การใช้งานและความเสี่ยงจากการใช้สื่อดิจิทัลของนักเรียนมัธยม
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มุ่งอธิบายการใช้งานและความเสี่ยงจากการใช้สื่อดิจิทัลของนักเรียนมัธยมชั้นปีที่ 1-6 เก็ยข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกและการสำรวจ โดยมีกลุ่มตัวอย่างจำนวน 772 คน จากโรงเรียนในจังหวัดเชียงใหม่ ขอนแก่น ชลบุรี ภูเก็ต กรุงเทพมหานครและปริมณฑล
ผลการวิจัยพบว่า นักเรียนมัธยมครอบครองสื่อดิจิทัลมากกว่าหนึ่งประเภท ได้แก่ โทรศัพท์มือถือแบบสมาร์ทโฟน คอมพิวเตอร์ตั้งโต๊ะ และคอมพิวเตอร์พกพาโดยใช้โทรศัพท์มือถือแบบสมาร์ทโฟน เชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตทันทีหลังตื่นนอน และใช้ตลอดทั้งวันทั้งที่บ้านและโรงเรียน เมื่อกลับจากโรงเรียนจะใช้อินเทอร์เน็ตไปจนถึงก่อนเข้านอน โดยใช้ดูหนัง ฟังเพลง จากเว็บไซต์ยูทูป แอปพลิเคชัน ผ่านโทรศัพท์มือถือ ใช้เฟซบุ๊ก ไลน์ สนทนา และส่งไฟล์งานการบ้านกับเพื่อน เล่นเกมส์ออนไลน์ อินสตาแกรม ใช้ติดตามข่าวสาร ติดตามเพจต่าง ๆ มีบ้างที่สั่งซื้อสินค้า โดยมีช่วงเวลาในการใช้งาน 1-2 ชั่วโมงในแต่ละครั้ง
ผลการสัมภาษณ์พบความเสี่ยงซึ่งนำไปสู่การเข้าถึงเนื้อหาที่ไม่เหมาะสมหรือถูกหลอกลวง คือ 1) การเจอป็อปอัพ (Pop up) ในขณะใช้งานเว็บไซต์ โปรแกรมหรือแอปพลิเคชัน 2) การใช้งานตามลำพัง โดยไม่มีผู้ปกครองควบคุม 3) การพูดคุยกับคนแปลกหน้าบนอินเทอร์เน็ต 4) การแนะนำจากเพื่อน 5) การถูกหลอกล่อจากโปรแกรม ผลการสำรวจในภาพรวมเด็กส่วนใหญ่จะเลือกที่ไม่เข้าไปดูหรืออ่าน แต่มีจำนวนหนึ่งที่ลังเลจะเปิดดูดีหรือไม่ และยังพบว่ามีจำนวนประมาณร้อยละ 4-10 ที่ระบุว่าตนเองมีประสบการณ์ในการเข้าถึงเนื้อหาด้านเพศ เกมส์รุนแรง การพนัน และตนเองเคยแสดงความรุนแรงในการใช้งานสื่อดิจิทัลอยู่ในระดับบ่อยๆ จนถึงทำเป็นประจำ มีจำนวนร้อยละ 23.0 ระบุว่าคุยกับคนแปลกหน้าบ่อยๆ จำนวนร้อยละ 3.0 ระบุว่าคลิกดูภาพหรือคลิปโป๊ที่เพื่อนส่งมาให้หรือแนะนำให้ดูและร้อยละ 1.8 ระบุว่าดูเป็นประจำ
Article Details
เอกสารอ้างอิง
ขนิษฐา จิตแสง. (2557). ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยด้านบุคคลและกลุ่มบุคคลกับทักษะการรู้เท่าทันสื่ออินเทอร์เน็ตของเยาวชนในเขตเทศบาลนครขอนแก่น. อินฟอร์เมชั่น. 21(1), 46-60.
จินดารัตน์ บวรวิหาร. (2548). ความรู้เท่าทันสื่ออินเทอร์เน็ตการประเมินความเสี่ยงและพฤติกรรมการป้องกันตัวเองของนักเรียนชั้นมัธยมปลายในเขตกรุงเทพมหานคร. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต คณะนิเทศศาสตร์. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ฐิตินัน บุญภาพ คอมมอน. (2556). บทบาทของสื่อใหม่ในการสร้างค่านิยมทางสังคมและอัตลักษณ์ของเยาวชนไทยในเขตกรุงเทพมหานคร. รายงานการวิจัย. มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์.
