การรู้เท่าทันและการตอบสนองสื่ออินโฟกราฟิกของกลุ่มเจเนอเรชั่นวาย

Main Article Content

ณัฐวิกา สุขภิรมย์เกษม
บุหงา ชัยสุวรรณ

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่องนี้มีจุดประสงค์เพื่อศึกษาพฤติกรรมการการรู้เท่าทันและการตอบสนองต่อสื่ออินโฟกราฟิกในกลุ่มเจนเนอเรชั่นวาย ใช้รูปแบบการวิจัยเชิงปริมาณ โดยใช้แบบสอบถามเป็นเครื่องมือ สำรวจผ่านระบบออนไลน์ และเลือกเฉพาะผู้ที่กรอกแบบสอบถามที่เคยพบเห็นอินโฟกราฟิก จำนวน 400 ตัวอย่าง เพื่อนำมาศึกษาโดยใช้สถิติ t-test และการวิเคราะห์แปรปรวนทางเดียว One Way ANOVA และ Pearson Correlation ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างมากกว่าครึ่งหนึ่งเป็นเพศหญิง ที่มีอายุระหว่าง 26-30 ปี โดยส่วนใหญ่จบการศึกษาในระดับปริญญาตรี และมีอาชีพเป็นพนักงานบริษัทเอกชน รองลงมาเป็นนักเรียน นักศึกษา และมีรายได้เฉลี่ยต่อเดือน 15,001-30,000 บาท และรองลงมา 30,001–45,000 บาท ตามลำดับ โดยกลุ่มตัวอย่างใช้มีการใช้สื่อออนไลน์ทุกวัน ส่วนใหญ่มีประสบการณ์ใช้สื่อออนไลน์มากกว่า 10 ปี ซึ่งผ่านการใช้อุปกรณ์อย่างน้อย 2 ชิ้น คือโทรศัพท์มือถือ และคอมพิวเตอร์ โดยเข้าถึงสื่อออนไลน์อย่าง Search Engine มากที่สุด และใช้อย่างน้อย 5-6 สื่อขึ้นไป ซึ่งสื่อที่ใช้รองลงมาคือ Chat Application และมีการเข้าถึงอินเทอร์เน็ตแบบกระจายตัว แต่ส่วนมากจะกระจุกตัวอยู่ในช่วงเวลาค่ำ ตั้งแต่ 18.01–21.00 น. และรองลงมาเป็นช่วงเวลาตั้งแต่ 21.01–24.00 น. การทดสอบสมมติฐาน พบว่า ตัวแปรด้านประชากรของผู้รับสารกลุ่มเจเนอเรชั่นวายที่แตกต่างมีผลต่อรู้เท่าทันอินโฟกราฟิกที่แตกต่างกัน ยกเว้นตัวแปรด้านเพศ โดยภาพรวมของระดับพฤติกรรมการรู้เท่าทันสื่ออินโฟกราฟิกอยู่ในระดับมาก ทั้งนี้ กลุ่มตัวอย่างรู้ว่าการนำเสนอเนื้อหาสารเป็นการเลือกผ่านมุมมองของผู้ผลิต รองลงมาคือ กลุ่มตัวอย่างรู้ถึงผลกระทบและความเสี่ยงในการสื่อสารผ่านสื่อออนไลน์ และกลุ่มตัวอย่างคิดว่าอินโฟกราฟิกเป็นตัวดึงดูดความสนใจในการอ่านเนื้อหา นอกจากนี้ พบว่าตัวแปรด้านประชากรของผู้รับสารกลุ่มเจเนอเรชั่นวาย ที่แตกต่างกันมีผลต่อการตอบสนองต่ออินโฟกราฟิกที่แตกต่างกัน ยกเว้นตัวแปรด้านระดับการศึกษา โดยภาพรวมของระดับพฤติกรรมการตอบสนองสื่ออินโฟกราฟิกอยู่ในระดับปานกลาง ทั้งนี้เมื่อกลุ่มตัวอย่างพบอินโฟกราฟิกที่มีเนื้อหาที่ชอบหรือสนใจจะกดไลก์ผ่านหน้าเฟซบุ๊ก รองลงมาคือ เมื่อกลุ่มตัวอย่างพบอินโฟกราฟิกที่มีเนื้อหาที่ไม่ชอบจะไม่คลิกเข้าไปดูรายละเอียด และเมื่อกลุ่มตัวอย่างพบอินโฟ-กราฟิกที่มีเนื้อหาที่ชอบหรือสนใจ จะกดแชร์ผ่านเฟซบุ๊ก ตามลำดับ ส่วนสมมติฐานสุดท้าย พบว่า การรู้เท่าทันต่อสื่ออินโฟกราฟิกมีความสัมพันธ์ต่อการตอบสนองต่อสื่ออินโฟกราฟิกของผู้รับสารกลุ่มเจเนอเรชั่นวาย ในระดับปานกลางและมีลักษณะความสัมพันธ์เป็นไปในทิศทางเดียวกัน

