แนวโน้มการศึกษาวาทวิทยาในยุคโลกาภิวัตน์: สถานภาพการเรียนการสอนทางวาทวิทยา ในประเทศสหรัฐอเมริกาและประเทศไทย

Main Article Content

ปภัสสรา ชัยวงศ์
เมตตา วิวัฒนานุกูล

บทคัดย่อ

บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของงานวิจัยเรื่อง “แนวโน้มการศึกษาวาทวิทยาในยุคโลกาภิวัตน์”
มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาสถานภาพการเรียนการสอนทางวาทวิทยาในประเทศสหรัฐอเมริกาและประเทศไทย เพื่อนำไปสู่การค้นหาแนวโน้มการศึกษาทางวาทวิทยาในประเทศไทย โดยการศึกษาเอกสารซึ่งรวมถึงเว็บไซต์ การวิเคราะห์เนื้อหา การสัมภาษณ์เชิงลึกนักวิชาการและผู้บริหารหลักสูตรด้านนิเทศศาสตร์และวาทวิทยาทั้งชาวไทยและต่างชาติ  


ผลการวิจัยพบว่า จากภูมิหลังและความเก่าแก่ของการเรียนการสอนทางวาทวิทยาที่แตกต่างกัน ระหว่างมหาวิทยาลัยในประเทศสหรัฐอเมริกา (ซึ่งเป็นประเทศที่มีสถาบันการศึกษาทางวาทวิทยาที่มีชื่อเสียงและมีความเก่าแก่กว่า 100 ปีจำนวนมาก) และในประเทศไทย(ซึ่งมีภาควิชาวาทวิทยาและสื่อสารการแสดง คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเพียงแห่งเดียว และก่อตั้งมาน้อยกว่า 40 ปี)  ทำให้การรับรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับการเรียนการสอนทางวาทวิทยาในประเทศไทยอยู่ในวงจำกัดและไม่แพร่หลายเหมือนในประเทศสหรัฐอเมริกา แม้ผลการวิเคราะห์เอกสารพบว่า  การศึกษาวาทวิทยาในประเทศสหรัฐอเมริกาเองมีการปรับอย่างต่อเนื่องตามการเปลี่ยนแปลงด้านต่างๆ แต่จากวิเคราะห์เนื้อหากลุ่มและรายวิชาที่เปิดสอน พบว่ายังคงเน้นการสื่อสารของมนุษย์และศาสตร์ทางวาทศาสตร์และวาทวิทยาอยู่มาก  สำหรับในประเทศไทยพบว่า การศึกษาทางวาทวิทยาและการเปิดสอนรายวิชาทางวาทวิทยาของคณะนิเทศศาสตร์ในมหาวิทยาลัยต่างๆ มีจำนวนน้อยมาก โดยส่วนใหญ่เน้นการประยุกต์เชิงวิชาชีพมากกว่าความรู้พื้นฐานทางวิชาการที่เป็นแก่นหลักการสื่อสารของมนุษย์

Article Details

ประเภทบทความ
Articles
ประวัติผู้แต่ง

ปภัสสรา ชัยวงศ์, คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ปภัสสรา ชัยวงศ์ (นศ.ด. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2558) ปัจจุบันเป็นอาจารย์ประจำภาควิชาวาทวิทยาและสื่อสารการแสดง คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

เมตตา วิวัฒนานุกูล

เมตตา วิวัฒนานุกูล (M.A. University of Kansas, USA; M.A. Speech Comm. University of Arizona, USA) ขณะทำวิจัย ดำรงตำแหน่งรองศาสตราจารย์ประจำภาควิชาวาทวิทยาและสื่อสารการแสดง คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

