The สถานการณ์ปัญหาและการพัฒนาระบบความรู้นิเทศศาสตร์ วารสารศาสตร์ และการสื่อสารมวลชนในประเทศไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มุ่งทำความเข้าใจระบบความรู้ด้านการสื่อสารในบริบทของการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างของการอุดมศึกษาไทย โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจและวิเคราะห์สถานการณ์ปัญหาและสถานะของระบบบริหารจัดการความรู้ โครงสร้างความรู้ และนิเวศความรู้ด้านนิเทศศาสตร์ วารสารศาสตร์ และการสื่อสารมวลชนในประเทศไทย ควบคู่กับการพัฒนาแนวทางการยกระดับระบบดังกล่าวโดยการมีส่วนร่วมของประชาคมวิชาการ การวิจัยใช้ระเบียบวิธีแบบผสมผสาน ประกอบด้วยการวิเคราะห์เอกสารผลงานวิจัยและวิทยานิพนธ์ด้านนิเทศศาสตร์ และการสนทนากลุ่มกับผู้ให้ข้อมูลจากมหาวิทยาลัย 3 กลุ่ม ได้แก่ มหาวิทยาลัยวิจัย มหาวิทยาลัยราชภัฏ และมหาวิทยาลัยเอกชน ผลการศึกษาพบว่า ระบบความรู้ด้านนิเทศศาสตร์ วารสารศาสตร์ และการสื่อสารมวลชนของประเทศไทยประกอบด้วย 3 มิติหลัก ได้แก่ โครงสร้างความรู้ ระบบนิเวศความรู้ และระบบบริหารจัดการความรู้ โดยโครงสร้างความรู้มีลักษณะเป็นสหวิทยาการและมีความกระจัดกระจาย พร้อมทั้งมีความแตกต่างตามบริบทของสถาบันอุดมศึกษาในด้านผู้ผลิตองค์ความรู้ ทิศทางการวิจัย และแหล่งทุนสนับสนุน ขณะเดียวกัน ระบบนิเวศความรู้ยังขาดการเชื่อมโยงอย่างเป็นระบบ และระบบบริหารจัดการความรู้มีข้อจำกัดด้านกลไกสนับสนุนและการเข้าถึงทรัพยากร นอกจากนี้ ยังพบว่าการเผยแพร่ผลงานส่วนใหญ่อยู่ในระดับประเทศ ขณะที่ผลงานในระดับนานาชาติยังมีสัดส่วนต่ำ ข้อเสนอเชิงนโยบายมุ่งเน้นการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านความรู้ระดับชาติ การปรับกลไกแหล่งทุนให้สอดคล้องกับศาสตร์การสื่อสาร การพัฒนาระบบสนับสนุนการวิจัย และการเสริมสร้างความเข้มแข็งของนิเทศศาสตร์ในฐานะวิทยวินัย เพื่อยกระดับระบบความรู้ด้านการสื่อสารของประเทศไทยให้มีความเข้มแข็งและยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา. (ม.ป.ป.). สถาบันอุดมศึกษา. http://www.mua.go.th/university-2.html
Chan, C.-h., & Grill, C. (2020). The Highs in Communication Research: Research Topics with High Supply, High Popularity, and High Prestige in High-Impact Journals. Communication Research, 49(5), 599-626.
Corner, J. (2019). Origins and transformations: Histories of communication study. Media, Culture & Society, 41(5). 727-737.
Craig, R. T. (1999). Communication theory as a field. Communication Theory, 9(2), 119–161.
Fuchs, C. (2017). From digital positivism and administrative big data analytics towards critical digital and social media research!. European Journal of Communication, 32(1), 37-49.
Fuchs, C., & Qiu, J. L. (2018). Ferments in the Field: Introductory Reflections on the Past, Present and Future of Communication Studies. Journal of Communication, 68(2), 219-232.
Giddens, A. (1984). The constitution of society: Outline of the theory of structuration. Cambridge: Polity Press
Günther, E., & Domahidi, E. (2017). What Communication Scholars Write About: An Analysis of 80 Years of Research in High-Impact Journals. International Journal of Communication, 11(2017), 3051–3071.
Kane, O. (2016). Communication studies, disciplination and the ontological stakes of interdisciplinarity: A critical review. Communication & Society, 29(3), 87–102.
Leydesdorff, L., & Probst, C. (2009). The delineation of an interdisciplinary specialty in terms of a journal set: The case of communication studies. Journal of the American Society for Information Science and Technology, 60(8), 1709–1718.
Mosco, V. (2015). The political economy of communication: A living tradition. In L. A. Albornoz (Ed.), Power, media, culture: A critical view from the political economy of communication (pp. 35–57). Palgrave Macmillan.
Park, H. W., & Leydesdorff, L. (2009). Knowledge linkage structures in communication studies using citation analysis among communication journals. Scientometrics, 81(1), 157–175.
