การผลิตสื่อแบบมีส่วนร่วมเพื่อนำเสนอผลการวิจัยโครงการความร่วมมือ เพื่อแก้ไขปัญหาความยากจนการพัฒนาสังคม และสุขภาวะแบบบูรณาการ กรณีศึกษาพื้นที่จังหวัดชัยนาท

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) นำเสนอและใช้ประโยชน์จากผลงานวิจัยในพื้นที่จังหวัดชัยนาทของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ที่เกี่ยวกับ เรื่องการจัดการปัญหาความยากจน การพัฒนาสังคม และสุขภาวะแบบบูรณาการ ด้วยการผลิตและเผยแพร่สื่อแบบมีส่วนร่วมของคนชัยนาทและนักศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏจันทรเกษม 2) ทราบถึงรูปแบบและระดับการมีส่วนร่วม รวมถึงผลการสื่อสารแบบมีส่วนร่วมในการผลิตและเผยแพร่สื่อ เพื่อจัดการปัญหาความยากจน การพัฒนาสังคม และสุขภาวะแบบบูรณาการ ในจังหวัดชัยนาท ตามผลงานวิจัยในพื้นที่ดังกล่าวของ สกว. และ 3) พัฒนาทักษะการเรียนรู้และปลูกฝังทัศนคติค่านิยมที่ดีต่อการทำวิจัยทางนิเทศศาสตร์และการสื่อสารเพื่อการพัฒนาให้กับคนชัยนาทและนักศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏจันทรเกษมโดยงานวิจัยนี้เป็นรูปแบบของการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (The Participatory Action Research; PAR)

          ผลการวิจัย พบว่า การนำเสนอและใช้ประโยชน์จากผลการวิจัยในพื้นที่จังหวัดชัยนาทของ สกว. ด้วยการผลิตและเผยแพร่สื่อแบบมีส่วนร่วม เพื่อจัดการปัญหาความยากจน การพัฒนาสังคม และสุขภาวะแบบบูรณาการ เป็นรูปแบบการสื่อสารเพื่อการพัฒนาบนพื้นฐานของงานวิจัย โดยยึดหลักการมีส่วนร่วมเป็นแก่นสำคัญ ปรากฏการประยุกต์ใช้หลักการมีส่วนร่วมตั้งแต่กระบวนการเริ่มต้นวางแผน การผลิต และการเผยแพร่สื่อ อีกพบว่า เป็นภาพความร่วมมือที่ดีจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกภาคส่วน ไม่ว่าจะเป็นภาครัฐ ภาคสถาบันการศึกษา และภาคประชาสังคมในพื้นที่ โดยมีสัดส่วนของระดับและรูปแบบของการมีส่วนร่วมที่หลากหลายแตกต่างกัน แต่ทว่า มุ่งผลลัพธ์แห่งการพัฒนาพื้นที่จังหวัดชัยนาทเดียวกัน ด้วยเช่นนี้ ผลจากการสื่อสารแบบมีส่วนร่วมดังกล่าว ได้ผลผลิตเป็นสื่อวิดีทัศน์ รูปแบบของรายการสาระบันเทิง “ป๊าสั่งลุย” จำนวน 5 ตอน ความยาวตอนละ 30 นาทีโดยเนื้อหาแต่ละตอน ประกอบด้วย 5 ประเด็นหลัก ได้แก่ บัญชีครัวเรือน การเสริมสร้างความสุขในครอบครัวและความสุขระหว่างวัย การใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์ของเยาวชน การบริโภคผักปลอดภัยเพื่อสุขภาพอนามัยที่ดี และวิสาหกิจชุมชน การเผยแพร่ใช้สื่อสังคมออนไลน์เป็นช่องทางหลักได้แก่เฟซบุ๊ก (Facebook) ยูทูป (Youtube) และไลน์ (Line)กำหนดผู้รับสารกลุ่มเป้าหมายเป็นเยาวชนคนรุ่นใหม่ นอกจากนี้ ข้อค้นพบจากการวิจัย พบว่ากระบวนการผลิตและเผยแพร่สื่อดังกล่าวเป็นการฝึกปฏิบัติลงพื้นที่วิจัยของนักศึกษาที่เข้าร่วมโครงการฯ ที่ดี ทำให้นักศึกษาเกิดความรู้และความเข้าใจ รวมถึงเกิดทัศนคติที่ดีต่อการทำวิจัยทางนิเทศศาสตร์ขณะที่นักวิจัยในพื้นที่จังหวัดชัยนาท ทั้งผู้นำชุมชน เจ้าหน้าที่ภาครัฐ เกษตรกร และเยาวชนชัยนาท ต่างได้รับโอกาสและการพัฒนาเช่นเดียวกับนักศึกษาที่เข้าร่วมโครงการฯ ยิ่งกว่านั้น ปรากฎว่า ผลผลิตจากการวิจัยถือเป็นการพัฒนาทางวิชาการด้านนิเทศศาสตรพัฒนาการอีกด้วยโดยนำไปสู่เป้าหมายสูงสุด คือ การพัฒนาพื้นที่จังหวัดชัยนาทที่เป็นรูปธรรมชัดเจน