลื่อนสังคม สีเขียวตาม 7 มิติ เป็นเครือข่ายแบบหลวมๆ ในลักษณะ การขอความร่วมมือจากภาคีการพัฒนาทั้งภาครัฐและ เอกชนที่ได้มีการดําเนินการขับเคลื่อนในแต่ละมิติ (ประเด็น) ไว้อยู่ก่อนแล้ว ซึ่งส่วนใหญ่เป็นองค์กรที่มิใช่ภาครัฐ ซึ่งมีจุดแข็งอยู่ที่มีความสนใจในประเด็นสังคมสีเขียว อยู่แล้ว ส่วนภาครัฐมีจุดแข็งอยู่ที่ความคงทนถาวร ดังนั้นกระบวนการสร้างเครือข่ายจึงเป็นกลยุทธ์การประสาน จุดแข็งของทุกภาคส่วนเข้ามาร่วมกัน ดังนั้น รูปแบบ การสื่อสารภายในเครือข่ายจึงเป็นแบบผสมผสาน ระหว่างการสื่อสารแนวดิ่งของภาครัฐกับแนวราบ หรือการมีส่วนร่วมของภาคอื่นๆที่มิใช่รัฐ

4) ปัจจัยที่ส่งผลต่อกระบวนการสื่อสารในการขับเคลื่อนสังคมสีเขียว คือ ปัจจัยส่งเสริมต่อการขับเคลื่อน ได้แก่ (1) ความตระหนัก (2)ปัจจัยทางด้านองค์กร การมีเจ้าภาพและเป็นผู้นําเครือข่าย (3) การสื่อสาร ปัจจัยที่เป็นอุปสรรคต่อการขับเคลื่อน ได้แก่ (1) ความเข้าใจ และความตระหนัก (2) ปัจจัยทางด้านองค์กร และการขับเคลื่อน ของเครือข่าย (3) เศรษฐกิจ และกฎหมาย