การพัฒนาแนวทางสู่แผนปฏิบัติการจัดการมลพิษและความมั่นคง ทางอาหารสำหรับชุมชนสีเขียว กรณีศึกษาชุมชนรอบวัดพระยาสุเรนทร์ เขตคลองสามวา กรุงเทพมหานคร
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาบริบทเชิงกายภาพการจัดการมลพิษชุมชน 2) ศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศละแวกย่าน และ 3) ศึกษารูปแบบหลักประกันความมั่นคงทางอาหาร เป็นการวิจัยปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ การสำรวจภาคสนาม การจำแนกข้อมูลด้วยภูมิสารสนเทศ แบบสัมภาษณ์เชิงลึก กลุ่มตัวอย่างประชากรเป้าหมาย ได้แก่ เจ้าอาวาส ปราชญ์ชุมชน ผู้นำชุมชน กรรมการชุมชน กลุ่มแม่บ้าน กลุ่มพ่อบ้าน กลุ่มผู้สูงวัย 11 คน และสมาชิกจากครัวเรือนอาสาสมัคร 20 คน รวม 31 ราย ผลการศึกษา พบว่า 1) การจัดการมลพิษชุมชน ยังมีปัญหาขยะเปียกเหลือทิ้ง จึงใช้การอบรมพัฒนาทักษะการจัดทำและใช้งานถังหมักขยะเปียกแก่ 10 ครัวเรือน 2) ชุมชนมีสัดส่วนเนื้อเมืองต่อพื้นที่โล่ง เท่ากับ 60:40 และพบ 2 ปัจจัยหลักที่ตอบสนองการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ได้แก่ ปัจจัยด้านการกลายเป็นเมือง และ ปัจจัยด้านภูมิทัศน์วัฒนธรรม ซึ่งควรปรับกระบวนทัศน์การพัฒนาเป็น ‘ชุมชนชานเมืองที่ยั่งยืน’ ผ่าน ‘ผังเขตฟื้นฟูและส่งเสริมละแวกย่านอยู่เย็น’ 3) รูปแบบหลักประกันความมั่นคงทางอาหาร ใช้การอบรมการทำสวนผักคนเมือง ใน 10 ครัวเรือนอาสาสมัคร ได้รูปแบบการทำสวนผัก 14 รูปแบบ การประมงพื้นบ้าน 3 รูปแบบ และผลการจัดทำแผนปฏิบัติการ “แผนพัฒนาชุมชนเข้มแข็ง” จำนวน 3 ยุทธศาสตร์ 31 แนวคิดริเริ่มพร้อมงบประมาณ 22 ล้านบาท เพื่อบูรณาการกับ 36 ภาคี ภาคีเกี่ยวข้องต้องปรับทิศทางยุทธศาสตร์การพัฒนาด้วยแนวคิดใหม่ในการจัดการความเสี่ยง ควรขยายผลการวิจัยสู่ชุมชนชานเมืองรอบภาคมหานครเพื่อจำกัดการพัฒนาภายใต้ขอบเขตผังแนวกันชนของภาคมหานคร เพื่อบรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนร่วมกัน
Article Details

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความในวารสารศิลปการจัดการ ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ ยินยอมว่าบทความเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารศิลปการจัดการ
References
Almeida, C.R., Teodoro, A.C., & Gonçalves, A. (2021). Study of the Urban Heat Island (UHI) Using Remote Sensing Data/Techniques: A Systematic Review, Environments, 8(10), 105. https://doi.org/10.3390/environments8100105
Chen, L., & Ng, E. (2012). Outdoor thermal comfort and outdoor activities: A review of research in the past decade. Cities, 29(2), 118-125. https://doi.org/10.1016/j.cities.2011.08.006
Chimmakun, A., Tanomsridejchai, C., & Wiruchnipawan, W. (2018). Problems and administrative development guidelines of organic agriculture occupational promotion for farmers of local administrative organizations in Prachinburi province. Phranakhon Rajabhat Research Journal (Humanities and Social Science), 13(1), 354-368. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/PNRU_JHSS/article/view/96759
Clavin, A. (2021). Mapping Green Dublin: Co-Creating a Greener Future with Local Communities. Urban Planning: Open Access Journal, 6(4). https://doi.org/10.17645/up.v6i4.4533
Creswell, J.W. (2003). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (2nd ed.). Sage.
Eshtaftaki, M.G. (2012). Eco-Village and Climatic Design. International Journal of Architecture and Urban Development, 2(4).
FAO, IFAD, UNICEF, WFP & WHO. (2017). The State of Food Security and Nutrition in the World 2017. Building resilience for peace and food security. Rome, FAO.
Feenstra, R.C., Lipsey, R.E., & Bowen, H.P. (1997). World Trade Flows, 1970-1992, with Production and Tariff Data. SSRN. https://ssrn.com/abstract=225692
Giedych, R. (2013). Urban agriculture: Structure, functions, future challenges. Global Landscapes Forum. Warsaw, Poland.
Greene, J.C., Caracelli, V.J., & Graham, W.F. (1989). Toward a conceptual framework for mixed–method evaluation designs. Educ. Eval. Policy Anal., 11, 255–274.