ฑิตยา ปิยภัณฑ์. (2556). ค่านิยมดิจิทัลกับพฤติกรรมด้านการสื่อสารออนไลน์ของเด็กและเยาวชนไทย. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต คณะนิเทศศาสตร์. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ธนิกานต์ มาฆะศิรานนท์. (2545). พฤติกรรมการเสพติดอินเตอร์เน็ตและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเสพติดอินเตอร์เน็ตของผู้ใช้อินเตอร์เน็ตในประเทศไทย. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต คณะนิเทศศาสตร์. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
บุบผา เมฆศรีทองคำ. (ม.ป.ป.). การรู้เท่าทันสื่อ: การก้าวทันบนโลกข่าวสาร. มหาวิทยาลัยกรุงเทพ. สืบค้นเมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2557, http://www.bu.ac.th/knowledgecenter/executive_journal/jan_mar_11/pdf/aw16.pdf
บุปผา เมฆศรีทองคำ และอรรยา สิงห์สงบ. (2552). สภาพการใช้สื่ออินเทอร์เน็ตของเด็กและเยาวชนไทยตามมช่วยการพัฒนาการแห่งวัย. วารสารนิเทศศาสตร์ มสธ. 1(1), 131-149.
รอซีดัต สาแม. (2555). พฤติกรรมการใช้อินเตอร์เน็ตของนักเรียนในโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลาม จังหวัดยะลา. รายงานการวิจัย. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.).
สถาบันรามจิตติ (ม.ป.ป.). Child watch กับสภาวการณ์เด็กและเยาวชนในรอบปี 2554-2555. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2554). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมฉบับที่สิบเอ็ด (๒๕๕๔-๒๕๕๙). สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ, สำนักนายกรัฐมนตรี.
อัจฉรา เอ๊นซ์. (2558). ชีวิตดิจิทัลและกฎการใช้ไอซีทีในครอบครัวของวัยรุ่นในกรุงเทพมหานคร.วารสารนิเทศศาสตร์ปริทัศน์, 18(20), 206-219.
ภาษาอังกฤษ
Brainin, E. & Bar-Lev, S. (2005). The Social Construction of Internet Use among Parents and Teachers and Its relation to Teenagers’ Digital Literacy. Paper presented at the annual meeting of the American Sociological Association, Marriott Hotel, Loews Philadephia Hotel, Philadephia, PA, Aug 12, 2005.
Brent, I. (n.d.). Digital Literacy. Sheffield Hallam University.
Cope, J. & Flanagan, R. (2001). New Media and Information Literacy in the Study of American Politics. Paper presented at the annual meeting of the Northeastern Political Science Association, Crowne Plaza, Philadephia, PA. Nov 17, 2011.
Hashemi, S. & Soltanifar, M. (2001). Analysis of Internet Literacy among Students Compared to their Trainers and Parents in Tehran. International Conference on Social Science and humanity, 5, 367-371.
Hobbs, R. (2010). Digital and Media Literacy: A Plan of Action. Aspen Institute Communications and Society Program.
Hoechsmann, M. & Poyntz, S. R. (2012). Media literacies : a critical introduction. Malden, MA : Wiley-Blackwell.
Lister, M., Dovey, J., Giddings, S., Grant, I. & Kelly, K. (2003). New Media: a Critical Introduction. UK: Routledge.
Livingstone, S. (2004). Media literacy and the challenge of new information and communication technologies. Communication Review, 1(7), 3-14.
Livingstone, S., Bober, M. & Helsper, E. (2005). Internet Literacy among Children and Young people: Findings from ther UK Children Online Project. Retrieved from http://eprints.lse.ac.uk/397/1/UKC-GOonlineLiteracy.pdf
Livingstone, S. Helsper, E. (2005). Balancing opportunities and risks in teenagers’ use of the internet: The role of online skills and the internet self-efficacy. New media & Society. 12(2), 309-329.
Martin, A. & Rader, R. (Eds.)(2003). Information and IT literacy: Enabling Learning in the 21st Century. London: Facet.
McQuail, D. (2005). Mass Communication Theory. 5th edition. UK: Sage.
Myeres, E. M., Erickson, I. & Small, R. V. (2013). Digital literacy and informal learning environments: an introduction, Learning, Media and Technology, 38(4), 355-367.
