การมีส่วนร่วมของประชาชนด้านความมั่นคงแห่งชาติ: กรณีศึกษาความมั่นคงชายแดนไทย-กัมพูชาและภัยคุกคามข้ามชาติ

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ปัญหาความมั่นคงตามแนวชายแดนไทย-กัมพูชา และสังเคราะห์แนวทางการบูรณาการการมีส่วนร่วมของประชาชนในการรักษาความมั่นคงแห่งชาติ โดยมุ่งเน้นการเปลี่ยนผ่านจากแนวคิดความมั่นคงแบบดั้งเดิมไปสู่กรอบแนวคิดความมั่นคงแบบองค์รวมที่เน้นมนุษย์เป็นศูนย์กลาง ใช้การวิจัยเอกสาร ผลการวิเคราะห์ปัญหาความมั่นคงบริเวณชายแดนไทย-กัมพูชาพบว่ามีความซับซ้อนและมีหลายมิติ เป็นการทับซ้อนกันระหว่างปัญหาด้านอธิปไตยเหนือดินแดน เช่น ข้อพิพาทปราสาทพระวิหาร และภัยคุกคามรูปแบบใหม่ที่ทวีความรุนแรงขึ้น อาทิ เครือข่ายยาเสพติดและการค้ามนุษย์ ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อความมั่นคงของมนุษย์และเสถียรภาพทางเศรษฐกิจในระดับท้องถิ่น จากการประยุกต์ใช้ทฤษฎีบันไดการมีส่วนร่วมของประชาชน ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่าการมีส่วนร่วมที่มีประสิทธิผลจำเป็นต้องยกระดับบทบาทของประชาชนจากเพียง "ผู้รับทราบข้อมูล" ไปสู่การเป็น “หุ้นส่วน” ที่มีส่วนร่วมอย่างแข็งขันในกระบวนการเฝ้าระวัง การร่วมวางแผน และการร่วมแก้ไขปัญหา ข้อเสนอแนะเชิงกลยุทธ์ ได้แก่ การจัดตั้งเวทีเสวนาความมั่นคงชายแดนอย่างเป็นทางการ การเพิ่มประสิทธิภาพการกระจายข้อมูลข่าวสารเชิงรุก การเสริมสร้างขีดความสามารถของชุมชน และการส่งเสริมความร่วมมือระหว่างประชาชนข้ามพรมแดน การดำเนินการตามแนวทางดังกล่าวจะช่วยเสริมสร้างความเข้มแข็งให้กับชุมชนชายแดน
และก่อให้เกิดความมั่นคงแห่งชาติที่ยั่งยืนในทุกมิติ