Article Details

ประเภทบทความ
Articles

เอกสารอ้างอิง

จินดารัตน์ บวรบริหาร. (2548). ความรู้เท่าทันสื่ออินเทอร์เน็ต การประเมินความเสี่ยงและพฤติกรรมการป้องกันตัวเองของนักเรียนชั้นมัธยมปลายในเขตกรุงเทพมหานคร. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ณัฏฐาวรัต จีรรีชต์. (2558). พฤติกรรมการใช้เครือข่ายสังคมออนไลน์ของผู้บริโภควัยทำงานในเขตห้วยขวางกรุงเทพมหานคร. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์.

นุชจรินทร์ ชอบดำรงธรรม. (2554). อิทธิพลของสื่อโฆษณาในเครือข่ายสังคมออนไลน์ที่มีผลต่อกระบวนการตอบสนองของผู้บริโภค. วารสารศรีนครินทรวิโรฒวิจัยและพัฒนา (สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 3(6), 12-26.

เพ็ญพักตร์ เตียวสมบูรณ์กิจ และณรงค์ ขำวิจิตร์. (2559). ความรู้เท่าทันสื่อของผู้ใช้สื่อโทรทัศน์ไทยภายใต้ภูมิทัศน์สื่อโทรทัศน์ที่เปลี่ยนไป. วารสารการประชาสัมพันธ์และการโฆษณา, 9(1), 99-103.

ยุบล เบ็ญจรงค์กิจ. (2542). การวิเคราะห์ผู้รับสาร. กรุงเทพมหานคร: คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

รสสุคนธ์ สกุลเมตตา. (2558). การรับรู้และการตอบสนองการสื่อสารการตลาดผ่านไลน์ออฟฟิเชียลแอคเคานต์ของเครือข่ายโทรศัพท์มือถือ. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.

วิภาดา พิทยาวิรุฬห์. (2557). สื่อดิจิทัลที่มีอิทธิพลต่อการตอบสนองของผู้บริโภคในการเข้าถึงข้อมูลทางการตลาด. วารสารบริหารธุรกิจศรีนครินทรวิโรฒ, 5(1), 80-96.

สุภารัตน์ แก้วสุทธิ. (2553). พฤติกรรมการรู้เท่าทันการใช้งานอินเทอร์เน็ต และการป้องกันตัวเองจากการละเมิดสิทธิส่วนบุคคล. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

เอมิกา เหมมินทร์. (2556). พฤติกรรมการใช้และความคิดเห็นเกี่ยวกับผลที่ได้จากการใช้เครือข่ายสังคมออนไลน์ (Social Media) ของประชาชนในเขตกรุงเทพมหานคร. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.

DeFleur, M. L., & Ball-Rokeach, S. L. (1996). Theories of mass communication. London: Longman.

UNESCO. (2013). UNESCO global mil assessment framework. Retrieved April 15, 2018, from http://www.unesco.org/new/en/communication-and-information/media-development/media-literacy/unesco-global-mil-assessment-framework/