เอกสารอ้างอิง

ภาษาไทย
จำนง วิบูลย์ศรี. (2544). รายงานการวิจัยเรื่องแนวโน้มการพัฒนาการเรียนการสอนด้านนิเทศศาสตร์สาขาวาทวิทยาระดับอุดมศึกษาในประเทศไทยในทศวรรษหน้า. กรุงเทพ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
เมตตา วิวัฒนานุกูล, ปภัสสรา ชัยวงศ์, Daradirek Ekachai และ Nittaya Campbell. (2560). รายงานการวิจัยเรื่องแนวโน้มการศึกษาวาทวิทยาในยุคโลกาภิวัตน์. กรุงเทพ: คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อรวรรณ ปิลันธน์โอวาท. (2547). วิวัฒน์วาทวิทยาสมัยใหม่ในประวัติศาสตร์ไทย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อรวรรณ ปิลันธน์โอวาท. (2550). หลักปรัชญาวาทวิทยา. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อรวรรณ ปิลันธน์โอวาท และ ถิรนันท์ อนวัชศิริวงศ์. (2531). รายงานวิจัยเรื่องการเรียนการสอนวาทวิทยาและการประกอบอาชีพ. กรุงเทพฯ: คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อุบลรัตน์ ศิริยุวศักดิ์. (2527). การศึกษาด้านนิเทศศาสตร์ (ระดับอุดมศึกษา) ในประเทศไทย : รายงานผลการวิจัย. กรุงเทพฯ : คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ภาษาอังกฤษ
Brummett, Barry. (1994). Rhetoric in Popular Culture. New York: St. Martin’s Press.
Clavier, David., Clevenger, Theodore., Khair, Susan .E., and Khair, Marwan M. (1979) “Twelve-Year Employment Trends for Speech Communication Graduates” Journal of Communication Education. Vol 28, issue 4,
Cohen, Herman. (1994). The History of Speech Communication: The Emergence of a Discipline: 1941-1945. Annandale, VA: Speech Communication Association.
Craig, Robert T., and Carlone, David A. (1998). “Growth and Transformation of Communication Studies in U.S. Higher Education: Towards Reinterpretation”, Communication Education, 47, 67-81.
Engleberg, Isa N., Emanuel, Richard C., Van Horn, Tasha, and Bodary, David L. (2008).“Communication Education in U.S. Community Colleges” Communication Education. Vol. 53, No. 2, April 2008, 241-265.
Gehrke, Pat J., and Keith, William M. (eds). (2015). A Century of Communication: the Unfinished Conversation. New York: Routledge.
Golden, J. L., Berquist, G. F., & Coleman, W. E. (1997). The rhetoric of western thought. Dubuque, Iowa: Kendal/Hunt.
Gronbeck, Bruce E. (1998). Paradigms of Speech Communication Studies: Looking Back Toward the Future. Boston: Allyn and Bacon.
Keith, William M. (2009). “The Speech Tradition”, In William E. Eadie (ed.) 21st Century Communication: A Reference Handbook. (pp 22-30). Los Angeles: Sage.
King, Sarah S. (ed). (1989). Human Communication as a Field of Study: Selected Contemporary Views. Albany, New York: State University of New York Press.
Leff G. and North J. (1992).“Chapter 10: The Faculty of Arts”, in W. Ruegg (ed.) A History of the University in Europe, Volume I: Universities in the Middle Ages. Cambridge University Press.
Littlejohn, Stephen. (1996). Theories of Human Communication (5thed). Belmont, CA: Wadsworth Publishing Company.
Littlejohn, S., & Foss, K. (2011). Theories of human communication (10th ed.). Long Grove, Ill.: Waveland Press
McBath, James and Jeffrey, Robert C. (1978). “Defining Speech Communication”, Communication Education. 27(3) (September, 1978), p. 181-188.
Morreale, Sherwyn P., Osborn, Michael M., and Pearson, July C. (2000). “Why Communication is Important: A Rationale for the Centrality of the Study of Communication”. Journal of the Association for Communication Administration. 29 (2000), 1-25.
Muir, Janette Kenner. (ed) (2011). Coming to Terms: The Collected Works of Jane Blankenship. Lexington Books.
Packer, Jeremy. (2006). “Rethinking Dependency: New Relations with Transportation and Communication” in Jeremy Packer, and Craig Robertson (eds) . Thinking with James Carey: Essays on Communications, Transportation, History. (pp 79-100) New York: Peter Lang.
Peterson. (2011). The Graduate Programs in the Humanities, Arts, and Social Sciences: Sections 15-27 of 27. Lawrenceville, NJ: Peterson’s Publishing.
Rogers, Everett M. (2001). “The Department of Communication at Michigan State University as a Seed Institution for Communication Study”, Communication Studies, 52:3, 234-248
Wood, Julia T., and Gregg, Richard B. (1995). Toward the 21st Century: the Future of Speech Communication. Cresskill, NJ: Hampton Press.