บทบาทและศักยภาพของคนพิการทางสายตาที่ถูกนำเสนอผ่านรายการโทรทัศน์ “Blind Date”

บทคัดย่อ

งานวิจัยเชิงคุณภาพนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาแนวทางในการสร้างสรรค์รายการโทรทัศน์ที่ส่งเสริมบทบาทและศักยภาพของคนพิการทางสายตา 2) ศึกษาบทบาทและศักยภาพของคนพิการทางสายตาที่ถูกนำเสนอผ่านเนื้อหารายการโทรทัศน์ Blind Date และ 3) ศึกษาการรับรู้และทัศนคติของผู้ชมทั่วไปและผู้ชมที่พิการทางสายตาที่มีต่อรายการโทรทัศน์ Blind Date โดยมีระเบียบวิธีวิจัยคือการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ผลิตรายการ การวิเคราห์ตัวบทจากเนื้อหารายการโทรทัศน์ Blind Date และ การสนทนากลุ่มผู้ชมทั้ง 2 กลุ่ม

ผลการวิจัยพบว่ารายการโทรทัศน์ Blind Date เป็นรายการเรียลลิตี้กึ่งสารคดีที่นำเสนอเรื่องราวชีวิตของคนพิการทางสายตา (แขกรับเชิญ) ผ่านมุมมองของคนตาดี (พิธีกร) โดยการนัดพบกันเพื่อแลกเปลี่ยน เรียนรู้และทำความเข้าใจซึ่งกันและกัน ซึ่งการคัดเลือดประเด็นที่นำเสนอพิจารณาจากความน่าสนใจในเรื่องราวชีวิตของแขกรับเชิญเป็นหลัก ส่วนพิธีกรคัดเลือกจากผู้ที่มีประสบการณ์ใกล้เคียงกัน โดยบทบาทของคนพิการทางสายตาที่ปรากฏนั้นเป็นบทบาทที่เกิดจากสถานภาพที่ได้รับมาภายหลัง อาจได้มาโดยตำแหน่งหรือการแต่งตั้ง ซึ่งศักยภาพด้านการเรียนรู้และรับรู้ของคนพิการทางสายตาเป็นศักยภาพที่ถูกนำเสนอมากที่สุด นอกจากนี้ยังพบว่า กลุ่มผู้ชมทั้ง 2 กลุ่มมีการรับรู้ มีความเข้าใยจต่อประเด็นเรื่องบทบาทและศักยภาพของคนพิการทางสายตาเป็นอย่างดี ทั้งยังชื่นชอบพิธีกรและแขกรับเชิญที่มีกรอบประสบการณ์ใกล้เคียงกันด้วย ทั้งนี้ผู้เข้าร่วมการสนทนากลุ่มยังต้องการให้ผู้ผลิตรายการนำเทคโนโลยีเสียงบรรยายภาพ (Audio Description) มาใช้เพื่อให้ผู้ชมทุกกลุ่มเข้าถึงได้