การพัฒนากรอบการจัดการของเสียจากอุตสาหกรรมเกษตร เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มอย่างยั่งยืนในภาคเหนือตอนล่าง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันและรูปแบบการจัดการของเสียจากอุตสาหกรรมเกษตรในภาคเหนือตอนล่าง วิเคราะห์ปัจจัยเชิงการจัดการอุตสาหกรรมที่มีอิทธิพลต่อการสร้างมูลค่าเพิ่มจากของเสีย และพัฒนากรอบการจัดการของเสียเชิงบูรณาการที่สนับสนุน
การพัฒนาอย่างยั่งยืน การศึกษานี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี โดยเก็บรวบรวมข้อมูลเชิงปริมาณจากผู้ประกอบการอุตสาหกรรมเกษตรจำนวน 420 ราย ผ่านแบบสอบถามที่มีโครงสร้าง และข้อมูลเชิงคุณภาพจากการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้เชี่ยวชาญด้านการจัดการอุตสาหกรรมและการพัฒนาที่ยั่งยืนจำนวน 7 คน ภาคอุตสาหกรรม 3 คน ภาครัฐ 2 คน และนักวิชาการ 2 คน นำมาวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการสร้างแบบจำลองสมการโครงสร้าง (Structural Equation Modeling: SEM) ผลการวิจัยพบว่า ประสิทธิภาพการจัดการของเสียมีอิทธิพลโดยตรงต่อการสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจขององค์กรอย่างมีนัยสำคัญ (β = 0.72) โดยช่วยลดต้นทุน เพิ่มรายได้ และส่งเสริมการพัฒนาผลิตภัณฑ์จากของเสีย นอกจากนี้ การสร้างมูลค่าเพิ่มยังมีอิทธิพลเชิงบวกต่อความยั่งยืนขององค์กรในมิติด้านเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม (β = 0.59; R² = 0.68) สะท้อนว่าการบูรณาการการจัดการของเสียกับแนวทางการจัดการอุตสาหกรรมสมัยใหม่เป็นกลไกสำคัญในการยกระดับประสิทธิภาพ การสร้างมูลค่าเพิ่ม และความยั่งยืนขององค์กรในภาคอุตสาหกรรมเกษตรผลการวิจัยสะท้อนให้เห็นว่าองค์กรที่สามารถเปลี่ยนของเสียให้เป็นทรัพยากรที่มีคุณค่า จะมีเสถียรภาพทางธุรกิจสูงขึ้น
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความในวารสารศิลปการจัดการ ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ ยินยอมว่าบทความเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารศิลปการจัดการ
เอกสารอ้างอิง
Deming, W. E. (1986). Out of the crisis. MIT Press.
Department of Industrial Works. (2025). Industrial waste situation reports in Thailand. Ministry of Industry.
Elkington, J. (1997). Cannibals with forks: The triple bottom line of 21st century business. Capstone.
Geissdoerfer, M., Savaget, P., Bocken, N. M. P., & Hultink, E. J. (2017). The circular economy: A new sustainability paradigm. Journal of Cleaner Production, 143, 757–768. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2016.12.048
International Organization for Standardization (ISO). (2015a). ISO 9001:2015 quality management systems. https://www.iso.org/standard/62085.html
International Organization for Standardization (ISO). (2015b). ISO 14001:2015 environmental management systems. https://www.iso.org/standard/60857.html
Kamble, S. S., Gunasekaran, A., & Gawankar, S. A. (2018). Sustainable Industry 4.0 framework: A systematic literature review identifying the current trends and future perspectives. Process Safety and Environmental Protection, 117, 408-425. DOI: 10.1016/j.psep.2018.05.009
Kirchherr, J., Reike, D., & Hekkert, M. (2017). Conceptualizing the circular economy: An analysis of 114 definitions. Resources, Conservation and Recycling, 127, 221-232. https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2017.09.005
Likert, R. (1932). A technique for measurement of attitudes. Archives of Psychology, 140, 5-55.
MacArthur, E. (2013). Towards the circular economy. Journal of industrial ecology, 2(1), 23-44.
National Statistical Office. (2025). Types of waste in the agro-industrial sector in the lower northern region, 2021-2025. http://www.nso.go.th
Nikolopoulou, K. (2023, June 22). What is purposive sampling? Definition & examples. Scribbr. https://www.scribbr.com/methodology/purposive-sampling/
Phitsanulok Provincial Industry Office. (2022). Industrial development action plan for the lower northern province cluster 1 (2023-2027). Ministry of Industry.
Porter, M. E., & van der Linde, C. (1995). Toward a new conception of the environment–competitiveness relationship. Journal of Economic Perspectives, 9(4), 97-118. http://dx.doi.org/10.1257/jep.9.4.97
Rowe, G., & Wright, G. (1999). The Delphi technique as a forecasting tool: Issues and analysis. International Journal of Forecasting, 15(4), 353-375. DOI: 10.1016/S0169-2070(99)00018-7
Singh, J., & Ordoñez, I. (2016). Resource recovery from post-consumer waste: Important lessons for the circular economy. Journal of Cleaner Production, 134, 342-353. DOI: 10.1016/j.jclepro.2015.12.020
Sony, M., & Naik, S. (2020). Industry 4.0 integration with socio-technical systems theory: A systematic review and proposed theoretical model. Technology in Society, 61, 101248. https://doi.org/10.1016/j.techsoc.2020.101248
Sterman, J. D. (2000). Business dynamics: Systems thinking and modeling for a complex world. McGraw-Hill.
Womack, J. P., & Jones, D. T. (2003). Lean thinking. Free Press.
Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis (3rd ed.). Harper & Row.
Zhu, Q., & Sarkis, J. (2004) Relationships between operational practices and performance among early adopters of green supply chain management practices in Chinese manufacturing enterprises. Journal of Operations Management, 22, 265-289. http://dx.doi.org/10.1016/j.jom.2004.01.005
