คำศัพท์เกี่ยวกับ ‘ช้าง’ ในภาษาและวัฒนธรรมไทย

Main Article Content

วิชุดา พรายยงค์

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ​1) เพื่อศึกษา​รวบรวมคำศัพท์เกี่ยวกับ ‘ช้าง’ ในพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน​ พ.ศ. 2554 2) เพื่อศึกษา​รวบรวมคำศัพท์​เกี่ยวกับ‘ช้าง’​ ในสารานุกรมไทย และ 3) เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ทางภาษา​และวัฒนธรรม​ไทย จากคำศัพท์เกี่ยวกับ ‘ช้าง’ ผลการวิจัยพบว่า มีคำศัพท์เกี่ยวกับ ‘ช้าง’ จำนวน 183 คำ แบ่งเป็นหมวดคำศัพท์ 9 หมวดคำศัพท์ ตามลำดับดังนี้ 1) คำศัพท์ที่มีความหมายว่าช้าง (คำไวพจน์) 33 คำ 2) คำศัพท์เกี่ยวกับประเภทสายพันธุ์ของช้าง 32 คำ 3) คำศัพท์เครื่องมือเครื่องใช้เกี่ยวกับช้าง 28 คำ 4) คำศัพท์ตำแหน่ง หน้าที่ของช้าง 22 คำ 5) คำศัพท์เรียกอวัยวะของช้าง 20 คำ 6) คำศัพท์เบ็ดเตล็ดเกี่ยวกับช้าง 19 คำ 7) คำศัพท์เกี่ยวกับกริยาอาการของช้าง 17 คำ 8) คำศัพท์เกี่ยวกับประเพณี พิธีกรรมของช้าง 10 คำ และ 9) คำศัพท์เกี่ยวกับอาหารของช้าง 2 คำ การพบคำศัพท์เกี่ยวกับช้าง หมวดคำไวพจน์มากที่สุด แสดงถึงความร่ำรวยทางภาษาไทยที่มีคำศัพท์ใช้ให้เหมาะสมตามบริบทเป็นจำนวนมาก สำหรับการวิเคราะห์คำศัพท์เกี่ยวกับ‘ช้าง’ ด้านความสัมพันธ์ระหว่างภาษาและวัฒนธรรมไทย พบว่า คำศัพท์เกี่ยวกับช้างทั้งหมด 183 คำแบ่งเป็นคำศัพท์ที่เป็นวัฒนธรรมทางวัตถุ 53 คำ วัฒนธรรมทางจิตใจ 130 คำ นอกจากนี้ยังพบว่า การใช้ภาษาในปัจจุบันคำว่า ‘ช้าง’ เปลี่ยนไปจากการเป็น ‘คำนาม’ ซึ่งอ้างถึงสิ่งที่เป็นรูปธรรมเท่านั้นไปเป็นคำ ‘วิเศษณ์’ เพิ่มหน้าที่ใหม่ซึ่งมีความเป็นนามธรรม จึงกล่าวได้ว่าภาษามีความสัมพันธ์กับวัฒนธรรมไทยในเรื่องการใช้คำศัพท์เกี่ยวกับ ‘ช้าง’ เนื่องจากทำให้ทราบประวัติของคำและวิวัฒนาการทางภาษา

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
พรายยงค์ ว. (2021). คำศัพท์เกี่ยวกับ ‘ช้าง’ ในภาษาและวัฒนธรรมไทย. วารสารศิลปการจัดการ, 5(3), 908–921. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jam/article/view/251874
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

Government Gazette. (2001). Announcement of the Office of the Prime Minister regarding the Determination of the National Symbol of Thailand. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2544/D/099/1.PDF

Intayod, P. (2006). An analysis of lexical differences in Pojchananukrom chabab rachabanditthayasathan 2525 B.E. and Pojchananukrom chabab rachabanditthayasathan 2542 B.E.[Master’s Thesis, Thaksin University].

Prapapitayakorn, P. et al. (1984). Language and Culture (2nd ed.). Aksorn Charoenthat.

Rattanasang, B. (1998). Language and Culture. Odeon Store.

Royal Institute. (1969). The Thai Encyclopedia for Youth His Majesty King Bhumibol Adulyadej Maha Bhumibol Adulyadej the Great's royal wishes. http://saranukromthai.or.th/index2.php

Royal Institute. (2011). The Royal Institute's Dictionary, 2011. Siriwattana Interprint Public Company.

Saeng-arunchalaemsuk, S. (2019). The formation of animal terms in new words dictionary of Royal Institute Issue. Phetchabun Rajabhat Journal, 21(2), 79-86.

Sethiankoset (Anumanratchathon, Phraya). (1972). Culture. Bannakarn Publishing.

Vajirayana. (n.d.). Announcement King Rama's Gathering 4: Part 2, Section 26: Declare pronouns for elephants and horses. https://vajirayana.org