Holmgren, D. (2007). Permaculture: Principles & Pathways Beyond Sustainability. Holmgren Design Services.
Hui, S.C.M. (2011). Green roof urban farming for buildings in High-Density Urban Cities. In Invited paper for the Hainan China World Green Roof Conference 2011, 18-21 March 2011. Hainan (Haikuo, Boao and Sanya), China.
Johansson, E., Thorsson, S., Emmanuel, R., & Krüger, E. (2014). Instruments and methods in outdoor thermal comfort studies–The need for standardization. Urban Climate, 10(2), 346-366.
Lanarc-Golder, H.B. (2013). The urban farming guidebook: planning for the business of growing food in BC's towns and cities. Eco Design Resource Society.
Lehmann, S., & Mainguy, G. (2010). Green Urbanism: Formulating a Series of Holistic Principles. Open Edition Journals, 3(2). https://journals.openedition.org/sapiens/1057
Lydecker, M., & Drechsel, P. (2010). Urban agriculture and sanitation services in Accra, Ghana: The overlooked contribution. Routledge.
Lyson, T.A., Gillespie, G.W. Jr., & Hilchey, D. (1995). Farmers' markets and the local community: Bridging the formal and informal economy. American Journal of Alternative Agriculture, 10(3), 108-113. DOI:10.1017/S0889189300006251
Kumar, R. (2012). Five reasons why urban farming is the most important movement of our time. http://magazine.good.is/articles/five-reasons-why-urban-farming-is-the-mostimportant-movement-of-our-time
McGill, A.E.J. (2009). The potential effects of demands for natural and safe foods on global food security. Trends in Food Science & Technology, 20(9), 402-406.
Orsini, F., Kahane, R., Nono-Womdim, R., & Gianquinto, G. (2013). “Urban agriculture in the developing world”: a review. Journal of Cotton Research, 33(9), 695–720.
Pollution Control Department. (2018). Report on the situation of community solid waste disposal sites in Thailand Year 2018, Environment and Pollution Control Department Office 1-16, Provincial Office of Natural Resources and Environment 76 Provinces.
Punch, K.F. (2003). Survey research: the basics. Sage.
Punch, K.F. (2005). Transformations Process: quantitative and qualitative approaches (2nd ed.). Sage.
Rich, S.C. (2012). Common Good City Farm. Abrams.
Roseland, M., & Spiliotopoulou, M. (2016). Converging Urban Agendas: Toward Healthy and Sustainable Communities. Social Sciences Journal, 5(3). https://doi.org/10.3390/socsci5030028
Scott, W.R. (2015). Financial Accounting Theory (2nd ed.). Prentice Hall.
Sharp, J., Imerman, E., & Peters, G. (2002). Community Supported Agriculture (CSA): Building Community Among Farmers and Non-Farmers. The Journal of Extension, 40(3). https://tigerprints.clemson.edu/joe/vol40/iss3/6
Sherry, J. (2019). The impact of community sustainability: A life cycle assessment of three ecovillages, Journal of Cleaner Production, 237, 117830.
Smith, D.L. (2005). Urban and peri-urban agriculture as a public policy issue. Workshop on Policy Prospects for Urban and Peri-Urban Agriculture in Kenya. Nairobi, Kenya.
Srivanit, M., & Auttarat, S. (2015). Thermal Comfort Conditions of Urban Spaces in a Hot-Humid Climate of Chiang Mai City, Thailand. In 9th International Conference on Urban Climate The Centre de Congrès Pierre Baudis in Toulouse.
Stern, N. (2007). Climate. Stern Review: The Economics of Climate Change. New England Journal of Public Policy, 21(2). https://scholarworks.umb.edu/nejpp/vol21/iss2/4
Taguchi, M., & Santini, G. (2019). Urban agriculture in the Global North & South: A perspective from FAO. The Journal of Field Actions, Special(20), 12-17.
Thoreau, C. (2010). Defining urban farming. Vancouver Urban Micro. http://cmthoreau.wordpress.com/2010/10/15/definingurban-farming/
Trochim, W.M. (2002). The research methods knowledge base (2nd ed.). http://trochim.human.cornell.edu/kb/index.htm.
Trutko, A. (2014). Perceived Outcomes of a Community-based Urban Agriculture and Nutrition Education Program: A Case Study of Common Good City Farm’s Green Tomorrows Program in Washington, D.C. Virginia Tech. http://hdl.handle.net/10919/51526
United Nations. (2014). World Urbanization Prospects 2014 Revision United Nations Population Division.
Wackernagel, M., & Rees, W. (1996). Our ecological footprint: reducing human impact on the earth. New Society Publishers.
Watson, M. (2014). What is an urban farm? About Food. http://localfoods.about.com/od/localfoodsglossary/g/What-Is-An-Urban-Farm.htm
Yaimuang, S. (2012). Community-level Food Security Indicators. Bio Thai Foundation, ThaiHealth Promotion Foundation.
Yusoff, N.H. (2017). Roles of community towards urban farming activities. Planning Malaysia, 14(1), 271-278. DOI:10.21837/pmjournal.v15.i6.243